Hướng dẫn cách tính tiền lãi khi chậm nộp tiền truy thu bảo hiểm xã hội?

1. Hiểu về truy thu bảo hiểm xã hội

Theo Quyết định 595/QĐ-BHXH ngày 14/4/2017, truy thu là quá trình mà cơ quan Bảo hiểm Xã hội thu tiền đóng BHXH (bảo hiểm xã hội), BHYT (bảo hiểm y tế), BHTN (bảo hiểm thất nghiệp), BHTNLĐ, BNN (bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp) từ các trường hợp sau: trốn đóng, đóng không đủ số người tham gia bắt buộc, đóng không đủ số tiền phải đóng theo quy định, chiếm dụng tiền đóng hoặc hưởng lợi từ BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN một cách trái phép.

Pháp luật có quy định rõ về thời hạn tiến hành truy thu như sau: Thời hạn truy thu không vượt quá 10 ngày tính từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định nếu vi phạm quy định về đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN thì. Truy thu không vượt quá 03 ngày tính từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định khi điều chỉnh tăng số tiền đã đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN.

Xem thêm: Hướng dẫn chốt sổ Bảo hiểm xã hội khi nghỉ việc mới nhất 2023

2. Các trường hợp truy thu bảo hiểm xã hội

Thứ nhất, truy thu do trốn đóng: Trong trường hợp đơn vị vi phạm bằng cách trốn đóng, đóng không đủ số người tham gia, đóng không đủ số tiền theo quy định, hoặc chiếm dụng tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN, cơ quan BHXH thông qua kết luận thanh tra chuyên ngành hoặc cơ quan thanh tra nhà nước có thẩm quyền kết luận từ ngày 01/01/2016, quá trình truy thu sẽ bao gồm cả số tiền phải đóng theo quy định và số tiền lãi tính trên số tiền chậm đóng. Các điều kiện và mức lãi suất được áp dụng như sau:

- Thời gian trốn đóng trước ngày 01/01/2016 sẽ áp dụng lãi suất chậm đóng theo mức áp dụng cho năm 2016.

- Thời gian trốn đóng từ ngày 01/01/2016 trở đi sẽ áp dụng lãi suất chậm đóng theo mức áp dụng cho từng năm tại thời điểm phát hiện vi phạm.

Thứ hai, truy thu đối với người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ) về nước truy đóng BHXH cho thời gian đi làm việc ở nước ngoài theo HĐLĐ chưa đóng: Nếu sau 06 tháng kể từ ngày chấm dứt HĐLĐ về nước mới thực hiện truy đóng BHXH thì số tiền truy thu BHXH được tính là số tiền phải đóng BHXH theo quy định và tiền lãi truy thu tính trên số tiền phải đóng.

Thứ ba, truy thu do điều chỉnh tăng tiền lương đã đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN cho người lao động: Trong trường hợp sau 06 tháng kể từ ngày có quyết định hoặc HĐLĐ (phụ lục HĐLĐ) điều chỉnh tăng tiền lương, bậc lương, ngạch lương hoặc phụ cấp hàng tháng đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN cho người lao động, người lao động mới thực hiện truy đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN thì số tiền phải đóng bằng số tiền phải đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN cộng với tiền lãi truy thu căn cứ trên số tiền cần đóng.

Bên cạnh đó, còn một số trường hợp khác cũng có thể áp dụng truy thu. Tuy nhiên, việc truy thu không phải thực hiện một cách tùy tiện mà cần thỏa mãn các điều kiện do luật định: Cơ quan BHXH hoặc Cơ quan có thẩm quyền thanh tra buộc truy thu; Người lao động bị đơn vị đề nghị truy thu; Hồ sơ hợp lệ theo quy định tại Phụ lục 02 của Quyết định 595/QĐ-BHXH. Có một số lưu ý dưới đây:

- Cán bộ thu chịu trách nhiệm kiểm tra hồ sơ theo Phụ lục 02 trước khi truy thu nếu đơn vị đề nghị truy thu cộng nối tổng thời gian dưới 03 tháng:.

- Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, cán bộ thu lập biên bản (Mẫu D04h-TS), trình Giám đốc BHXH phê duyệt nếu đơn vị đề nghị truy thu cộng nối tổng thời gian từ 03 đến 06 tháng;

- Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, cán bộ thu lập biên bản (Mẫu D04h-TS), trình Giám đốc BHXH thực hiện thanh tra đột xuất và xử lý theo quy định khi đơn vị đề nghị truy thu cộng nối tổng thời gian trên 06 tháng trở lên.

3. Hướng dẫn cách tính tiền lãi khi chậm nộp tiền truy thu bảo hiểm xã hội

Trên tinh thần của Quyết định 595/QĐ-BHXH thì công thức tính tiền lãi khi chậm nộp truy thu bảo hiểm xã hội là:

Lcđi = Pcđi x k (đồng)

Các đơn vị trong công thức được hiểu cụ thể:

- Lcđi: tiền lãi mà chủ thể chậm đóng tính tại tháng i (đồng).

