Việc một cá nhân bị hành hung và gây thương tích là một sự việc phức tạp về mặt pháp lý, bởi nó không chỉ đơn thuần là một hành vi xâm phạm đến sức khỏe, mà còn có thể đồng thời phát sinh cả hai loại trách nhiệm pháp lý độc lập nhưng có mối liên hệ mật thiết: Trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự và trách nhiệm hình sự (Tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 Bộ luật hình sự). Ranh giới giữa hai loại trách nhiệm này thường gây nhầm lẫn, dẫn đến những sai sót trong quá trình tố tụng và làm ảnh hưởng đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại.

 

1. Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một trách nhiệm dân sự phát sinh khi có hành vi trái pháp luật gây ra thiệt hại cho người khác mà không có sự phụ thuộc vào các thỏa thuận hợp đồng trước đó. Theo quy định của Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, một người có hành vi xâm phạm đến sức khỏe, tài sản hoặc quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ một số trường hợp được pháp luật quy định khác. Nguyên tắc cơ bản nhất được quy định tại Điều 585 của bộ luật này là "thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời". Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường, nhưng nguyên tắc này vẫn là nền tảng cốt lõi.   

Theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) 2015, người bị thiệt hại có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp để khởi kiện vụ án tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là 03 năm, được tính kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.  

Nguyên tắc cốt lõi trong bồi thường thiệt hại dân sự là thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Điều này có nghĩa là mọi tổn thất mà người bị hại phải gánh chịu, cả về vật chất và tinh thần, đều phải được người gây thiệt hại bồi thường đầy đủ. Các bên có thể lựa chọn thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường (bằng tiền, hiện vật hoặc thực hiện một công việc), và phương thức bồi thường (một lần hoặc nhiều lần).   

Pháp luật cũng thể hiện tính nhân văn và thực tiễn qua việc cho phép giảm mức bồi thường. Theo Khoản 2 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, người chịu trách nhiệm bồi thường có thể được giảm mức bồi thường nếu họ không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại gây ra quá lớn so với khả năng kinh tế của họ. Đây là một quy định quan trọng nhằm đảm bảo tính khả thi của bản án và quyết định của Tòa án trong những điều kiện thực tế của các bên đương sự. 

 

2. Hướng dẫn viết đơn kiện đánh người gây thương tích 

2.1. Nội dung và hình thức đơn

Việc lựa chọn loại đơn phù hợp là bước đầu tiên và quan trọng nhất để bảo vệ quyền lợi. Người bị hại có thể nộp đơn khởi kiện dân sự hoặc đơn tố cáo tội phạm, tùy thuộc vào mục tiêu pháp lý và bản chất của vụ việc.

Đơn Khởi kiện vụ án Dân sự: Đơn này được lập theo quy định tại Điều 189 BLTTDS năm 2015 và phải bao gồm các nội dung bắt buộc như: ngày, tháng, năm làm đơn; tên Tòa án nhận đơn; thông tin đầy đủ về người khởi kiện, người bị kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; nội dung sự việc; yêu cầu cụ thể về việc bồi thường thiệt hại; và danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo. Các mẫu đơn khởi kiện bồi thường thiệt hại thường có sẵn và hướng dẫn chi tiết về việc kê khai các khoản thiệt hại, bao gồm chi phí y tế, thu nhập bị mất và tổn thất tinh thần. 

>>Tải ngay:  Mẫu đơn khởi kiện

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

……(1), ngày….. tháng …… năm…….

 

ĐƠN KHỞI KIỆN

 

Kính gửi: Toà án nhân dân (2) ……………………… 

Người khởi kiện: (3) ............................................... 

Địa chỉ: (4) ................................................................ 

Số điện thoại: ……… (nếu có); số fax: ……… (nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: ………................................ (nếu có)

Người bị kiện: (5) ...................................................... 

Địa chỉ (6) ..................................................................... 

Số điện thoại: ………… (nếu có); số fax: …………. (nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: ………....................................... (nếu có)

Người có quyền, lợi ích được bảo vệ (nếu có) (7) ... 

Địa chỉ: (8) ........................................................... 

