1. Hợp đồng theo mẫu với người tiêu dùng được hiểu như nào?
Hợp đồng theo mẫu là một dạng hợp đồng có các điều khoản đã được một bên (bên đề nghị) thiết kế và đề xuất sẵn để bên kia (bên được đề nghị) xem xét và phản hồi trong khoảng thời gian hợp lý. Nếu bên được đề nghị đồng ý với những điều khoản này, thì toàn bộ nội dung của hợp đồng theo mẫu mà bên đề nghị đã đưa ra sẽ được xem như đã được bên được đề nghị chấp thuận.
Việc công khai hợp đồng theo mẫu là cần thiết, để bên được đề nghị có thông tin hoặc cần phải biết về nội dung của hợp đồng. Cách thức và quy trình công khai hợp đồng theo mẫu cần tuân thủ theo các quy định được quy định trong pháp luật.
Trong trường hợp hợp đồng theo mẫu chứa các điều khoản không rõ ràng, bên đề nghị phải chịu trách nhiệm và hậu quả khi phải giải thích những điều khoản đó. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của tính rõ ràng và minh bạch trong việc sửa đổi và đưa ra các điều khoản hợp đồng.
Hợp đồng theo mẫu không thể chứa các điều khoản miễn trách nhiệm, tăng trách nhiệm hoặc loại bỏ quyền lợi quan trọng của bên kia một cách không hợp lý. Những điều khoản này sẽ không có hiệu lực, trừ khi có thỏa thuận cụ thể khác giữa hai bên.
Tóm lại, hợp đồng theo mẫu là một cách để đề xuất các điều khoản hợp đồng sẵn có, với sự đảm bảo về tính minh bạch, rõ ràng và công khai trong việc thỏa thuận giữa hai bên. Hợp đồng mẫu là một dạng hợp đồng đặc biệt, trong đó ý chí của cả hai bên vẫn được thể hiện thông qua hợp đồng, tạo nên một ý chí chung trong việc tham gia vào mối quan hệ hợp đồng và đã đồng ý giao kết hợp đồng. Tuy nhiên, ý chí của bên được đề nghị chỉ phản ánh ở quyết định tham gia hoặc không tham gia vào hợp đồng. Sự đồng thuận trong giao dịch này có tính chất hình thức, thể hiện qua việc cả hai bên đồng tình.
Tính chất "theo mẫu" xuất phát từ việc các điều khoản của hợp đồng đã được tiêu chuẩn hóa bởi một bên (thường là bên đề nghị) trước đó, nhằm mục đích sử dụng lặp lại trong nhiều trường hợp và với nhiều người khác nhau. Điều này giúp tối ưu hóa quy trình giao dịch và tạo ra sự thống nhất trong các hợp đồng tương tự. Để đảm bảo quyền lợi của bên được đề nghị, bên đưa ra hợp đồng theo mẫu phải thực hiện việc công khai hợp đồng theo những trình tự và thể thức đã được quy định bởi pháp luật. Quá trình công khai này đảm bảo rằng bên được đề nghị có đầy đủ thông tin về nội dung của hợp đồng, từ đó có khả năng xác định rõ ràng và tự tin khi quyết định tham gia vào mối quan hệ hợp đồng.
2. Hợp đồng theo mẫu với người tiêu dùng phải có những nội dung nào?
Tại khoản 3 Điều 23 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2024) thì hợp đồng theo mẫu với người tiêu dùng sẽ cần bao gồm các nội dung sau đây để đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng:
- Thông tin của các bên: Tên, địa chỉ, số điện thoại và nếu có, phương thức liên hệ khác của các bên trong hợp đồng.
- Thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ: Mô tả chi tiết về sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ được bán, cung cấp theo hợp đồng.
- Thông tin về đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng: Mô tả đầy đủ về đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng của sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ, bao gồm công dụng và giá của chúng. Nếu có quy định pháp luật yêu cầu, cần công khai các thành phần cấu thành giá cuối cùng của sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ.
- Phương thức và thời hạn thanh toán: Mô tả cách thức thanh toán và thời hạn thanh toán trong hợp đồng.
- Thời gian, địa điểm, phương thức bán, cung cấp: Xác định thời gian, địa điểm và phương thức bán, cung cấp sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ.
- Quyền và nghĩa vụ của các bên: Mô tả quyền và nghĩa vụ của các bên, đảm bảo tuân thủ quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các quy định pháp luật có liên quan.
- Bảo vệ thông tin của người tiêu dùng: Mô tả cách thức bảo vệ thông tin cá nhân của người tiêu dùng theo quy định của pháp luật.