- Pcđi: số tiền BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN chậm đóng quá thời hạn phải tính lãi tại tháng i (đồng). Số tiền này xác định qua công thức:

Pcđi = Plki - Spsi (đồng)

Cụ thể của các thành phần:

- Plki: tổng số tiền BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN phải đóng lũy kế đến hết tháng trước liền kề tháng tính lãi i (tròn đây sẽ không bao gồm số tiền lãi chậm đóng, lãi truy thu các kỳ trước còn nợ nếu có).

- Spsi: số tiền BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN phải đóng phát sinh chưa quá hạn phải nộp, xác định như sau:

+ Số tiền BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN phải đóng phát sinh bằng số tiền phát sinh của tháng trước liền kề tháng tính lãi nếu đơn vị đóng theo phương thức hằng tháng: 

+ Số tiền BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN phải đóng phát sinh bằng tổng số tiền phải đóng phát sinh của các tháng trước liền kề tháng tính lãi chưa đến hạn phải đóng khi đơn vị lựa chọn phương thức 03 tháng, 06 tháng đóng một lần

- k: đây là lãi suất tính lãi chậm đóng theo đơn vị % tại thời điểm tính lãi:

+ k tính bằng 02 lần mức lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân năm trước liền kề theo tháng do BHXH Việt Nam công bố đối với BHXH bắt buộc, BHTN, BHTNLĐ, BNN, 

+ k tính bằng 02 lần mức lãi suất thị trường liên ngân hàng kỳ hạn 9 tháng tính theo tháng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố trên Cổng Thông tin điện tử của Ngân hàng nhà nước Việt Nam của năm trước liền kề đối với BHYT. Khi lãi suất liên ngân hàng năm trước liền kề không có kỳ hạn 9 tháng thì áp dụng theo mức lãi suất của kỳ hạn liền trước kỳ hạn 9 tháng.

4. Truy thu bảo hiểm xã hội đóng vai trò quan trọng như thế nào ?

Truy thu BHXH đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tuân thủ và thực hiện quy định về đóng BHXH đối với các đối tượng tham gia. Các hoạt động truy thu BHXH có những vai trò chính sau đây:

Một là, bảo vệ quyền lợi và lợi ích của người lao động: Việc truy thu đảm bảo rằng người lao động được đủ điều kiện tham gia BHXH và đóng đầy đủ các khoản tiền bảo hiểm. Trong cuộc sống, sẽ có những lúc người lao động lâm vào tính cảnh khó khăn và chính điều này giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động khi họ gặp các tình huống như thất nghiệp, bệnh tật, tai nạn lao động hay tuổi già,...

Hai là, bảo đảm sự cân đối và bền vững của hệ thống BHXH: Các đối tượng bị cơ quan bảo hiểm truy thu sẽ buộc phải đóng đầy đủ số tiền còn thiếu cộng lãi phát sinh. Khi tiền đã được đóng đủ sẽ tạo sự cân đối và bền vững của hệ thống BHXH, giúp hỗ trợ người lao động khi cần thiết và đảm bảo sự công bằng trong việc phân chia quỹ bảo hiểm.

Ba là, kiểm soát việc tuân thủ quy định về BHXH: Các cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm kiểm tra, thanh tra và truy thu các khoản tiền bảo hiểm chưa đóng, đảm bảo tính công bằng và đúng quy định bởi đây là một vấn đề được luật bảo hiểm và các văn bản pháp luật liên quan quy định rất rõ, tăng cường sự minh bạch và trách nhiệm của các đối tượng tham gia.

Bốn là, đảm bảo nguồn tài chính cho hệ thống BHXH: Nhờ việc thu tiền bảo hiểm đầy đủ và kịp thời, hệ thống có đủ nguồn lực để chi trả các quyền lợi bảo hiểm cho người tham gia khi cần thiết, xây dựng sự ổn định của hệ thống BHXH, tạo niềm tin trong việc cung cấp các dịch vụ và trợ cấp cho người lao động.

Công ty đã đưa ra hướng dẫn chi tiết cách tính tiền lãi khi chậm nộp tiền truy thu bảo hiểm xã hội ở bài viết trên đây. Hi vọng tài liệu sẽ mang lại nhiều thông tin hữu ích cho quý khách hàng. Khi có nhu cầu, hãy đọc thêm bài viết sau của Luật Minh Khuê về Mức đóng bảo hiểm xã hội theo tiền lương mới nhất 2023. Nếu có thắc mắc pháp lý cần được giải đáp nhanh chóng, quý khách hãy bấm gọi: 19006162 hoặc gửi thư về địa chỉ: lienhe@luatminhkhue.vn. Luật Minh Khuê hân hạnh được đồng hành cùng quý khách trong thời gian tới. Trân trọng ./.