Số điện thoại: ………… (nếu có); số fax: ……… (nếu có)

Địa chỉ thư điện tử : …………………………… (nếu có)

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (nếu có) (9) ... 

Địa chỉ: (10) .............................................................. 

Số điện thoại: ………… (nếu có); số fax: ……… (nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: ..………………………..… (nếu có)

Yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề sau đây:(11) ... 

..................................................................................... 

Người làm chứng (nếu có) (12) ................................... 

Địa chỉ: (13) ................................................................. 

Số điện thoại: …… (nếu có); số fax: …………… (nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: ………………………...……. (nếu có).

Danh mục tài liệu, chứng kèm theo đơn khởi kiện gồm có: (14)..... 

1 ....................................................................................... 

2 ...................................................................................... 

(Các thông tin khác mà người khởi kiện xét thấy cần thiết cho việc giải quyết vụ án) (15)

......................................................................................... 

Người khởi kiện (16)

 

Đơn Tố cáo Tội phạm: Đơn này có mục đích khác, hướng đến việc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý hình sự người gây án. Nội dung đơn cần trình bày chi tiết sự việc, bao gồm: nguyên nhân, diễn biến, thời gian, địa điểm, đặc điểm nhận dạng của người bị tố cáo, và thông tin của nhân chứng (nếu có). Cơ quan tiếp nhận đơn tố cáo là cơ quan Công an cấp xã/phường hoặc Công an quận/huyện nơi xảy ra vụ việc. Xem chi tiết tại: Mẫu đơn tố cáo đánh người gây thương tích: Cách viết & tải File

 

2.2. Xác định thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

Chi phí cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe: Các chi phí này phải là chi phí hợp lý. Bao gồm tiền khám, chữa bệnh, tiền thuốc men, chi phí thuê phương tiện đi lại đến và từ cơ sở y tế. Chi phí bồi dưỡng sức khỏe được xác định dựa trên số ngày nằm viện và được tính theo 1 ngày lương tối thiểu vùng tại cơ sở khám chữa bệnh.   

Thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút: Việc tính toán thu nhập bị mất được thực hiện theo một trình tự logic để đảm bảo tính chính xác và khách quan.  

  • Trường hợp 1: Người bị thiệt hại có thu nhập ổn định (từ lương, tiền công): Mức bồi thường được xác định dựa trên mức lương thực tế bị mất trong khoảng thời gian điều trị.
  • Trường hợp 2: Người bị thiệt hại có thu nhập không ổn định: Mức bồi thường được tính dựa trên thu nhập trung bình của 3 tháng liền kề trước khi xảy ra thiệt hại.
  • Trường hợp 3: Không thể xác định được thu nhập trung bình 3 tháng: Áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại tại địa phương.
  • Trường hợp 4: Không thể xác định được thu nhập trung bình lao động cùng loại: Mức bồi thường được tính là 1 ngày lương tối thiểu vùng tại nơi người bị thiệt hại cư trú cho mỗi ngày bị thiệt hại. Mức lương tối thiểu vùng được xác định bằng cách chia 1 tháng lương tối thiểu vùng cho 26 ngày.   

Chi phí hợp lý cho người chăm sóc: Nếu người bị thiệt hại phải có người chăm sóc trong thời gian điều trị, chi phí này sẽ được tính là 1 ngày lương tối thiểu vùng tại nơi người bị thiệt hại cư trú cho mỗi ngày chăm sóc. Bên cạnh đó, thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc cũng được tính tương tự như cách tính thu nhập của người bị thiệt hại. 

2.3. Xác định thiệt hại về tinh thần

Người có hành vi xâm phạm sức khỏe của người khác còn phải bồi thường một khoản tiền để bù đắp những tổn thất về tinh thần mà người bị hại phải gánh chịu. Mức bồi thường này do các bên thỏa thuận. Tuy nhiên, trong trường hợp không thể thỏa thuận được, mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá 50 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định. Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng, do đó mức bồi thường tối đa cho tổn thất tinh thần là 117 triệu đồng.