- Trường hợp chấm dứt hợp đồng và trách nhiệm phát sinh: Xác định trường hợp và cách thức chấm dứt thực hiện hợp đồng, cũng như trách nhiệm phát sinh do việc chấm dứt hợp đồng.
- Trường hợp bất khả kháng: Xác định các trường hợp bất khả kháng theo quy định của pháp luật và cách xử lý trong trường hợp này.
- Phương thức giải quyết tranh chấp: Mô tả cách thức giải quyết các tranh chấp có thể phát sinh từ hợp đồng.
- Thời điểm giao kết hợp đồng và thời hạn của hợp đồng: Xác định thời điểm giao kết hợp đồng và thời hạn của hợp đồng.
Những nội dung này đảm bảo rằng hợp đồng theo mẫu là minh bạch, công khai và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong quá trình giao dịch. Bên cạnh đó, hợp đồng theo mẫu với người tiêu dùng cần đảm bảo cả về ngôn ngữ và hình thức như:
- Ngôn ngữ và hình thức của hợp đồng giao kết với người tiêu dùng, hợp đồng theo mẫu, cũng như điều kiện giao dịch chung trong trường hợp hợp đồng được lập bằng văn bản, phải được thể hiện một cách rõ ràng và dễ hiểu.
- Ngôn ngữ sử dụng trong hợp đồng giao kết với người tiêu dùng, hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung là tiếng Việt. Tuy nhiên, các bên có quyền thỏa thuận sử dụng thêm tiếng dân tộc khác của Việt Nam hoặc tiếng nước ngoài trong hợp đồng.
- Trong trường hợp có sự khác biệt giữa bản tiếng Việt và bản tiếng dân tộc khác của Việt Nam hoặc bản tiếng nước ngoài, bản có lợi hơn cho người tiêu dùng sẽ được ưu tiên áp dụng.
Vì vậy, dựa theo quy định trên, ngôn ngữ được sử dụng trong hợp đồng theo mẫu với người tiêu dùng là tiếng Việt. Tuy nhiên, hai bên có quyền thỏa thuận sử dụng thêm tiếng dân tộc khác của Việt Nam hoặc tiếng nước ngoài trong hợp đồng. Nếu xuất hiện sự khác biệt giữa bản tiếng Việt và bản tiếng dân tộc khác của Việt Nam hoặc bản tiếng nước ngoài, bản ghi rõ lợi ích cho người tiêu dùng sẽ được ưu tiên áp dụng. Điều này nhấn mạnh tính minh bạch và sự bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong quá trình giao dịch hợp đồng.
3. Thực hiện hợp đồng theo mẫu giao kết với người tiêu dùng
Căn cứ vào Điều 26 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, các quy định liên quan đến việc thực hiện hợp đồng theo mẫu giao kết với người tiêu dùng được quy định như sau:
Thời gian để nghiên cứu hợp đồng:
- Tổ chức, cá nhân kinh doanh cần dành thời gian hợp lý để người tiêu dùng có thể nghiên cứu kỹ hợp đồng trước khi tiến hành giao kết hợp đồng theo mẫu.
Lưu giữ hợp đồng:
- Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải duy trì việc lưu giữ hợp đồng theo mẫu đã được giao kết cho đến khi hợp đồng hết hiệu lực.
- Trong trường hợp người tiêu dùng bảo quản hợp đồng mất hoặc hỏng hóc, tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh có trách nhiệm cung cấp bản sao hợp đồng trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu từ phía người tiêu dùng.
Công khai hợp đồng:
- Hợp đồng theo mẫu cần phải được tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh công khai theo hình thức niêm yết ở các vị trí dễ dàng nhìn thấy tại trụ sở và địa điểm kinh doanh.
- Thông tin về hợp đồng theo mẫu cũng cần được đăng tải trên trang thông tin điện tử và ứng dụng phần mềm (nếu có) để người tiêu dùng có thể biết rõ về nội dung của hợp đồng trước khi họ tiến hành giao kết hợp đồng hoặc thực hiện các hoạt động đặt cọc hoặc thanh toán trước khi hợp đồng được ký kết.
Như vậy, các quy định theo Điều 26 của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 nhấn mạnh tầm quan trọng của tính minh bạch và sự bảo vệ cho người tiêu dùng trong quá trình giao kết hợp đồng theo mẫu.
Luật Minh Khuê sẽ giải đáp các thắc mắc liên quan thông qua tổng đài 1900.6162 hoặc qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn ./.
