Hàng xóm lấn đất đã làm nhà có đòi được không? Cách đòi hợp pháp?

1. Hành vi lấn, chiếm đất đai được hiểu là như thế nào?

Theo quy định tại Điều 12 Luật đất đai năm 2013, hành vi lấn và chiếm đất đều là những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Bản chất của những hành vi này có thể hiểu như sau:

Lấn đất là việc người đang sử dụng một diện tích đất nào đó cố ý làm sai lệch, thay đổi mốc giới hoặc ranh giới thửa đất nhằm mục đích cơi nới hoặc tăng thêm diện tích đất mà họ đang thực tế sử dụng.

Chiếm đất là hành vi của người không có quyền sử dụng đất, như không được nhà nước có thẩm quyền giao đất hoặc không được nhà nước cho thuê đất nhưng vẫn cố ý sử dụng đất đó.

Về mặt lý thuyết, hai thuật ngữ này không có nhiều sự khác biệt. Người vi phạm thực hiện hành vi này với lỗi cố ý để tăng thêm lợi ích cá nhân. Tuy nhiên, so với việc lấn đất, hành vi chiếm đất có mức độ nặng hơn và có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn. Hành vi chiếm đất có thể bao gồm việc chiếm dụng diện tích lớn, làm thay đổi cấu trúc sử dụng đất của một khu vực hoặc gây tranh chấp lớn về quyền sở hữu đất đai.

Cần lưu ý rằng cả hai hành vi lấn và chiếm đất đều là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo quy định của Luật đất đai và các quy định pháp luật liên quan khác.

2. Hàng xóm lấn đất đã làm nhà có đòi được không?

Xin chào Luật sư, tôi có thắc mắc về quy định pháp luật đất đai, mong được luật sư tư vấn giúp tôi. Cụ thể gia đình tôi có một thửa đất với diện tích 600m2, đất này gia đình tôi đã sử dụng từ thời ông cha để lại, tuy nhiên chưa làm sổ đỏ. Nhà hàng xóm xây nhà cách đây khoảng 3 tháng, gia đình họ có xây phần bếp lấn sang đất nhà tôi là 50cm2, gia đình tôi đã sang nói chuyện với gia đình họ và họ cho xem sổ đỏ có phần diện tích bếp đó trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhà họ. Tôi thắc mắc rằng trong trường hợp này, khi hàng xóm lấn đất đã làm nhà có đòi được không?

Trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến chúng tôi, thắc mắc của bạn được chúng tôi nghiên cứu và giải đáp như sau:

Tình trạng tranh chấp đất đai liên quan đến sổ đỏ diễn ra khá phổ biến trên thực tế. Người bị hàng xóm lấn chiếm đất thường nghĩ rằng đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, do đó không thể đòi lại được. Trái lại, người lấn chiếm đất thường tự tin rằng đất đã được cấp sổ đỏ, cho rằng đất đó đã là của mình và không thể bị lấy lại bởi người khác. Tuy nhiên, quy định của pháp luật lại rất rõ ràng: nếu đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhưng trình tự và thủ tục cấp không đúng, vi phạm quy định của pháp luật, thì vẫn có thể hủy bỏ sổ đỏ đó.

Do đó, nếu đất của gia đình bạn bị lấn chiếm và bạn có chứng cứ rằng đất đó là thuộc sở hữu của gia đình bạn, việc cấp sổ đỏ cho hàng xóm không tuân thủ đúng quy định của pháp luật, bạn vẫn có quyền đòi lại diện tích đất bị lấn chiếm. Tuy nhiên, để biết liệu việc này có thể thực hiện được hay không, bạn cần có đầy đủ hồ sơ, chứng cứ để đưa ra đánh giá ban đầu về vụ việc. Điều này có thể bao gồm các tài liệu liên quan đến quyền sở hữu đất, các hợp đồng mua bán đất, biên bản giao nhận đất, chứng cứ về việc lấn chiếm, và bất kỳ thông tin nào khác có thể chứng minh quyền sở hữu của gia đình bạn đối với diện tích đất đó. 

