1. Đấu thầu qua mạng là gì?
Đấu thầu qua mạng là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Đấu thầu qua mạng, được viết tắt là ĐTQM, là một hình thức đấu thầu lựa chọn nhà thầu thông qua việc sử dụng hệ thống mạng quốc gia và tuân theo một quy trình cụ thể. Quy trình chọn nhà thầu áp dụng cho nhiều loại gói thầu, bao gồm dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, và các hình thức lựa chọn nhà thầu như đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp và chỉ định thầu.
Quá trình đấu thầu qua mạng đã trải qua ba giai đoạn từ năm 2009 đến nay:
- Giai đoạn 1 (2009-2011): Trong giai đoạn này, hệ thống thông tư hướng dẫn và thí điểm đã được xây dựng và triển khai tại ba đơn vị là Tập đoàn điện lực Việt Nam, Tập đoàn bưu chính viễn thông Việt Nam và UBND thành phố Hà Nội.
- Giai đoạn 2 (2012-2015): Trong giai đoạn này, quá trình thí điểm đã được mở rộng trên phạm vi toàn quốc và cùng lúc, khung pháp lý liên quan đến đấu thầu qua mạng đã được nâng cấp, bao gồm cả Luật Đấu thầu, Nghị định số 63/2014/NĐ-CP, và Thông tư về ĐTQM số 07/2015/TTLT-BKHĐT- BTC của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Tài chính. Lộ trình áp dụng ĐTQM giai đoạn 2016-2025 cũng được quyết định trong giai đoạn này.
- Giai đoạn 3 (từ 2016 trở đi): Đấu thầu qua mạng được triển khai chính thức trên phạm vi toàn quốc, tuân theo lộ trình được quy định trong Thông tư số 07/2015/TTLT-BKHĐT- BTC và Quyết định số 1402/QĐ-TTg ngày 13/7/2016 của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch tổng thể và lộ trình áp dụng ĐTQM giai đoạn 2016-2025. Hiện nay, toàn bộ quy trình đăng ký tham gia hệ thống, các giao dịch, thông báo kết quả và thanh toán chi phí người sử dụng đều được thực hiện hoàn toàn trên môi trường mạng.
2. Giới thiệu về trung tâm đấu thầu qua mạng quốc gia
Tại khoản 26, Điều 4 của Luật Đấu thầu 2013, khái niệm "hệ thống mạng đấu thầu quốc gia" được định nghĩa như sau: Đây là hệ thống công nghệ thông tin do cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu xây dựng và quản lý, nhằm mục đích thống nhất quản lý thông tin về đấu thầu và thực hiện các giao dịch đấu thầu qua mạng.
Trung tâm đấu thầu qua mạng quốc gia, trực thuộc Cục Quản lý Đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, được thành lập theo Quyết định số 1248/QĐ-BKHĐT của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ban hành vào ngày 24 tháng 8 năm 2016. Trụ sở của Trung tâm đặt tại phòng 306, nhà G, số 6B đường Hoàng Diệu, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.
Cấu trúc tổ chức của Trung tâm đấu thầu qua mạng quốc gia bao gồm:
- 01 Giám đốc.
- 02 Phó Giám đốc.
- Phòng hành chính tổng hợp.
- Phòng quản trị, vận hành và phát triển hệ thống.
- Phòng hỗ trợ nghiệp vụ người dùng.
- Phòng thông tin và truyền thông.
Về chức năng và nhiệm vụ của Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia:
- Xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế và chính sách liên quan đến đấu thầu qua mạng.
- Tổ chức quản lý, vận hành và phát triển hệ thống đấu thầu qua mạng; quản lý thông tin đăng ký của chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, nhà đầu tư và các thông tin khác trong hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đồng thời, giám sát và theo dõi việc triển khai đấu thầu qua mạng của chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, nhà đầu tư và các bên liên quan theo quy định của pháp luật.
- Tổ chức các khóa học và đào tạo về nghiệp vụ đấu thầu, đấu thầu qua mạng và cấp chứng chỉ, chứng nhận đào tạo theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
- Cung cấp dịch vụ hướng dẫn và hỗ trợ đăng ký, đăng tải thông tin vào hệ thống đấu thầu qua mạng quốc gia; cung cấp dịch vụ thông tin đấu thầu và các dịch vụ khác liên quan đến đấu thầu qua mạng.
- Xây dựng, duy trì và quản lý cơ sở dữ liệu về đấu thầu theo quy định của pháp luật, tổng hợp và lưu trữ thông tin để phục vụ công tác thống kê, báo cáo, tra cứu, theo dõi, giám sát, kiểm tra, và thanh tra.
- Thực hiện hoạt động truyền thông và hợp tác quốc tế về đấu thầu qua mạng.
- Nghiên cứu, đề xuất và triển khai các ứng dụng công nghệ thông tin trong đấu thầu.
