1. Khi nào một hành vi phạm tội lừa đảo ?

Thưa luật sư. Tôi có vấn đề như sau, mong luật sư giúp đỡ. Tôi có chị gái tốt nghiệp trường Y và ra trường cách đây 2 năm. Vào thời điểm đó gia đình tôi có quen biết với bà A là bác sỹ tại 1 bênh viện tỉnh Ninh Bình. bà A có hứa xin việc cho chị gái tôi với số tiền 300 triệu đồng và đã nhận số tiền đó.
Khi nhận tiền bà A có viết giấy đã nhận tiền của gia đình tôi 300 triệu với mục địch xin việc cho chị gái tôi và ghi rõ nếu không xin được việc sẽ hoàn trả toàn bộ số tiền đó. Tuy nhiên đã 2 năm không xin được việc, gia đình tôi lại rất khó khăn vì số tiền 300 triệu kia đều là đi vay. Gia đình tôi có đặt vấn đề xin lại số tiền đó thì bà A công khai không trả. Qua tìm hiểu tôi được biết bà A nhận tiền của rất nhiều người như thế chứ không riêng gia đình tôi . Nay tôi muốn đòi lại số tiền đó. Tôi đang thắc mắc là tôi có thể kiện bà A tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được không ? Và làm như thế nào để gia đình tôi lấy lại được số tiền đó? Thủ tục kiện tụng như thế nào?
Tôi và gia đình xin chân thành cảm ơn luật sư !

>> Luật sư tư vấn luật hình sự trực tuyến, gọi 1900.6162

Trả lời:

Hành vi "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" là hành vi dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản. Dùng thủ đoạn gian dối là đưa ra thông tin giả (không đúng sự thật) nhưng làm cho người khác tin đó là thật và giao tài sản cho người phạm tội. Việc đưa ra thông tin giả có thể bằng nhiều hình thức khác như giả vờ vay, mượn, thuê để chiếm đoạt tài sản...

"Tội lừa đảm chiếm đoạt tài sản" được quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ96.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

e) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

g)97 (được bãi bỏ)

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

b)98 (được bãi bỏ)

c) Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;

b)99 (được bãi bỏ)

c) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Đối chiếu với nội dung bạn thắc mắc:

Theo thông tin bạn cung cấp cho chúng tôi bà A đã nhận số tiền 300 triệu của của gia đình bạn để xin việc cho chị gái bạn nhưng sau 2 năm bà A vẫn không xin được việc cho chị gái bạn. Khi gia đình bạn đòi lại số tiền 300 triệu thì bà A tuyên bố công khai là không trả thì hành vi của bà A có thể cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bởi vì bà A đã đưa ra những thông tin sai lệch nhằm để gia đình bạn tin đó là sự thật mặc dù bản thân bà A biết đó là thông tin giả nhưng mong muốn người khác tin đó là sự thật và hành vi lừa dối như vậy có thể được thực hiện qua lời nói. Bên cạnh đó, bà A còn có những hành vi giữ tài sản là số tiền 300 triệu mà đáng lẽ số tiền này phải được giao cho gia đình bạn. Vì vậy trong trường hợp này bà A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình:
- Trước hết bạn cần làm đơn tố cáo và đề nghị khởi tố vụ án hình sự lên Cơ quan điều tra (Công an quận huyện) có thẩm quyền
Cơ quan điều tra có thẩm quyền điều tra những vụ án hình sự mà tội phạm xảy ra trên địa phận của mình. Trường hợp tội phạm được thực hiện tại nhiều nơi khác nhau hoặc không xác định được địa điểm xảy ra tội phạm thì việc điều tra thuộc thẩm quyền của Cơ quan điều tra nơi phát hiện tội phạm, nơi bị can cư trú hoặc bị bắt.
Ngoài nội dung của đơn tố cáo bạn phải trình bày, bạn phải gửi kèm các tài liệu chứng cứ.
- Sau khi nhận đơn tố cáo của bạn cơ quan điều tra sẽ tiến hành điều tra nếu thấy dấu hiệu của tội phạm thì sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự. Nếu không có dấu hiệu của tội phạm thì cơ quan điều tra sẽ không ra quyết định khởi tố vụ án hình sự.

2. Tư vấn về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo luật hình sự mới ?

Thưa luật sư, Tôi hiện là 1 giáo viên tự do môn Anh Văn. Tôi có nhận đóng tiền phí hoa hồng và nhận lớp tại 1 trung tâm gia sư. Hai bên đã kí kết hợp đồng, nhưng vì lý do trục trặc từ phía phụ huynh nên tôi không nhận được lớp, theo qui định của trung tâm đó là phải hoàn lại tiền hoa hồng cho tôi. Nhưng trung tâm liên tục hẹn và bây giờ đã đóng cửa Trung Tâm và khóa máy. Tôi có liên hệ nhân viên giao lớp nhưng anh này nói là đã nghỉ việc ở trung tâm nên không còn trách nhiệm. Tôi có viết đơn tố cáo mang ra Phường Tân Quý - quận Tân Phú. Nhưng bên Công An Phường nói là vì 2 bên đã có hợp đồng nên Công an không giải quyết.
Bên Công An nói tôi là lên Văn Phòng Tư Pháp, nhưng bên Tư Pháp nói rằng trung tâm đã đóng cửa và người không liên lạc được nên Tư Pháp không tiếp nhận. Nay tôi xin văn phòng luật sư tư vấn giúp tôi xem tôi phải làm gì tiếp theo để lấy lại được số tiền hoa hồng này. Tôi nghĩ là có rất nhiều sinh viên, giáo viên bị mất tiền oan giống như tôi nữa ?
Tôi xin cảm ơn trước !

