1. Hành lang an toàn giao thông là gì?

Tại khoản 5 điều 3 Luật giao thông đường bộ 2008 hành lang giao thông được xác định là dải đất dọc hai bên đất của đường bộ, tính từ mép ngoài cùng của đường bộ ra. Mục đích của hàng lang giao thông là để bảo đảm an toàn giao thông đường bộ.

Hành lang giao thông có vai trò quan trọng trong kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ. Nó tách biệt với phần đường xe máy, nơi phương tiện giao thông di chuyển qua lại. Việc chiếm hoặc sử dụng trái phép đất của hành lang giao thông đường bộ là vi phạm và bị nghiêm cấm.

Bên cạnh đó, hành lang giao thông cũng là một phần trong phạm vi đất dành cho đường bộ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, phần đất này có thể được sử dụng tạm thời cho mục đích nông nghiệp hoặc quảng cáo. Tuy nhiên, việc sử dụng này không được làm ảnh hưởng đến an toàn của công trình và giao thông đường bộ.

Giới hạn hành lang giao thông đường bộ:

- Đối với đường ngoài đô thị: Căn cứ cấp kỹ thuật của đường theo quy hoạch, phạm vi hành lang giao thông có bề rộng tính từ đất của đường bộ trở ra mỗi bên là: 

  • 17 mét đối với đường cấp I, cấp II
  • 13 mét đối với đường cấp III
  • 09 mét đối với đường cấp IV, cấp V
  • 04 mét đối với đường có cấp thấp hơn cấp V.

- Đối với đường đô thị, giới hạn hành lang giao thông là chỉ giới đường đỏ theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

- Đối với đường cao tốc ngoài đô thị:

  • 17 mét, tính từ đất của đường bộ ra mỗi bên
  • 20 mét, tính từ mép ngoài của kết cấu ngoài cùng ra mỗi bên đối với cầu cạn và hầm
  • Trường hợp đường cao tốc có đường bên, căn cứ vào cấp kỹ thuật của đường bên để xác định hành lang giao thông là gì nhưng không được nhỏ hơn giới hạn trên.

- Đối với đường cao tốc trong đô thị: Kể từ mép ngoài của kết cấu ngoài cùng, đoạn đường dành cho hầm và cầu cạn phải có chiều dài không ít hơn 10 mét về mỗi  bên. Điều này áp dụng cho các đoạn đường được xác định trong quy hoạch và đã nhận được sự phê duyệt từ cơ quan có thẩm quyền, bao gồm cả đoạn đường đỏ dành cho hầm và cầu cạn cùng với đoạn đường bên và đường cao tốc đi kèm có đoạn đường bên. Ngoài ra, khoảng cách từ mép ngoài của mặt đường đến chỉ giới đường đó cũng phải không nhỏ hơn 1o mét, nhưng điều này chỉ áp dụng cho đoạn đường cao tốc không đi kèm với đoạn đường lê.

- Đối với các tuyến đường bộ được thiết kế có hành lang an toàn bảo vệ đường. Để đảm bảo tính hiệu quả của hành lang an toàn, cần tiến hành các nghiên cứu địa chất, địa hình và môi trường tự nhiên để xác định các yếu tố quan trọng như lưu vực sống đặc điểm của đáy sông và tầng nước ngầm

2. Có được xây dựng nhà trên hành lang bảo vệ an toàn giao thông không?

Theo quy định tại khoản 4 điều 43 Luật Giao thông đường bộ 2008, phạm vi đất dành cho đường bộ an toàn giao thông bao gồm đất của đường bộ và đất hành lang giao thông đường bộ. Trong khu vực này, không được xây dựng các công trình khác, trừ một số công trình thiết yếu không thể bố trí ở ngoài phạm vi đó, nhưng phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Các công trình thiết yếu này bao gồn các công trình phục vụ quốc phòng, an ninh, quản lý khai thác đường bộ, công trình viễn thông, điện lực, đường ống cấp và thoát nước, xăng, dầu, khí

Trong khu vực hành lang an toàn đường bộ, ngoài việc thực hiện quy định tại khỏan 2 điều 43 Luật giao thông đường bộ 2008 các đất này được tạm thời sử dụng vào mục đích nông nghiệp và quảng cáo, nhưng phải đảm bảo không gây ảnh hưởng đến an toàn của công trình và giao thông đường bộ. Để đặt biển quảng cáo trên đất hành lang an toàn đường bộ, cần có sự đồng ý bằng văn bản từ cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền

Những người đang sử dụng đất được pháp luật thừa nhận mà đất đó nằm trong hành lang an toàn đường bộ, được tiếp tục sử dụng đất theo mục đích đã xác định và không được làm cản trở bảo vệ an toàn công trình đường bộ. Trong trường hợp việc sử dụng đất gây ảnh hưởng đến việc bảo vệ an toàn công trình đường bộ, chủ công trình và người sử dụng đất phải thực hiện biện pháp khắc phục. Nếu không thể khắc phục, nhà nước có quyền thu hồi đất và bồi thường theo quy định của luật.

