Hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất của ngân hàng thương mại? Mục đích, nguyên tắc và giới hạn hoạt động

Chào luật sư công ty luật Minh Khuê. Tôi tên là Nguyễn Vinh hiện đang sinh sống và làm việc tại Gia Lai. Tôi có tìm hiểu về hoạt động của ngân hàng thương mại, trong đó có biết đến ngân hàng thương mại được phép hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất. Vậy luật sư cho tôi hỏi Hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất là gì? Rất mong được luật sư giải đáp. Chân thành cảm ơn!

1. Cơ sở pháp lý

- Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 sửa đổi bổ sung năm 2017

- Thông tư 01/2015/TT-NHNN

2. Hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất là gì?

Hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất là việc ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài giao kết và thực hiện hợp đồng phái sinh lãi suất với tổ chức tài chính nước ngoài trên thị trường quốc tế nhằm mục đích phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc là việc ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài giao kết và thực hiện hợp đồng phái sinh lãi suất với khách hàng trên thị trường trong nước nhằm mục đích phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất của khách hàng. (khoản 2 Điều 3 Thông tư 01/2015/TT-NHNN)

Sản phẩm phái sinh lãi suất là công cụ tài chính được định giá theo biến động dự kiến về lãi suất.

3. Mục đích hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất là gì?

Thưa luật sư, luật sư cho tôi hỏi mục đích hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất trên thị trường trong nước của ngân hàng thương mại là gì? Văn bản nào quy định về vấn đề này ạ? Rất mong nhận được giải đáp từ luật sư. Xin chân thành cảm ơn! (Đình Chiến - Hà Nam)

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi tới công ty luật Minh Khuê. Nội dung bạn hỏi chúng tôi nghiên cứu và giải đáp như sau:

Tại Điều 5 Thông tư 01/2015/TT-NHNN quy định về mục đích hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất trên thị trường trong nước. Theo đó, mục đích là:

1. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất cho pháp nhân nhằm mục đích phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất cho giao dịch gốc của pháp nhân đó.

2. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác nhằm mục đích phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất cho giao dịch gốc hoặc phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất phát sinh từ bảng cân đối kế toán của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi về nội dung bạn hỏi. Để hiểu rõ hơn bạn có thể tham khảo quy định tại Thông 01/2015/TT-NHNN.

4. Nguyên tắc hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất

Chào công ty luật Minh Khuê. Tôi tên là Minh Thắng, hiện đang công tác tại TP.HCM. Tôi đang nghiên cứ về việc cung ứng sản phẩm pháo sinh lãi suất của ngân hàng. Vậy để đảm bảo cho hoạt động này pháp luật có quy định nguyên tắc hoạt động cụ thể hay không? Rất mong nhận được giải đáp của luật sư. Xin chân thành cảm ơn!

Chào bạn, nội dung bạn hỏi chúng tôi nghiên cứu và giải đáp như sau:

Về Nguyên tắc hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất của ngân hàng thương mại được quy định cụ thể tại Điều 4 Thông tư 01/2015/TT-NHNN. Theo đó, cần tuân thủ nguyên tắc như sau:

Thứ nhất, hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thực hiện theo thỏa thuận giữa các bên tham gia giao kết và thực hiện hợp đồng phái sinh lãi suất, phù hợp với quy định tại Thông tư này và pháp luật có liên quan.

Thứ hai, Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chỉ được kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất khi:

- Được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất tại Giấy phép thành lập và hoạt động, hoặc bằng văn bản riêng theo quy định của pháp luật;

- Đã ban hành văn bản quy định nội bộ về hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất phù hợp với quy định tại Thông tư này và pháp luật có liên quan, bảo đảm có cơ chế kiểm soát, kiểm toán nội bộ, quản lý rủi ro đối với hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất.

Thứ ba, Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất liên quan đến ngoại hối phải thực hiện theo quy định của pháp luật Việt Nam về ngoại hối.

Thứ tư, Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh sản phẩm phái sinh lãi suất trên thị trường quốc tế phải thực hiện theo quy định của pháp luật Việt Nam về hoạt động; ngoại hối trên thị trường quốc tế.

Thứ năm, Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất do ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung ứng trên thị trường trong nước như đối với pháp nhân theo quy định tại Thông tư này và pháp luật có liên quan.