 

3. Ví dụ minh họa viết đơn khởi kiện

Để minh họa, chúng ta sẽ xem xét trường hợp giả định: Anh A bị B đánh gây thương tích. Anh A phải nhập viện 10 ngày, chi phí điều trị là 5 triệu đồng. Sau khi ra viện, anh A phải nghỉ việc thêm 5 ngày để hồi phục. Thu nhập thực tế của anh A là 20 triệu đồng/tháng. Anh A phải nhờ chị gái chăm sóc trong suốt thời gian nằm viện. Luật Minh Khuê lập Bảng tổng hợp các khoản mục yêu cầu bồi thường thiệt hại:

STT Khoản mục thiệt hại Chi tiết tính toán Số tiền (VND) Ghi chú
1 Chi phí cứu chữa, bồi dưỡng 5.000.000 đồng (viện phí, thuốc men, chi phí đi lại) 5.000.000 Có hóa đơn, chứng từ hợp lệ.
2 Thu nhập thực tế bị mất Thu nhập ngày của A: 20.000.000/26=769.231 VNĐ. Số ngày nghỉ: 10 ngày (nằm viện) + 5 ngày (nghỉ dưỡng) = 15 ngày. Tổng thu nhập bị mất: 15×769.231 VNĐ 11.538.465 Dựa trên hợp đồng lao động và xác nhận của công ty.
3 Chi phí cho người chăm sóc Chị gái A chăm sóc 10 ngày. Giả định mức lương tối thiểu vùng tại nơi cư trú là 4.680.000 VNĐ/tháng. Chi phí chăm sóc: 4.680.000/26×10=180.000×10 VNĐ 1.800.000 Dựa trên mức lương tối thiểu vùng.
4 Bồi thường tổn thất tinh thần Khoản tiền thỏa thuận giữa A và B. Giả định A yêu cầu mức 10 lần mức lương cơ sở, tương đương 10×2.340.000 VNĐ 23.400.000 Mức yêu cầu trong giới hạn luật định.
  TỔNG CỘNG   41.738.465  
Dựa trên trường hợp anh A và B, dưới đây là một ví dụ chi tiết về cách điền một Đơn khởi kiện dân sự.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN KHỞI KIỆN

(Về việc: Bồi thường thiệt hại do hành vi cố ý gây thương tích)

Kính gửi: Tòa án nhân dân khu vực  X, tỉnh Y

Người khởi kiện:  Họ và tên: Nguyễn Văn A      Ngày, tháng, năm sinh: 01/01/1990

CCCD số: 012345678910 Cấp ngày: 01/01/2010 Tại: Công an tỉnh Z

Nơi cư trú: Số 123, đường H, phường M, huyện X, tỉnh Y

Số điện thoại: 0912.345.....

Người bị kiện: Họ và tên: Trần Văn B      Ngày, tháng, năm sinh: 02/02/1991

CCCD số: 109876543210 Cấp ngày: 02/02/2011 Tại: Công an tỉnh Y

Nơi cư trú: Số 456, đường K, phường N,  tỉnh Y

Số điện thoại: 0987.654.....

Yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề sau đây:

1. Buộc ông Trần Văn B phải bồi thường toàn bộ thiệt hại về vật chất và tinh thần đã gây ra cho tôi là ông Nguyễn Văn A, cụ thể với tổng số tiền là 41.738.465 (bốn mươi mốt triệu bảy trăm ba mươi tám nghìn bốn trăm sáu mươi lăm) đồng.

2. Yêu cầu bồi thường thiệt hại chi tiết bao gồm:

Chi phí cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe: 5.000.000 đồng (Năm triệu đồng).

Thu nhập thực tế bị mất: 11.538.465 đồng (Mười một triệu năm trăm ba mươi tám nghìn bốn trăm sáu mươi lăm đồng), tương ứng 15 ngày nghỉ việc.

Chi phí chăm sóc: 1.800.000 đồng (Một triệu tám trăm nghìn đồng) cho 10 ngày chăm sóc.

Tổn thất tinh thần: 23.400.000 đồng (Hai mươi ba triệu bốn trăm nghìn đồng).

Các yêu cầu khác mà tôi xét thấy cần thiết trong quá trình giải quyết vụ án.