Chính phủ sẽ quy định cụ thể về phạm vi đất dành cho đường bộ, việc sử dụng và khai thác đất hành lang an toàn đường bộ, cũng như việc xây dựng các công trình thiết yếu trong phạm vi đất dành cho đường bộ. Đồng thời, việc xây dựng phải đảm bảo không làm cản trở việc bảo vệ an toàn công trình. Trong trường hợp nhà nước thu hồi đất, gia đình sẽ được bồi thường theo quy định hiện hành.

3. Vai trò của chính quyền địa phương trong bảo vệ hành lang an toàn giao thông đường bộ

Gắn trách nhiệm của người đứng đầu: 

- Lực lượng chức năng giải tỏa xong sẽ được bàn giao mốc giới hạn chính quyền địa phương quản lý.

- Đề cao trách nhiệm, sự chủ động của chính quyền địa phương chỉ đạo lực lượng chức năng giám sát, nhắc nhở, ngăn chặn các tổ chức, cá nhân có biểu hiện vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ có vai trò rất quan trọng

Việc tôn trọng và khuyến khích chính quyền địa phương đảm nhiệm trách nhiệm sự chủ động trong việc chỉ đạo lực lượng chức năng giám sát, nhắc nhở và ngăn chặn các tổ chức và cá nhân vi phạm hành lang an toàn giao thông đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chính quyền địa phương cần thành lập các đội công tác thường xuyên để kiểm tra và xử lý các điểm phát sinh vi phạm, đồng thời suy trì những vị trí đã giải tỏa.

Cần có giải pháp đồng bộ:

- Một là, xử lý triệt để tình trạng lấn chiếm, sử dụng vỉa hè, lòng đường trái quy định, các ngành chức năng và chính quyền địa phương cần triển khai, thực hiện đồng bộ các giải pháp, từ tuyên truyền đến vận động. Để thực hiện tốt việc này, chính quyền địa phương lập các tổ công tác đến từng hộ gia đình nằm dọc tuyến đường để tuyên truyền, xác định chỉ giới hành lang. Vận động, thuyết phục người dân tự giác tháo dỡ các công trình sai phép, trả lại mặt bằng ban đầu; Đồng thời tiếp tục giải tỏa hành lang an toàn giao thông nhiều lần trên một tuyến đường, một khu dân cư khi có dấu hiệu tái phạm.

- Hai là, đi đôi với tuyên truyền là công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm theo thẩm quyền của cơ quan chức năng. Trong đó, đội quản lý trật tự giao thông, xây dựng và môi trường các địa phương phải vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa; tổ chức các đợt ra quân tuần tra, kiểm soát,.. Cần có chế tài xử phạt nghiêm khắc để răn đe các trường hợp vi phạm; thành lập các tổ công tác thường xuyên kiểm tra, giải tỏa các điểm mới phát sinh; tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành các hộ dân, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân có ý thức bảo vệ hàng lang an toàn giao thông là trách nhiệm của mỗi người.

- Ba là, ngoài việc thường xuyên kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi có tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, các ngành chức năng cần triển khai, bố trí các khu buôn bán tập trung một cách hợp lý để tạo thói quen buôn bán văn minh, lịch sự cho người dân. Đó cũng là cách để người dân ý thức hơn việc giữ gìn lề đường, vỉa hè, tạo nên diện mạo mới cho đô thị. Đồng thời, tổ chức cho các hộ gia đình cam kết không vi phạm, tái phạm về việc lấn chiếm, sử dụng hành lang an toàn giao thông.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Sử dụng hành lang an toàn giao thông như nào là đúng quy định

Bài viết trên Luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề Hành lang giao thông là gì? Có được xây nhà không? Trong bài viết có nội dung nào chưa hiểu hay bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 để được tư vấn cụ thể.