5. Điều kiện đối với khách hàng sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất do ngân hàng thương mại kinh doanh, cung ứng

Chào công ty luật Minh Khuê. Tôi đang có thắc mắc về hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm lãi suất phái sinh. Khách hàng sử dụng sản phẩm lãi suất phát sinh có cần phải đáp ứng được điều kiện gì không? Nếu có thì tôi có thể tìm hiểu tại văn bản pháp luật nào? Rất mong nhận được tư vấn của luật sư. Xin chân thành cảm ơn!

Chào bạn, nội dung bạn hỏi chúng tôi nghiên cứu và giải đáp như sau:

Điều kiện đối với khách hàng sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất do ngân hàng thương mại kinh doanh, cung ứng được quy định tại Điều 7 Thông tư 01/2015/TT-NHNN. Cụ thể các điều kiện đó là:

Thứ nhất, Điều kiện đối với pháp nhân sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất:

- Mục đích sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất là phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất đối với giao dịch gốc của pháp nhân đó;

- Có giao dịch gốc còn hiệu lực thực hiện, phù hợp với ngành nghề sản xuất kinh doanh và quy định của pháp luật;

- Có khả năng tài chính theo đánh giá của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất để thực hiện nghĩa vụ thanh toán phát sinh khi thực hiện hợp đồng phái sinh lãi suất;

- Thực hiện các biện pháp bảo đảm nghĩa vụ theo thỏa thuận với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất.

Thứ hai, Điều kiện đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất:

- Mục đích sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất là phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất đối với giao dịch gốc hoặc phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất phát sinh từ bảng cân đối kế toán của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó;

- Có giao dịch gốc còn hiệu lực thực hiện, phù hợp với nội dung và phạm vi hoạt động theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng và quy định của pháp luật liên quan. Trường hợp phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất phát sinh từ bảng cân đối kế toán, thì tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải có phương án phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất được người đại diện hợp pháp của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó phê duyệt;

- Có khả năng tài chính theo đánh giá của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất để thực hiện nghĩa vụ thanh toán phát sinh khi thực hiện hợp đồng phái sinh lãi suất;

- Thực hiện các biện pháp bảo đảm nghĩa vụ theo thỏa thuận với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi về nội dung bạn hỏi. Để hiểu rõ hơn bạn có thể tham khảo thêm tại Thông tư 01/2015/TT-NHNN.

6. Giới hạn về hoạt động kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất

Thưa luật sư, tôi tên là Nguyễn Giang, sinh sống và làm việc tại Cà Mau. Tôi đang tìm hiểu về hoạt động kinh doanh và cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất. Tôi có thắc mắc cần được luật sư giải đáp đó là: Pháp luật có quy định về giới hạn hoạt động kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất hay không? Rất mong được luật sư giải đáp cụ thể. Chân thành cảm ơn!

Chào bạn, nội dung bạn hỏi chúng tôi nghiên cứu và giải đáp như sau:

Tại Điều 12 Thông tư 01/2015/TT-NHNN quy định cụ thể về giới hạn hoạt động kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất như sau:

1. Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất khi giới hạn lỗ ròng về hoạt động kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất không vượt quá 5% vốn điều lệ, vốn được cấp của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Trường hợp giới hạn lỗ ròng vượt 5% vốn điều lệ, vốn được cấp, thì tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài ngừng việc giao kết các hợp đồng phái sinh lãi suất mới, báo cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng) về nguyên nhân phát sinh lỗ, các biện pháp và thời hạn khắc phục.

2. Khi có nhu cầu giao kết hợp đồng phái sinh lãi suất mới, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải xác định giới hạn lỗ ròng về hoạt động kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất để làm cơ sở thực hiện phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều này. Giới hạn lỗ ròng về hoạt động kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất được xác định bằng tổng lãi ròng và lỗ ròng của các hợp đồng phái sinh lãi suất còn hiệu lực cộng (+) tổng lãi ròng và lỗ ròng của các hợp đồng phái sinh lãi suất đã tất toán trong năm tài chính.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi về nội dung "Hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất là gì? Mục đích, nguyên tắc và giới hạn hoạt động".

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác!

Bộ phận tư vấn pháp luật ngân hàng - Luật Minh Khuê