Nội dung vụ việc:

Vào khoảng 20 giờ 00 phút, ngày 15 tháng 11 năm 2024, tại số nhà 123, đường H, phường M, huyện X, tỉnh Y, do mâu thuẫn cá nhân, ông Trần Văn B đã cố ý dùng tay và chân đánh vào đầu, mặt và người tôi là ông Nguyễn Văn A, gây ra thương tích nghiêm trọng. Hậu quả là tôi đã phải nhập viện cấp cứu và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa huyện X trong 10 ngày (từ ngày 15/11/2024 đến 25/11/2024). Sau khi ra viện, tôi đã phải nghỉ việc thêm 5 ngày để phục hồi.

Hành vi của ông B đã gây ra những tổn thất nghiêm trọng về sức khỏe và tinh thần, khiến tôi phải chịu các chi phí điều trị, mất thu nhập, và đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần. Mặc dù tôi đã nhiều lần đề nghị ông B thỏa thuận bồi thường nhưng không thành. Vì vậy, tôi làm đơn này kính đề nghị Tòa án nhân dân huyện X xem xét, giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.

Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện:

  1. Giấy chứng nhận thương tích số 01/GCNTT ngày 25/11/2024 của Bệnh viện Đa khoa huyện X (bản sao có chứng thực).
  2. Hồ sơ bệnh án và các hóa đơn, chứng từ khám chữa bệnh, tiền thuốc từ ngày 15/11/2024 đến 25/11/2024 (bản sao có chứng thực).
  3. Bản sao Hợp đồng lao động và Xác nhận thu nhập của Công ty TNHH QWE (bản sao có chứng thực).
  4. Bản sao Căn cước công dân và Sổ hộ khẩu của người khởi kiện (bản sao có chứng thực).

Người khởi kiện

 

Nguyễn Văn A

 

4. Quy trình nộp đơn khởi kiện và những vấn đề liên quan

4.1. Thẩm quyền giải quyết và thời hiệu khởi kiện

Theo quy định, Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn (người bị kiện) cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết các vụ án dân sự về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Do đó, trong ví dụ trên, anh A sẽ nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực nơi sinh sống hoặc nơi người bị kiện sinh sống..   

Về thời hiệu khởi kiện, thời hạn để yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm (Bộ luật dân sự năm 2015), kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Điều quan trọng cần lưu ý là quy định này đã được thay đổi so với Bộ luật Dân sự 2005 (thời hiệu là 02 năm).   

4.2. Quy trình tố tụng

Sau khi nộp đơn, quy trình giải quyết vụ án tại Tòa án sẽ diễn ra qua các giai đoạn chính:   

  • Tiếp nhận và thụ lý: Tòa án sẽ phân công Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện. Nếu đơn hợp lệ, Tòa án sẽ ra thông báo thụ lý vụ án.   
  • Hòa giải và chuẩn bị xét xử: Tòa án sẽ tiến hành lập hồ sơ, thu thập chứng cứ và tổ chức phiên hòa giải. Đây là giai đoạn quan trọng để các bên có thể đạt được thỏa thuận giải quyết vụ việc mà không cần xét xử.
  • Xét xử: Nếu hòa giải không thành, Tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử để ra phán quyết. Tùy thuộc vào tính chất vụ việc, quá trình này có thể kéo dài từ 6 đến 8 tháng hoặc hơn. 

Nh vậy, việc khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do xâm phạm sức khỏe không chỉ là một hành động pháp lý mà còn là quá trình đòi lại công bằng. Báo cáo này đã cung cấp một lộ trình toàn diện, từ việc xác định căn cứ pháp lý, tính toán các khoản bồi thường, chuẩn bị hồ sơ, cho đến việc xây dựng một đơn khởi kiện hoàn chỉnh.

Quá trình này đòi hỏi sự chuẩn bị cẩn thận, chi tiết và có phương pháp. Mặc dù việc tự mình thực hiện là khả thi, đặc biệt với những vụ việc đơn giản, nhưng việc tìm kiếm sự tư vấn và hỗ trợ từ một luật sư chuyên nghiệp vẫn là một lựa chọn sáng suốt. Sự am hiểu sâu sắc về các quy định pháp luật và kinh nghiệm thực tiễn sẽ giúp người bị hại bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình một cách hiệu quả nhất.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với Luật sư tư vấn pháp luật dân sự trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác! Trân trọng./.