- Quản lý tổ chức, biên chế, và tài sản theo quy định của pháp luật, Cục Quản lý Đấu thầu và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
- Thực hiện một số nhiệm vụ khác do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư giao.
Các lợi ích khi sử dụng hệ thống đấu thầu qua mạng bao gồm:
- Trung tâm thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo và tập huấn cho người sử dụng, nhằm nâng cấp kiến thức và kỹ năng liên quan đến việc sử dụng hệ thống. Họ cũng tiến hành cải tiến và duy trì phần mềm trên điện thoại di động, đồng thời hợp tác chặt chẽ với các ngân hàng để áp dụng đấu thầu qua mạng cho các gói thầu sử dụng nguồn vốn từ ngân hàng thế giới và ngân hàng phát triển châu Á.
- Trung tâm cam kết đảm bảo sự ổn định và hiệu quả trong việc vận hành hệ thống đấu thầu qua mạng. Họ liên tục phát triển và cải tiến thêm các chức năng, nhằm tối ưu hóa quy trình đấu thầu.
- Trung tâm luôn thực hiện sự đổi mới và áp dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ thông tin vào hoạt động của mình. Điều này giúp nâng cao tính minh bạch trong quá trình mua sắm công cộng và đóng góp vào việc đối phó với tham nhũng.
Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia có địa chỉ tại: 06B Hoàng Diệu, Phường Quán Thánh, Quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội.
3. Hiệu quả tích cực từ hệ thống đấu thầu qua mạng quốc gia mang lại
Sau một năm triển khai, năm 2018, Cục Quản lý Đấu thầu (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đã ghi nhận những thành tựu quan trọng trong việc sử dụng hệ thống đấu thầu qua mạng. Số lượng gói thầu đấu thầu qua mạng đã tăng gần gấp đôi so với năm 2017, đạt gần 19.000 gói thầu, với tổng giá trị hơn 46.000 tỷ đồng, tăng hơn ba lần so với năm 2017. Đáng chú ý, Thông tư 04 đã số hóa quy trình phương thức đấu thầu rộng rãi một giai đoạn hai túi hồ sơ, cho phép thực hiện đấu thầu cho các gói thầu hàng hóa, xây lắp, phí tư vấn quy mô lớn và gói thầu tư vấn qua mạng.
Mặc dù chỉ mới được áp dụng từ năm 2018, số lượng các gói thầu sử dụng phương thức này đã chiếm 11% trong tổng số gói thầu đấu thầu qua mạng, với tổng giá trị gói thầu chiếm 32% trong tổng giá trị đấu thầu qua mạng. Đấu thầu qua mạng đã chứng minh rằng nó là một công cụ hiệu quả để đảm bảo các mục tiêu của đấu thầu như cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Nó cũng đã giúp cải cách thủ tục hành chính trong quá trình tổ chức và lựa chọn nhà thầu.
Một điểm đặc biệt của áp dụng đấu thầu qua mạng là việc chấm dứt nạn "quân xanh, quân đỏ" và việc cài đặt các điều khoản hạn chế sự minh bạch trong đấu thầu. Hơn nữa, nó cung cấp nhiều điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp bằng cách giảm thủ tục hành chính, văn bản giấy tờ và tự động hóa các thao tác trong quá trình đấu thầu.
Đồng thời, đấu thầu qua mạng đã số hóa toàn bộ các mẫu hồ sơ liên quan đến mua sắm hàng hóa, xây lắp, tư vấn và phi tư vấn trên hệ thống. Nó mở rộng phạm vi áp dụng, bao gồm cả phương thức đấu thầu một giai đoạn hai túi hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ đầu tư, bên mời thầu và nhà thầu trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu qua mạng.
Nhà thầu hiện có khả năng nhập dữ liệu vào các biểu mẫu dự thầu theo từng bước, từng giai đoạn. Hệ thống tự động lưu lại thông tin mà nhà thầu đã khai báo, không đòi hỏi việc nhập lại khi xảy ra sự cố. Sau khi đầy đủ thông tin, hệ thống tự động tính toán giá bỏ thầu dựa trên đơn giá chào thầu và số lượng hàng hóa/dịch vụ trong gói thầu. Điều này giúp loại bỏ lỗi toán học và sai lệch trong quá trình đấu thầu, đồng thời tự động kiểm tra sự phù hợp của hồ sơ dự thầu ngay khi nộp.
Hệ thống cũng đã nâng dung lượng hồ sơ dự thầu lên 300 MB, tăng 15 lần so với trước đây, giúp cải thiện tiện ích cho người dùng. Hơn nữa, hệ thống bổ sung chức năng thông báo tự động cho các giao dịch giữa chủ đầu tư và nhà thầu, giúp nhà thầu không cần phải theo dõi trực tuyến để cập nhật thông tin về gói thầu.
Bài viết liên quan: Đấu thầu qua mạng là gì? Những công việc cần thực hiện khi đấu thầu qua mạng?
Mọi thắc mắc về mặt pháp lý vui lòng liên hệ đến hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
