1. Tại sao đến ngày 01/7/2024 thì Nghị quyết 27/NQ-TW năm 2018 về thực hiện cải cách tiền lương mới thực hiện?
Theo lộ trình được đề ra tại Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, việc cải cách chính sách tiền lương trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030 đã được xác định. Tuy nhiên, bất chấp kế hoạch ban đầu, hai năm gần đây, Việt Nam đã phải đối mặt với ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19. Điều này đã tạo ra một tình huống đặc biệt, khi cần tập trung tài nguyên vào công tác phòng chống dịch bệnh để bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân. Vì vậy, quyết định lùi việc cải cách tiền lương đã được đưa ra để ưu tiên ứng phó với tình hình khẩn cấp.
Trong Nghị quyết 69/2022/QH15 được thông qua tại Kỳ họp thứ 4 của Quốc hội khóa XV, quyết định lùi cải cách tiền lương đối với công chức và viên chức đã được thực hiện. Thay vì tập trung vào việc tăng lương cho họ, chính phủ đã quyết định tăng lương cơ sở, điều chỉnh các chính sách an sinh xã hội liên quan đến lương cơ sở và nâng mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội.
Vào ngày 19/9/2023, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam 2023 và nhấn mạnh rằng việc thực hiện cải cách chính sách tiền lương một cách căn bản sẽ được triển khai sớm trong năm 2024. Ông nói, "Đây là cải cách chứ không phải tăng lương bình thường. Nếu không có gì thay đổi, thời điểm chúng ta có thể áp dụng là từ ngày 1/7/2024".
Cũng trong Hội nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã đề cập đến việc thực hiện chế độ tiền lương mới từ ngày 01/7/2024 trong ngữ cảnh kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước cho giai đoạn 2023 - 2024. Việc này được nhấn mạnh về tính cần thiết và tính đúng đắn của việc thay đổi chính sách tiền lương để phản ánh sự thay đổi trong nền kinh tế và xã hội của Việt Nam.
Tóm lại, dự kiến cải cách chính sách tiền lương sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2024, nhưng điều này còn phụ thuộc vào các thay đổi và quyết định cuối cùng của chính phủ và các cơ quan chính trị trong tương lai.
2. Cơ cấu tiền lương mới 2024 có những thông tin gì?
Theo Mục 2 của Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, khi cải cách tiền lương vào năm 2024, cơ cấu tiền lương mới cho cán bộ, công chức và viên chức sẽ bao gồm ba thành phần chính:
Lương cơ bản (chiếm khoảng 70% tổng quỹ lương):
Lương cơ bản là phần chính của tiền lương mà một cán bộ, công chức hoặc viên chức nhận được. Đây chiếm một phần lớn tổng tiền lương và được coi là phần cố định, không bị biến đổi hàng tháng. Phần lớn thu nhập từ công việc sẽ được xác định bằng mức lương cơ bản này, và nó đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cuộc sống cơ bản của người lao động.
Các khoản phụ cấp (chiếm khoảng 30% tổng quỹ lương):
Phần này bao gồm các khoản tiền bổ sung khác ngoài lương cơ bản, và chiếm một phần quan trọng trong tổng thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức. Các khoản phụ cấp có thể bao gồm các khoản tiền thưởng, phụ cấp đi lại, phụ cấp ăn trưa, phụ cấp gia đình, và nhiều khoản khác tùy theo chính sách và quy định của cơ quan cụ thể.
Bổ sung tiền thưởng (quỹ tiền thưởng bằng khoảng 10% tổng quỹ tiền lương của năm, không bao gồm phụ cấp):
Đây là khoản tiền thưởng bổ sung mà cán bộ, công chức, và viên chức có thể nhận vào cuối năm dựa trên hiệu suất làm việc và các tiêu chuẩn xác định. Tiền thưởng này được tính dựa trên mức lương cơ bản và không bao gồm các khoản phụ cấp. Nó thường dùng để khuyến khích sự cống hiến và nỗ lực làm việc hiệu quả của nhân viên trong cơ quan hoặc tổ chức.
Tổng quan, cơ cấu tiền lương mới theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 mang tính chất cải cách và sẽ định hình một hệ thống tiền lương linh hoạt hơn, thúc đẩy sự nỗ lực và hiệu suất làm việc, đồng thời đảm bảo cuộc sống cơ bản và sự công bằng trong việc thù lao cho cán bộ, công chức, và viên chức.
