Nam thanh niên chặn đường đập phá xe khách thì phạt bao nhiêu năm tù?

1. Thế nào là hành vi đập phá tài sản?

Hành vi đập phá tài sản là hành vi dùng vũ lực, tác động gây hư hỏng tài sản, khiến tài sản không thể sử dụng bình thường hoặc mất giá trị sử dụng so với ban đầu, tài sản không sử dụng được nữa. Hành vi đập phá tài sản được thể hiện bằng nhiều phương thức khác nhau như:

- Đập phá đồ đạc, tài sản làm hư hỏng tài sản

- Đốt cháy đồ đạc, tài sản

- Cố tình để mặc tài sản của người khác bị hư hỏng mà không trợ giúp

Do vậy, đập phá tài sản của người khác được xếp vào một trong những hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác theo quy định của pháp luật.

Tùy vào tính chất, mức độ vi phạm mà người thực hiện hành vi cố ý đập phá tài sản của người khác có thể bị phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản.

2. Nam thanh niên chặn đường đập phá xe khách thì phạt bao nhiêu năm tù?

Thời gian qua, do những yếu tố khách quan, chủ quan từ các hoạt động xã hội, đặc biệt là từ những mối quan hệ cá nhân dẫn tới những hành vi vi phạm pháp luật đáng tiếc. Mặc dù, cơ quan chức năng đã nhiều lần cảnh báo, tuyên truyền những căn cứ pháp luật liên quan đến hành vi hủy hoại tài sản, tôi cố ý làm hư hỏng tài sản để mỗi người dân hiểu và điều chỉnh hành vi, tránh vấp phải những vi phạm không đáng có, trong đó là vi phạm pháp luật liên quan đến tội danh hình sự, nhưng đáng tiếc, một số người đôi khi chỉ vì mâu thuẫn bộc phát, nhất thời, hoặc thậm chí có hiểu biết pháp luật vẫn vi phạm và phải chịu hình phạt thích đáng.

Tội Hủy hoại tài sản, tôi cố ý làm hư hỏng tài sản là nhóm tội xâm phạm quyền sở hữu tài sản như các tội cướp tài sản, cưỡng đoạt tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và một số tội khác về bảo vệ quyền sở hữu tài sản tại chương các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu tài sản. Việc nam thanh niên chặn đường đập phá xe khách là hành vi gây thiệt hại đến tài sản của tổ chức, cá nhân khác. Mà giá trị của của xe khách là khá lớn nên nam thanh niên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) với khung hình phạt như sau:

- Khung 1: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm; 

- Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm; 

- Khung 3: Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm;

- Khung 4: Phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

Ngoài việc phải chịu trách nhiệm về một trong các hình phạt chính nêu trên, người phạm tội còn có thể phải chịu hình phạt bổ sung với mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, tùy theo tính chất và mức độ của vụ việc; tùy theo loại tài sản bị gây thiệt hại mà nam thanh niên chặn đường đập phá xe khách gây thiệt hại về tài sản cho người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức hình phạt nêu trên.

Hành vi hủy hoại tài sản, tội cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác là vi phạm pháp luật, trên cơ sở quy định của pháp luật, đối tượng vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong quá trình xem xét, làm rõ các yếu tố cấu thành tội phạm, cơ quan chức năng sẽ ban hành hướng xử lý trách nhiệm tùy thuộc vào các yếu tố liên quan như khách quan, chủ quan của hành vi. Do đó, để tránh vi phạm quy định với hành vi này, mỗi cá nhân cần thực sự cẩn trọng, trường hợp cần thiết hoàn toàn có thể đề nghị sự hướng dẫn, trợ giúp pháp lý từ cơ quan chuyên môn hoặc từ chính quyền địa phương để giải quyết mâu thuẫn, tránh những vi phạm đáng tiếc xảy ra chỉ vì sự bộc phát nhất thời.

3. Phân biệt hành vi hủy hoại tài sản và hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản

Trong Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định hai tội danh độc lập: "Tội hủy hoại tài sản" và "Tội cố ý làm hư hỏng tài sản" với định lượng về hành vi (gây thiệt hại) ngang nhau, các yếu tố cấu thành cơ bản giống nhau và hình phạt bằng nhau. Từ các yếu tố trên đặt ra vấn đề là khi có hành vi xâm phạm sở hữu bằng cách sử dụng vũ lực đối với tài sản, không có mục đích chiếm đoạt thì khi nào là "hủy hoại" khi nào thì "cố ý làm hư hỏng tài sản".