3. Cách đòi lại đất bị hàng xóm lấn chiếm hợp pháp?

Xin chào Luật Minh Khuê, tôi có thắc mắc về quy định trong việc xử lý đất đai bị lấn chiếm, mong luật sư tư vấn giúp. Cụ thể vào năm 2018 tôi có mua một thửa đất ở ngoại thành Hà Nội, đất sau khi mua thì gia đình tôi không sử dụng tới mà mục đích sau này làm của hồi môn cho con. Sau một lần đi qua để xem đất, lúc này tôi mới phát hiện đất nhà tôi bị hàng xóm xây lấn sang khoảng 60cm2. Tôi rất bối rối không biết phải làm sao để giải quyết trong trường hợp này? Trình tự thủ tục giải quyết đòi lại đất bị hàng xóm lấn chiếm ra sao? Tôi xin cảm ơn.

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi tới Luật Minh Khuê, thắc mắc của bạn được chúng tôi giải đáp như sau: 

Hiện nay, có nhiều cách khác nhau để giải quyết tranh chấp liên quan đến yêu cầu đòi lại đất bị hàng xóm lấn chiếm. Tùy vào từng trường hợp cụ thể, hồ sơ vụ việc và sự hợp tác của các bên liên quan, bạn có thể lựa chọn các cách giải quyết khác nhau.

3.1 Đàm phán thương lượng:

Phương pháp đàm phán thương lượng để giải quyết tranh chấp đất bị lấn chiếm là lựa chọn phổ biến nhất. Ban đầu, khi chưa nhận diện được mức độ phức tạp của vấn đề tranh chấp và quan điểm của các bên, thường người bị lấn chiếm đất sẽ tiếp cận với bên đang tranh chấp để đặt ra yêu cầu, đàm phán và đồng ý cách giải quyết vấn đề.

Bạn có thể liên hệ với nhà hàng xóm, nêu rõ tình trạng diện tích đất bị lấn chiếm hiện tại và trình bày về sự việc. Hãy chuẩn bị các giấy tờ và tài liệu chứng minh việc lấn chiếm đất đã xảy ra. Bởi không phải trường hợp nào đất bị lấn chiếm cũng là do lỗi cố ý của người lấn chiếm đất. Họ có thể vô tình hoặc chủ quan không đo đạc cẩn thận trong quá trình xây nhà dẫn đến việc lấn chiếm đất.

Khi tiến hành đàm phán thương lượng, bạn cần có phương án giải quyết vấn đề và đề xuất cách giải quyết tình trạng tranh chấp. Rất nhiều trường hợp, người bị lấn chiếm đất đã chuẩn bị tốt ở bước này, giúp hai bên đạt được thỏa thuận giải quyết mà không tốn quá nhiều thời gian và chi phí. Tuy nhiên, nếu lựa chọn phương án này để giải quyết tranh chấp, bạn có thể thuê luật sư tham gia quá trình đàm phán để được tư vấn pháp lý và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.

3.2 Hòa giải tranh chấp:

- Hòa giải tranh chấp lấn chiếm đất tại cơ sở:

Nếu bạn và gia đình hàng xóm không thể đàm phán và thương lượng được, bạn có thể yêu cầu sự can thiệp của hòa giải viên để giải quyết tranh chấp về việc lấn chiếm đất. Thủ tục yêu cầu hòa giải viên giải quyết tranh chấp sẽ được thực hiện theo quy định của Luật hòa giải cơ sở. Bạn sẽ nộp đơn yêu cầu tổ chức hòa giải tranh chấp đất bị lấn chiếm.

Sau khi nhận được đơn, hòa giải viên sẽ tiến hành các thủ tục cần thiết để giải quyết tranh chấp. Khi có hòa giải viên tham gia, việc giải quyết tranh chấp sẽ trở nên khách quan hơn. Dựa trên kinh nghiệm và kiến thức về pháp luật, hòa giải viên sẽ đóng vai trò trung gian để phân tích và giải thích tình hình thực tế.

