1. Khái niệm của Hối phiếu thanh toán ngay

Hối phiếu thanh toán ngay (Sight Draft) là một hình thức cụ thể của Hối phiếu nói chung, buộc bên được yêu cầu thanh toán vào ngày nhất định. Hối phiếu thường được sử dụng bởi các cá nhân, các bên ngân hàng và được ký bằng hình thức xác nhận. Trong đó, các bên tham gia ký kết hối phiếu có thể có tối thiểu từ hai đến ba bên, bao gồm: bên ký phát; bên bị yêu cầu ký phát, thanh toán khoản tiền; bên thụ hưởng khoản tiền đó (bên ký phát có thể đồng thời là bên thụ hưởng). Tương tự như một hợp đồng, các bên tham gia có thể thực hiện loại hối phiếu này để xác định một số điều khoản có trong hợp đồng, đặc biệt, trong trường hợp hối phiếu có nội dung đòi nợ thì cả hai bên ký phát và bên bị ký phát đều chấp nhận thì hối phiếu mới có giá trị. Tuy nhiên để phân biệt hối phiếu thanh toán ngay với các hình thức hối phiếu khác, chúng ta cần căn cứ vào thời gian yêu cầu thanh toán. Căn cứ này là yếu tố quan trọng quyết định việc thanh toán có đúng hạn và có xảy ra công nợ hay không.

Loại Hối phiếu này là yêu cầu thanh toán tiền ngay lập tức ( At sight bill or on demand bill) của bên bán, xuất khẩu, ký phát (Drawer) đòi tiền bên mua, nhập khẩu, nhận cung ứng dịch vụ (Drawee) khi nhận được hàng hoá cho người được hưởng lợi (Benifficiary) được quy định cụ thể trong hối phiếu đó hoặc được hàng hoá đó hoặc hoặc chi trả theo yêu cầu của người này cho người khác. Bên mua, nhập khẩu, nhận cung ứng dịch vụ không được quyền từ chối, hoãn việc chi trả thanh toán ngay lập tức nếu hối phiếu đó hợp pháp và không xuất hiện sự kiện bất khả kháng nào. Thông thường, hối phiếu thanh toán ngay được sử dụng trong giao dịch thanh toán quốc tế, xuất và nhập khẩu hàng hoá hay thương mại quốc tế. 

 

2. Đặc điểm của hối phiếu thanh toán ngay

Hối phiếu còn là phương thức giúp các bên giải quyết, thanh toán một khoản công nợ bất kỳ đối với lĩnh vực nào, có thể dễ dàng chuyển nhượng cho cá nhân, tổ chức khác. 

Là phương thức thanh toán quốc tế được các quốc gia trên thế giới công nhận, chịu và được áp dụng trong các giao dụng như thư L/C, thu hộ. Trường hợp có các bên thứ ba là ngân hàng giúp chi trả có điều kiện chiết khấu, hay chi trả theo yêu cầu của người này cho người khác thì hối phiếu này phải còn giá trị áp dụng.

Đây còn là phương thức thanh toán giúp bên bán, xuất khẩu, cung ứng dịch vụ đòi tiền bên mua, nhập khẩu, nhận cung ứng dịch vụ. Với loại hối phiếu này bên mua, nhập khẩu, nhận cung ứng dịch vụ khi nhận được phải thanh toán khoản tiền cụ thể được ghi rõ trong hối phiếu. Đồng thời giúp người trả nợ chuyển tiền cho người bán.

Ngoài ra, hối phiếu thanh toán ngay còn là phương thức đảm bảo, được coi là chứng từ có giá khi tham gia các giao dịch mua bán, trao đổi, cầm cố, thế chấp, v.v.

Không chỉ vậy, hối phiếu thanh toán ngay như một phương thức cung cấp tín dụng khi làm một hình thức chứng từ có giá trị thực hiện hoạt động tín dụng ngân hàng và thương mại.

Bên cạnh đó, hối phiếu thanh toán ngay giúp bên bán, xuất khẩu hàng hoá, cung ứng dịch vụ được quyền sở hữu tài sản đến tận khi giao cho bên mua, nhập khẩu, nhận cung ứng dịch vụ và được thanh toán giá trị hối phiếu.

 

3. Ưu và nhược điểm của hối phiếu thanh toán ngay

3.1 Ưu điểm của hối phiếu thanh toán ngay

Tuỳ vào việc lựa chọn phương thức vận chuyển, hối phiếu thanh toán ngay thể hiện được ưu hay nhược điểm rõ rệt đối với bên bán, xuất khẩu, cung ứng dịch vụ hoặc bên mua, nhập khẩu, nhận cung ứng dịch vụ.

Khi sử dụng phương thức vận chuyển bằng đường biển, quyền sở hữu tài sản chỉ bắt đầu thuộc về bên mua, nhập khẩu và cung ứng dịch vụ khi họ ký xác nhận vận đơn đường biển gốc và chuyển giao cho bên vận chuyển. Đây là phương thức mang lại ưu điểm đối với bên bán khi kiểm soát được thời gian nhận hàng và thời điểm thanh toán của mua.

