Hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ Việt Nam

Việt Nam, với vị thế ngày càng quan trọng trên trường quốc tế, phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về việc thực thi pháp luật hình sự đối với các hành vi phạm tội xảy ra ngoài lãnh thổ.

Theo nguyên tắc áp dụng chung, sự kiện pháp lý xảy ra trên lãnh thổ quốc gia nào thì được áp dụng theo pháp luật của quốc gia đó, trừ một số trường hợp đặc biệt liên quan đến quyền miễn trừ ngoại giao, quyền miễn trừ lãnh sự, hoặc theo công ước quốc tế.

Vậy, Lãnh thổ Việt Nam bao gồm những vùng nào? Hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được áp dụng như thế nào? 

1. Phạm vi lãnh thổ Việt Nam bao gồm những gì?

Lãnh thổ Việt Nam là một khối thống nhất và toàn vẹn, bao gồm vùng đất, vùng biển và vùng trời.

• Vùng đất bao gồm toàn bộ phần diện tích đất liền và các hải đảo.
• Vùng biển bao gồm: Vùng nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và vùng thềm lục địa.

Giải thích các khái niệm pháp lý liên quan đến lãnh thổ việt Nam, cụ thể:

• Nội thủy là vùng nước tiếp giáp với đất liền, nằm ở phía trong đường cơ sở, được coi như một bộ phận trên đất liền.
• Lãnh hải là vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia trên biển: rộng 12 hải lý, ranh giới ngoài tính bằng đường song song và cách đều với đường cơ sở về phía biển và đường phân định trên vịnh với các nước hữu quan. Ranh giới ngoài của lãnh hải chính là đường biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam.
• Vùng tiếp giáp lãnh hải: rộng 12 hải lý, là cùng đảm bảo cho việc thực hiện chủ quyền của một nước ven biển, Nhà nước ta có quyền thực hiện các biện pháp an ninh quốc phòng, kiểm soát thuế quan, các quy định về y tế, môi trường, nhập cư.
• Vùng đặc quyền kinh tế: Rộng 200 hải lý, tình từ đường cơ sở. Nhà nước và nhân dân ra có chủ quyền hoàng toàn về kinh tế những vẫn cho phép nước ngoài được đặt ống dẫn dầy, dây cáp ngầm và tự do lưu thông hàng hải và hàng không theo Luật biển.
• Vùng thềm lục địa: là phần ngầm dưới đáy biển và lòng đất dưới đáy biển thuộc phần rìa lục địa kéo dài đến đô sâu -200m hoặc hơn nữa, Nhà nước có quyền thăm dò, khai thác, bảo vệ và quản lý tài nguyên biển.
• Vùng trời bao gồm: không gian bao trùm lên trên lãnh thổ Việt Nam, trên đất liền được xác định bằng các đường biên giới, trên biển là ranh giới bên ngoài của lãnh hải và không gian của các đảo, quần đảo.

2. Hiệu lực của Bộ luật hình sự là gì?

Hiệu lực pháp lý của văn bản quy phạm pháp luật nói chung và của Bộ luật hình sự Viêt Nam nói riêng được hiểu là giá trị pháp lý của văn bản đó, để xác định giá trị thi hành hoặc áp dụng của văn bản, thể hiện thức bậc cao thấp của văn bản trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, thể hiện phạm vi tác động hoặc pham vi điều chỉnh của văn bản về thời gian, không gian và đối tương áp dụng.

Trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nước ta, Hiến pháp là đạo luật cơ bản, có hiệu lực pháp lý cao nhất. Tiếp sau Hiến pháp có các bộ luật và luật do Quốc hội thông qua và ban hành. Pháp lệnh của Uỷ ban thường vụ Quốc hội có giá trị sau Hiến pháp và luật, sau đó là các văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ ban hành (nghị định, nghị quyết, thông tư,…).

Về nguyên tắc, các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành phải phù hợp với Hiến pháp, tránh tuyệt đối ban hành những văn bản vi hiến, đảm bảo tính thống nhất, thứ bậc hiệu lực pháp lý của văn bản trong hệ thống pháp luật. Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề, thì áp dụng văn bản có giá trị hiệu lực pháp lý cao hơn.