Từ đó, sẽ đề xuất hướng giải quyết có lợi cho cả hai bên. Tuy phương pháp hòa giải có thể đạt được kết quả, nhưng không đảm bảo bên lấn chiếm đất sẽ tuân thủ thỏa thuận hòa giải. Hiệu quả của biện pháp này không cao. Nếu lựa chọn phương án này để giải quyết tranh chấp, bạn có thể thuê luật sư tham gia vào quá trình hòa giải để được tư vấn pháp lý và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.

- Hòa giải tranh chấp lấn chiếm đất tại UBND xã/phường:

Nếu không muốn lựa chọn hòa giải tại cơ sở, bạn có thể yêu cầu hòa giải tranh chấp đất tại UBND xã/phường. Thủ tục hòa giải tại UBND xã/phường cũng yêu cầu nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp. Sau khi nhận được đơn, UBND xã/phường sẽ xem xét và thông báo cho các bên liên quan về thời gian hòa giải tranh chấp đất.

Hòa giải tranh chấp đất là một phương pháp giải quyết tranh chấp và cũng là một trong những điều kiện để các bên có thể khởi kiện tranh chấp. Đối với tranh chấp lấn chiếm đất của hàng xóm, biên bản ghi nhận sự thỏa thuận, hòa giải của các bên tại UBND xã/phường là một thủ tục không thể bỏ qua nếu các bên muốn đưa vụ việc ra Tòa án để yêu cầu giải quyết tranh chấp.

Tùy vào tình hình cụ thể của vụ việc, hồ sơ tranh chấp và sự hợp tác của các bên liên quan, bạn có thể lựa chọn các phương án giải quyết khác nhau. Đàm phán thương lượng và hòa giải tranh chấp lấn chiếm đất là hai phương pháp phổ biến nhất và đáng cân nhắc. Tuy nhiên, nếu các biện pháp này không mang lại kết quả như mong muốn, bạn có thể tiến tới các biện pháp pháp lý khác như khởi kiện tranh chấp đất tại Tòa án để tìm kiếm sự công bằng và bảo vệ quyền lợi của mình.

3.3 Khởi kiện tranh chấp lấn chiếm đất đai

Khi khởi kiện tranh chấp lấn chiếm đất tại Tòa án, các bên sẽ phải tuân theo quy trình tố tụng theo luật pháp. Điều này đòi hỏi các bên cần hiểu rõ về quy định của pháp luật để tuân thủ và đưa ra các ý kiến phù hợp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Quá trình này thường mất nhiều thời gian và đồng thời cũng đòi hỏi chi phí lớn để có thể giải quyết tranh chấp một cách triệt để.

Chi phí và thời gian để giải quyết tranh chấp đất lấn chiếm có thể khác nhau tùy thuộc vào yêu cầu, khả năng kinh tế của các bên liên quan và tính chất cụ thể của vụ việc tranh chấp. Quan trọng là các bên cần cân nhắc kỹ lưỡng và tìm hiểu kỹ về quy trình pháp lý, cũng như tham khảo ý kiến từ chuyên gia pháp lý để đưa ra quyết định phù hợp và bảo vệ quyền lợi của mình một cách tốt nhất.

Quý khách hàng có thể tham khảo nội dung bài viết sau của Luật Minh Khuê để hiểu rõ hơn quy định pháp luật đất đai: Lấn đất và gây mất trật tự ảnh hưởng đến hộ gia đình xử lý như thế nào ?, Mức xử phạt hành chính hành vi lấn đất ở mới nhất

Chúng tôi hy vọng rằng bài viết của Luật Minh Khuê đã cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến vấn đề: Điều kiện để thành viên góp vốn chi phối hoạt động công ty. Tuy nhiên, nếu quý bạn đọc vẫn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, xin vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành và giải đáp mọi thắc mắc của bạn.

Chân thành cảm ơn sự quan tâm và theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê. Chúng tôi mong được hỗ trợ và là nguồn tư vấn pháp lý đáng tin cậy cho bạn.