Trao đổi về vấn đề trên, chúng tôi không đi vào phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm của hai tội này, chúng tôi chỉ nêu một số dấu hiệu pháp lý cơ bản để cho việc định tội đúng:

- Hành vi hủy hoại tài sản: Có hành vi làm cho tài sản của người khác bị hư hỏng đến mức mất hẳn giá trị hoặc giá trị sử dụng hoặc bị tiêu hủy hoàn toàn.

- Hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản: Có hành vi làm cho tài sản của người khác bị mất một phần hoặc giảm giá trị, giá trị sử dụng nhưng ở mức độ có thể khôi phục lại được.

Các hành vi nói trên được thực hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động với lỗi cố ý.

- Khi có hành vi làm cho tài sản của người khác bị hư hỏng…với lỗi cố ý trực tiếp thì việc xác định mục đích sẽ có ý nghĩa quyết định đối với việc định tội. Với mục đích làm mất hẳn giá trị hoặc giá trị sử dụng (không khôi phục được) hoặc bị tiêu hủy hoàn toàn thì định tội " hủy hoại tài sản". Nếu chưa đạt được mục đích thì "phạm tội chưa đạt".

Nếu xác định rõ mục đích của người thực hiện tội phạm chỉ làm cho tài sản bị hư hỏng một phần thì định tội "cố ý làm hỏng tài sản".

- Khi có hành vi làm cho tài sản của người khác bị hư hỏng với lỗi cố ý gián tiếp thì việc định tội sẽ căn cứ vào thiệt hại của tài sản (nếu tài sản chỉ bị hư hỏng một phần thì cấu thành tội cố ý làm hư hỏng tài sản nhưng nếu tài sản bị tiêu hủy hoàn toàn thì cấu thành tội hủy hoại tài sản).

- Vấn đề đặt ra đâu là tài sản mà người phạm tội nhằm vào? Xác định vấn đề này, trong nhiều trường hợp là chìa khóa để định tội đúng. Ví dụ xe ô tô bao gồm nhiều bộ phận: kính chắn gió, kính chiếu hậu, cửa xe… khi người phạm tội cố ý làm cho tài sản là chiếc xe ô tô hư hỏng có thể diễn ra với các tình huống sau:

+ Đốt cháy xe ô tô: Trong trường hợp này tài sản mà người phạm tội nhằm vào là cả chiếc xe ô tô, hành vi đốt cháy xe là hủy hoại tài sản.

+  Đập bể kính chắn gió: Trong trường hợp này tài sản là chiếc xe ô tô chỉ bị hư hỏng một phần, có thể sửa chữa khôi phục. Hành vi đập bể kính chắn gió chỉ phạm vào tội "Cố ý làm hư hỏng tài sản".

Tương tự như vậy, khi đốt nhà là "hủy hoại" nhưng chỉ nhằm đập bể cửa kính của ngôi nhà thì "Cố ý làm hư hỏng tài sản" vì tài sản là ngôi nhà chứ không phải là cửa kính của ngôi nhà.

Việc xác định rõ tội "Hủy hoại tài sản" trong trường hợp phạm tội chưa đạt với "tội cố ý làm hư hỏng tài sản "có ý nghĩa trong việc truy cứu trách nhiệm hình sự, nhưng nếu định tội "cố ý làm hư hỏng tài sản" thì tội phạm hoàn thành. Trong khi hình phạt hai tội này là ngang nhau.

Điều bất hợp lý là mặt khách quan của hai tội danh trên cơ bản là giống nhau, việc định tội danh phần lớn căn cứ vào mức độ thiệt hại. Thiệt hại một phần - cố ý làm hư hỏng, tiêu hủy hoàn toàn - hủy hoại. Như vậy, rõ ràng hủy hoại có mức độ nguy hiểm cao hơn cố ý làm hư hỏng nhưng hình phạt lại ngang nhau. Chính vì vậy cần xem xét sửa đổi theo hướng tách hai tội danh này độc lập để có cơ sở xem xét định tội và xử lý công bằng.

Bài viết tham khảo: Hình phạt đối với tội hủy hoại tài sản, cố ý làm hư hỏng tài sản?

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!