Ví dụ: Hiến pháp Việt Nam có nguyên tắc suy đoán vô tội (Không ai bị coi là có hành vi phạm tội cho đến khi có quyết định, bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật). Vì vậy, trong Bộ luật hình sự hay trong Bộ luật tố tụng hình sự đều áp dụng triệt để nguyên tắc này.

Hiệu lực pháp luật của Bộ luật hình sự được thể hiện trên các phương diện sau:

• Hiệu lực về không gian: chỉ giới hạn phạm vi lãnh thổ mà một văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực;
• Hiệu lực về thời gian: chỉ khoảng thời gian mà một văn bản quy phạm pháp luật có giá trị pháp lý bắt buộc thi hành.

3. Quy định áp dụng Bộ luật hình sự ở ngoài lãnh thổ Việt Nam

3.1. Các nguyên tắc áp dụng BLHS ngoài lãnh thổ Việt Nam

Điều 6 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi và bổ sung năm 2017, đóng vai trò là cơ sở pháp lý nền tảng cho việc xác định hiệu lực của Bộ luật này đối với các hành vi phạm tội xảy ra ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây là một điều khoản then chốt, xác lập quyền tài phán hình sự của Việt Nam dựa trên ba nguyên tắc cơ bản của luật hình sự quốc tế.

Nguyên tắc đầu tiên được quy định là nguyên tắc quốc tịch (Personality Principle), cho phép truy cứu trách nhiệm hình sự công dân Việt Nam hoặc pháp nhân thương mại Việt Nam có hành vi phạm tội ở nước ngoài mà Bộ luật Hình sự Việt Nam quy định là tội phạm. Quy định này cũng được mở rộng áp dụng đối với người không quốc tịch thường trú ở Việt Nam. Điều này thể hiện trách nhiệm bảo vệ và quản lý các công dân của mình bất kể họ đang ở đâu, đồng thời đảm bảo rằng các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng của họ sẽ không bị bỏ sót. Mặc dù các tài liệu nghiên cứu đề cập đến các tội danh cụ thể như lạm quyền (Điều 357) hay tham ô tài sản (Điều 353) , việc áp dụng các điều luật này đối với hành vi phạm tội ở nước ngoài chỉ có thể thực hiện được thông qua cơ chế của Điều 6. Điều này cho thấy Điều 6 hoạt động như một "cánh cổng" pháp lý, cho phép hệ thống pháp luật Việt Nam vươn ra ngoài biên giới để xử lý các hành vi nguy hiểm. 

Nguyên tắc thứ hai là nguyên tắc bảo vệ (Protective Principle). Theo đó, người nước ngoài, pháp nhân thương mại nước ngoài phạm tội ở ngoài lãnh thổ Việt Nam vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi đó xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam hoặc lợi ích của Nhà nước Việt Nam. Nguyên tắc này đảm bảo rằng các lợi ích cốt lõi của quốc gia và công dân được bảo vệ một cách hiệu quả, bất kể tội phạm xảy ra ở đâu và do ai thực hiện. 

Cuối cùng, Điều 6 cũng đề cập đến nguyên tắc phổ cập (Universality Principle), áp dụng đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển không mang quốc tịch Việt Nam đang ở tại biển cả hoặc tại giới hạn vùng trời nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam. Theo đó, người phạm tội vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam. Đây là một nguyên tắc quan trọng nhằm giải quyết những khoảng trống pháp lý đối với các tội phạm xảy ra ở những khu vực không thuộc thẩm quyền riêng của bất kỳ quốc gia nào.   

3.2. Nội dung quy định hiệu lực của Bộ luật hình sự ở ngoài lãnh thổ Việt Nam

Hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ Việt Nam được quy định cụ thể tại Điều 6 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 như sau:

Điều 6. Hiệu lực của Bộ luật Hình sự đối với những hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

1. Công dân Việt Nam hoặc pháp nhân thương mại Việt Nam có hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà Bộ luật này quy định là tội phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam theo quy định của Bộ luật này.

Quy định này cũng được áp dụng đối với người không quốc tịch thường trú ở Việt Nam.

2. Người nước ngoài, pháp nhân thương mại nước ngoài phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp hành vi phạm tội xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam hoặc xâm hại lợi ích của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

3. Đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển không mang quốc tịch Việt Nam đang ở tại biển cả hoặc tại giới hạn vùng trời nằm ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì người phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định.