Còn với phương thức vận chuyển bằng đường hàng không, bên mua, nhập khẩu, nhận cung ứng dịch vụ không cần phải xuất trình đơn hàng không vẫn có thể thực hiện hoạt động nhận hàng hoá. Vì vậy, phương thức này xảy ra nhiều rủi ro hơn cho bên bán, xuất khẩu, cung ứng dịch vụ. 

 

3.2 Nhược điểm của hối phiếu thanh toán ngay

Để thanh toán hối phiếu trả tiền ngay cần phải có thư tín dụng hay các bộ tài liệu khác như bộ chứng từ hàng hoá, chứng từ có chấp nhận, v.v

Ngoài ra khi sử dụng hình thức hối phiếu này người bán, xuất khẩu, cung ứng dịch vụ để đối mặt với các rủi ro thường gặp như quốc gia nhập khẩu hàng hoá không có quy định cho phép tiếp nhận loại hàng hoá đó, hay được nhập khẩu loại hàng hoá đó kèm điều kiện, tiêu chuẩn nhất định. Hoặc bên mua, nhập khẩu, nhận cung ứng dịch vụ không thanh toán được thì bên bán, xuất khẩu, cung ứng dịch vụ vẫn phải chi trả chi phí cho việc vận chuyển, chi phí xử lý, bảo quản hàng hoá hay một số loại chi phí phát sinh khác khi đợi hàng hoá được thông quan. 

Trên thực tế để áp dụng được loại hối phiếu này, bên bị ký phát phải thực hiện thanh toán trong khoảng 02 ngày làm việc kể từ khi nhận được hối phiếu thanh toán ngay. Điều này khiến bên ký phát vẫn phải dự tính khoảng thời gian nhất định cho bên bị ký phát kịp thời thanh toán khoản tiền dù sớm nhất có thể. 

 

4. Quy trình áp dụng hối phiếu thanh toán ngay

Khi sử dụng loại hối phiếu này cần chú ý đến quy định về thời hạn thanh toán được ghi nhận: chi trả ngay khi thấy bản thứ nhất (thứ hai) của hối phiếu - At ........ sight at this First (Second) Bill of Exchage. 

Đối với trường hợp chỉ có hai bên là bên ký phát và bên bị ký phát, việc thanh toán hối phiếu này sẽ dễ dàng khi hai bên thực hiện giao dịch hàng hoá,. Sau khi đã lập được sự ký kết xác nhận cơ bản đối với việc sử dụng và các điều khoản quy định về thông tin của hối phiếu thanh toán ngay. Bên ký phát thực hiện nghĩa vụ chuyển hàng hoá, cung ứng dịch vụ cho bên bị ký phát thành công. Ngay khi bên bị ký phát nhận được hàng hoá, nhận cung ứng dịch vụ được ký phát hàng hoá kèm hối phiếu thanh toán ngay thì họ có nghĩa vụ nhanh chóng thực hiện công việc thanh toán cho bên ký phát. Việc chỉ có hai bên tự thực hiện với nhau vừa nhanh chóng nhưng lại dễ dàng xảy ra rủi ro khi phải xác định quyền và nghĩa vụ đã thực hiện giao dịch của các bên tham gia quá trình giao dịch nếu có tranh chấp thương mại. Đồng thời đó, việc nhận được khoản thanh toán sẽ gặp nhiều rủi ro hơn khi không có bên khác như ngân hàng hỗ trợ thực hiện giao dịch giữa các chủ thể ở các quốc gia trên thế giới. 

Bên cạnh đó, trường hợp có các ngân hàng tham gia vào quá trình hỗ trợ chi trả hối phiếu thanh toán ngay thì hai bên ký phát và bị ký phát khi đã chuyển giao hàng hoá thành công, bên bị ký phát nhận được hối phiếu này. Thì bên bị ký phát phải nhanh chóng yêu cầu phía ngân hàng hỗ trợ thanh toán khoản tiền cho người bị ký phát thanh toán hối phiếu này cho ngân hàng hỗ trợ nhận khoản chi trả hối phiếu của người ký phát. Từ đó, ngân hàng nhận hỗ trợ nhận khoản chi trả hối phiếu sẽ làm giao dịch chuyển khoản tiền thanh toán cho bên ký phát. Việc có sự tham gia của hai bên ngân hàng hỗ trợ bên ký phát và bên nhận ký phát là cách thức bảo đảm an toàn đối với các giao dịch thương mại, dịch vụ nói chung có giá trị lớn cho cả hai bên ký kết, vừa là căn cứ xác định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm mỗi bên khi không may xảy ra tranh chấp, rủi ro thương mại, dịch vụ giữa các quốc gia trên cả thế giới. Ngoài ra, việc sử dụng hối phiếu này góp phần xác định tính minh bạch, cụ thể trong điều khoản quy định về khoản tiền thanh toán cung ứng, mua bán hàng hoá, dịch vụ giữa các giao dịch thương mại.  

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 19006162 . Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Chân thành cám ơn quý khách hàng đã hợp tác cùng công ty chúng tôi.