Luật sư tư vấn:

Trong trường hợp này, bạn có thể tố cáo lên cơ quan điều tra về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản kèm theo những bằng chứng, chứng cứ mà bạn có.

Điều 147 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định: "1. Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định: a) Quyết định khởi tố vụ án hình sự; b) Quyết định không khởi tố vụ án hình sự; c) Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.

2. Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng. Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn quy định tại khoản này thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.

Chậm nhất là 05 ngày trước khi hết thời hạn kiểm tra, xác minh quy định tại khoản này, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền gia hạn thời hạn kiểm tra, xác minh".

Nếu cơ quan điều tra đến nay chưa giải quyết thì bạn có thể làm đơn khiếu nại gửi lên cơ quan đó yêu cầu giải thích.

3. Cho vay tiền không lấy lại được thì nên tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản đúng không?
Xin chào Luật sư Luật Minh Khuê. Tôi muốn hỏi trường hợp của tôi có nên tố cáo hay không: Từ tháng 10-12/2018 tôi có cho 1 người bạn thân vay 100 triệu.do không đủ tiền nên tôi đã chia nhỏ và chuyển nhiều lần. Vì chỗ quen nên tôi chủ quan không làm giấy - ngày 1/2/2019 tôi tiếp tục cho vay 20 triệu và yêu cầu làm giấy thì họ có làm giấy tổng tiền là 120 triệu, hứa đến tháng 3/2019 trả. Đầu tháng 4 tôi có tiếp tục cho vay 60 triệu -13/4/2019 tôi chuyển tay cho vay 30 triệu -20/5/2019 tôi chuyển tay cho vay 18 triệu -1/6/2019 chuyển tay cho vay 20 triệu -10/6/2019 tôi chuyển tay cho vay 31 triệu. Tôi có yêu cầu bạn viết giấy nợ.các khoản từ tháng 4 đến tháng 6 nhưng khi bạn tôi đưa giấy thì không phải tên bạn tôi vay mà mang tên 1 người khác và số tiền vay viết không đủ. Một giấy là 125 triệu và một giấy là 15 triệu hứa đến ngày 30/12/2019 trả. Trong khi đó giấy vay tôi 125 triệu mang tên H có viết tôi đang cầm sổ đỏ của chị H nhưng thực chất tôi không được giữ mà bạn tôi đang giữ. Trong khi đó tôi không biết chị H là ai? ở đâu? Làm gì? Cho đến thời điểm bây giờ tôi không lấy được tiền nơi bạn tôi. Tôi có lên nhà, gọi điện và nhắn tin nhưng không gặp và không trả lời. Như trường hợp của tôi có phải bị lừa đao chiếm đoạt tài sản hay không?

Trả lời:

"Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 phải có dấu hiệu dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản. Trường hợp của bạn là giao dịch dân sự cho vay tài sản, do không có dấu hiệu "dùng thủ đoạn gian dối " ngay từ ban đầu mà đơn thuần là giao dịch dân sự cho vay tài sản, về sau mới có việc không trả. Cho nên, hành vi trái pháp luật của bạn bạn không phải là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bạn có thể tố cáo bạn của bạn về "Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" theo Điều 174 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017:

Điều 175. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

1. Người nào có một trong những hành vi sau đây chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ bốn triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới một triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm:

a) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản đó;

b) Vay, mượn, thuê tài sản của người khác hoặc nhận được tài sản của người khác bằng các hình thức hợp đồng và đã sử dụng tài sản đó vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không có khả năng trả lại tài sản.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

d) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng;

đ) Tái phạm nguy hiểm;

e) Gây hậu quả nghiêm trọng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;

b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm hoặc tù chung thân:

a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;

b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm và bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản hoặc một trong hai hình phạt này.

>> Xem thêm:  Bị lừa qua mạng có cách đòi được không ? Cách xư lý việc lừa tiền chạy việc

4. Gửi tiền mua hàng mà không nhận được hàng có phải là hành vi lừa đảo không ?

Xin chào luật sư tôi tên là ĐV Tuấn ngày 13/07/2018 tôi có gửi cho anh TT Hải số tiền là 175 triệu đồng để lấy hàng phụ tùng xe máy. Anh Hải nhận tiền đã mấy hôm nay mà không thấy gửi hàng ra, tôi điện thoại thì anh bảo gửi rồi nhưng tôi điện bên nhận hàng thì họ nói không thấy anh Hải ra gửi hàng. Đến chiều nay tôi gọi cho anh Hải nhưng không gọi được, giấy tờ tôi gửi tiền cho anh vẫn còn vậy xin hỏi luật sư số tiền trên tôi có lấy lại được không? Xin cám ơn luật sư.

>> Tư vấn xử lý hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, gọi: 1900.6162

Luật sư tư vấn:

Theo như dữ liệu bạn đưa ra thì bạn có gửi cho anh Hải một số tiền là 175 triệu đồng để lấy hàng phụ tùng xe máy nhưng anh Hải vẫn chưa gửi hàng cho bạn, bạn đã gọi điện cho anh Hải nhưng không gọi được, trường hợp của bạn chúng tôi có khá nhiều bài viết liên quan, bạn có thể tham khảo các bài viết sau: Tư vấn đòi lại tiền mua hàng nhưng không nhận được hàng ?

Trên đây là nội dung tư vấn của chúng tôi với yêu cầu của bạn.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Bị lừa tiền qua facebook thì phải làm gì ? Làm sao để tố cáo khi bị lừa đảo