Có thể thấy, Bộ luật hình sự chia việc áp dụng hiệu lực của Bộ luật hình sự lên hai nhóm đối tượng chính: Công dân Việt Nam và pháp nhân thương mại Viêt Nam; người nước ngoài và pháp nhân thương mại nước ngoài.

3.3. Áp dụng cho công dân, pháp nhân thương mại Việt Nam phạm tội ngoài lãnh thổ

Đối với công dân Việt Nam, pháp nhân thương mại Việt Nam có hành vi phạm tội ngoài lãnh thổ Việt Nam mà Bộ luật hình sự đã quy định là tội phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam theo quy định của Bộ luật này. Hiệu lực về không gian này được áp dụng dựa trên cơ sở của nguyên tắc quốc tịch, công dân, pháp nhân thương mại của Việt Nam phải tuân thủ theo quy định của pháp luật Việt Nam. Trong đó, công dân Việt Nam được hiểu là người mang quốc tịch Việt Nam. Theo nguyên tắc quốc tịch, Bộ luật hình sự Việt Nam cũng có hiệu lực đối với pháp nhân thương mại Việt Nam khi thỏa mãn các điều kiện phải chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại. Pháp nhân thương mại Việt Nam được hiểu là pháp nhân thương mại được thành lập theo pháp luật Việt Nam. Ở đây cần chú ý: vấn đề Bộ luật hình sự Việt Nam có hiệu lực đối với hành vi phạm tội được thực hiện ở ngoài lãnh thổ Việt Nam và vấn đề truy cứu trách nhiệm hình sự hành vi phạm tội đó tại Việt Nam theo Bộ luật hình sự Việt Nam là hai vấn đề khác nhau. Bộ luật hình sự Việt Nam có hiệu lực đối với mọi hành vi phạm tội do công dân Việt Nam thực hiện ở ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng không phải tất cả các hành vi này đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam theo Bộ luật hình sự Việt Nam vì việc truy cứu này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.

Ví dụ: Một du học sinh Việt Nam ở Mỹ có hành vi cố ý gây thương tích cho người khác, tỷ lệ thương thật là 22%. Hành vi này vi phạm quy định của pháp luật hình sự Việt Nam. Tuy nhiên, hành vi này có thể không bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam. Thông thường, người này sẽ bị truy cứu trách nhiệm theo quy định của pháp luật Hoa Kỳ và tại lãnh thổ Hoa Kỳ. Khi xác định hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với hành vi phạm tội do người Việt Nam thực hiện ở ngoài lãnh thổ Việt Nam có thể gặp hai loại trường hợp khác nhau. Đó là trường hợp hành vi phạm tội xảy ra được quy định cả trong Bộ luật hình sự Việt Nam và cả trong luật hình sự của quốc gia mà hành vi phạm tội này xảy ra. Trường hợp khác là trường hợp hành vi phạm tội chỉ được quy định trong Bộ luật hình sự Việt Nam. Do khoản 1 của điều luật không quy định rõ về vấn đề này nên có thể hiểu Bộ luật hình sự Việt Nam có hiệu lực đối với cả hai trường hợp. Tuy nhiên, theo nguyên tắc “có lợi” thì khoản 1 của điều luật phải được giải thích theo hướng, Bộ luật hình sự Việt Nam chỉ có hiệu lực đối với trường hợp hành vi phạm tội xảy ra được quy định cả trong Bộ luật hình sự Việt Nam và cả trong luật hình sự của quốc gia mà hành vi phạm tội này xảy ra.

Đoạn thứ hai của khoản 1 xác định Bộ luật hình sự cũng có hiệu lực đối với tội phạm xảy ra ở ngoài lãnh thổ Việt Nam trong trường hợp người thực hiện tội phạm là người không quốc tịch thường trú ở Việt Nam. Quy định này phù hợp với quy định của Công ước quốc tế về quy chế của người không quốc tịch (năm 1954). Trong đó, Điều 2 của Công ước quy định: “Mỗi người không quốc tịch đểu có những nghĩa vụ đổi với đất nước nơi người đó cư trú, những nghĩa vụ này đòi hỏi người đó phải tuân thủ các quy định pháp luật của nước đó cũng như những biện pháp được áp dụng để duy trì trật tự công cộng.”

3.4. Áp dụng cho người, pháp nhân thương mại nước ngoài phạm tội ngoài lãnh thổ

Bên cạnh việc áp dụng hiệu lực cho người Việt Nam có hành vi phạm tội, hiệu lực của Bộ luật hình sự còn áp dụng cho người nước ngoài, pháp nhân thương mại nước ngoài có hành vi phạm tội xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam hoặc xâm hại lợi ích của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc theo quy định của điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên, ngay cả khi hành vi này được thực hiện ngoài phạm vi lãnh thổ Việt Nam.

Theo nguyên tắc đảm bảo an ninh quốc gia, Bộ luật hình sự Việt Nam có hiệu lực đối với tội phạm xảy ra ở ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng xâm hại lợi ích của Việt Nam, trong đó phải kể đến trước hết là độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ…

Theo nguyên tắc phổ cập, Bộ luật hình sự Việt Nam có hiệu lực đối với tội phạm xảy ra ở ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng là những tội phạm được quy định trong điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đây là các tội phạm quốc tế được quy định trong Chương XXVI Bộ luât hình sự Việt Nam và các tội phạm có tính quốc tế được quy định trong một số chương khác của Bộ luật hình sự Việt Nam như tội khủng bố (Điều 299); tội rửa tiền (Điều 324); tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251);….. Quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam về các tội phạm này có hiệu lực đối với hành vi phạm tội được thực hiện ngoài lãnh thổ Việt Nam và người thực hiện không phải là công dân Việt Nam khi trong điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định tương ứng.

Đây là nguyên tắc bảo vệ, nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và công dân Việt Nam. Mặc dù các tài liệu không cung cấp án lệ cụ thể về việc truy tố người nước ngoài phạm tội ở nước ngoài gây hại cho công dân Việt Nam, nhưng thực tế đã có nhiều vụ án liên quan đến tội phạm mạng xuyên quốc gia, lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Chẳng hạn, một số vụ án đã được xét xử tại Việt Nam, trong đó các bị cáo là người nước ngoài đã thực hiện hành vi lừa đảo qua không gian mạng hoặc chiếm đoạt tài sản công dân Việt Nam ngay trên lãnh thổ Việt Nam. Các vụ án này cho thấy khi tội phạm có tính chất xuyên quốc gia, việc truy tố tại Việt Nam có thể được thực hiện nếu có đủ căn cứ và chứng cứ. Tuy nhiên, các vụ án này chủ yếu xét xử hành vi phạm tội diễn ra trên lãnh thổ Việt Nam, trong khi việc truy tố người nước ngoài phạm tội hoàn toàn ở nước ngoài vẫn là một thách thức lớn.  

3.5. Ví dụ thực tiễn áp dụng hiệu lực BLHS ngoài lãnh thổ

Việc áp dụng các quy định về hiệu lực ngoài lãnh thổ đã có những tiền lệ thực tiễn, mặc dù không nhiều. Một trong những vụ án điển hình nhất là vụ án Lê Minh Tú. Bị cáo này, một công dân Việt Nam, đã thực hiện hành vi "Giết người" tại Vương quốc Anh, sau đó trốn về Việt Nam. Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên đã đưa vụ án ra xét xử dựa trên đề nghị của Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Hà Nội. Vụ án này là một ví dụ rõ ràng về việc áp dụng nguyên tắc quốc tịch của Điều 6 BLHS, cho thấy hệ thống pháp luật Việt Nam có khả năng truy cứu trách nhiệm hình sự đối với công dân của mình phạm tội ở nước ngoài. Sự thành công của vụ án này phụ thuộc hoàn toàn vào sự hợp tác quốc tế, với việc phía Anh đã cung cấp đầy đủ hồ sơ vụ án và bằng chứng liên quan.  

Ngoài ra, thực tiễn xét xử tại Việt Nam cũng cho thấy nhiều vụ án có yếu tố nước ngoài đã được giải quyết, chủ yếu là các tội phạm "truyền thống" như vận chuyển tiền tệ, ma túy, hoặc buôn lậu, với bị cáo là người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam. Các vụ án này chứng minh năng lực của hệ thống pháp luật trong việc xử lý các vụ việc phức tạp, tuy nhiên, các tài liệu không cung cấp án lệ về việc truy tố các tội phạm "phi truyền thống" như tội phạm công nghệ cao do công dân Việt Nam thực hiện ở nước ngoài.

3.6. Các văn bản hướng dẫn áp dụng BLHS ngoài phạm vi lãnh thổ

Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) 2015: Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 đóng vai trò là văn bản pháp luật quy định trình tự, thủ tục để thực thi các quy định của Bộ luật Hình sự, bao gồm cả các quy định về hợp tác quốc tế trong tố tụng hình sự. Mặc dù các tài liệu không cung cấp chi tiết về các điều khoản cụ thể liên quan đến hợp tác quốc tế, sự hiện diện của chúng là nền tảng cho việc thực thi quyền tài phán hình sự ngoài lãnh thổ.  

Một trong những nguyên tắc cốt lõi được quy định trong Hiến pháp 2013 và được cụ thể hóa trong BLTTHS 2015 là nguyên tắc "Không ai bị kết án hai lần vì một tội" (Ne Bis in Idem). Nguyên tắc này có nguồn gốc từ Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966 mà Việt Nam đã gia nhập. Về cơ bản, nguyên tắc này đảm bảo rằng một người đã bị xét xử hoặc kết án ở nước ngoài về cùng một hành vi phạm tội sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự lại tại Việt Nam.

Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 quy định chi tiết về các hình thức hợp tác giữa Việt Nam và nước ngoài, bao gồm tương trợ tư pháp về hình sự, dân sự, dẫn độ và chuyển giao người đang chấp hành hình phạt tù. Luật này xác định phạm vi tương trợ tư pháp về hình sự bao gồm tống đạt văn bản, thu thập, cung cấp chứng cứ, khám xét, thu giữ, và đặc biệt là chuyển giao truy cứu trách nhiệm hình sự. Các hoạt động này được thực hiện trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. Trường hợp chưa có điều ước quốc tế, hoạt động tương trợ tư pháp được thực hiện trên nguyên tắc có đi có lại.

Quy trình dẫn độ, một trong những hình thức hợp tác quan trọng nhất, được quy định chi tiết trong Chương IV của Luật Tương trợ tư pháp. Các điều kiện để một yêu cầu dẫn độ được xem xét bao gồm: hành vi phạm tội phải là tội phạm theo luật của cả Việt Nam và nước yêu cầu, và có mức hình phạt tù từ một năm trở lên. Tuy nhiên, Luật cũng quy định các trường hợp từ chối dẫn độ, đặc biệt là đối với công dân Việt Nam và tội phạm chính trị (trừ tội khủng bố). Bộ Công an là cơ quan đầu mối tiếp nhận hồ sơ, sau đó hồ sơ được chuyển cho Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân có liên quan để xem xét.

Các Văn bản Quốc tế quan trọng mà Việt Nam là Thành viên: Việt Nam đã ký kết và trở thành thành viên của 23 điều ước quốc tế đa phương trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia. Trong đó, hai công ước quan trọng nhất được nhắc đến là Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (UNTOC) và Công ước của Liên hợp quốc về phòng, chống tham nhũng (UNCAC). Việt Nam đã nội luật hóa các quy định của hai công ước này vào Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng Hình sự.

Kết luận

Phân tích cho thấy, Việt Nam đã có một khung pháp lý hình sự khá tiến bộ và phù hợp với thông lệ quốc tế trong việc xử lý tội phạm ở ngoài lãnh thổ. Quyền tài phán hình sự được mở rộng dựa trên các nguyên tắc quốc tịch, bảo vệ và phổ cập. Hệ thống pháp luật cũng đã có những bước đi quan trọng trong việc nội luật hóa các công ước quốc tế và xây dựng mạng lưới các hiệp định song phương, tạo ra cơ sở cho sự hợp tác hiệu quả. Tuy nhiên, những thách thức còn tồn tại, đặc biệt là khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, sự chậm trễ trong các thủ tục tương trợ tư pháp và các "lỗ hổng" chiến lược trong mạng lưới hiệp định. Để nâng cao hiệu quả trong cuộc chiến chống tội phạm xuyên quốc gia, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đơn giản hóa các quy trình hành chính và đẩy mạnh hợp tác với các đối tác quốc tế mới. Việc này không chỉ giúp bảo vệ tốt hơn lợi ích của Nhà nước và công dân mà còn củng cố vị thế pháp lý của Việt Nam trên trường quốc tế.