3. Có mấy loại bảng lương nếu cải cách tiền lương?
Theo Tiểu mục 3.1 Mục 2 của Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, đề cập đến nội dung cải cách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, được xác định như sau:
Xây dựng và ban hành hệ thống bảng lương mới: Mục tiêu chính của cải cách tiền lương là xây dựng và áp dụng một hệ thống bảng lương mới dựa trên vị trí công việc, chức danh và chức vụ lãnh đạo. Hệ thống bảng lương mới này sẽ thay thế hệ thống bảng lương hiện hành. Quá trình cải cách tiền lương sẽ bảo đảm rằng thu nhập của cán bộ, công chức và viên chức không thấp hơn so với mức lương hiện tại mà họ đang nhận.
Hệ thống bảng lương mới bao gồm 5 bảng lương chính, bao gồm:
01 bảng lương chức vụ:
Việc xây dựng bảng lương chức vụ áp dụng cho cán bộ, công chức, và viên chức giữ các chức vụ lãnh đạo từ cấp Trung ương đến cấp xã được quy định theo các nguyên tắc sau: Mức lương chức vụ thể hiện thứ bậc trong hệ thống chính trị:
- Mức lương chức vụ sẽ phản ánh vị trí và quyền hạn của từng chức vụ trong hệ thống chính trị. Nó sẽ phản ánh mức độ quan trọng và trách nhiệm của từng chức vụ. Người nắm giữ một chức vụ lãnh đạo cụ thể sẽ được hưởng mức lương tương xứng với vị trí đó.
- Không phân loại chức vụ theo cơ quan, đơn vị hành chính ở Trung ương: Mức lương chức vụ sẽ không được phân loại dựa trên việc cán bộ đó làm việc ở bộ, ngành, ban, Ủy ban hoặc các cơ quan tương đương ở Trung ương. Điều này đảm bảo tính công bằng và đồng nhất trong việc xây dựng bảng lương chức vụ ở Trung ương.
Phân loại chức vụ lãnh đạo tương đương và chế độ phụ cấp: Để đảm bảo rõ ràng và công bằng, mức lương chức vụ giữa các chức vụ lãnh đạo tương đương sẽ không khác nhau dựa trên phân loại của các đơn vị hành chính ở địa phương. Các khác biệt trong mức lương này sẽ được thực hiện thông qua chế độ phụ cấp, không phải thông qua việc xác định mức lương cơ bản. Phân loại chức vụ lãnh đạo tương đương trong hệ thống chính trị sẽ do Ban Chấp hành Trung ương quyết định sau khi đã được Bộ Chính trị báo cáo.
Những nguyên tắc này nhằm đảm bảo rằng việc xây dựng bảng lương chức vụ cho các cán bộ lãnh đạo trong hệ thống chính trị là minh bạch, công bằng và tránh sự chênh lệch không hợp lý trong thu nhập giữa các chức vụ tương đương.
01 bảng lương chuyên môn và nghiệp vụ:
Việc xây dựng bảng lương chuyên môn và nghiệp vụ áp dụng chung cho công chức và viên chức không giữ chức danh lãnh đạo sẽ được thực hiện dưới các nguyên tắc và chi tiết sau:
- Bảng lương chuyên môn và nghiệp vụ chung: Sẽ được xây dựng một bảng lương chung áp dụng cho công chức và viên chức không đảm nhận chức vụ lãnh đạo. Bảng lương này sẽ dựa trên ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp của từng cá nhân.
- Mức lương theo mức độ phức tạp công việc: Mức lương của từng ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức sẽ phụ thuộc vào mức độ phức tạp của công việc. Các công việc phức tạp hơn sẽ được đánh giá cao hơn và có mức lương tương xứng.
- Điều kiện lao động và ưu đãi nghề: Nếu công việc yêu cầu điều kiện lao động đặc biệt hoặc đòi hỏi kỹ năng nghề nghiệp cao hơn bình thường, thì những điều kiện này sẽ được đáp ứng thông qua chế độ phụ cấp. Các ưu đãi nghề sẽ cũng được áp dụng thông qua các phụ cấp theo nghề.
- Sắp xếp lại nhóm ngạch và số bậc lương: Để khuyến khích công chức và viên chức nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ, các nhóm ngạch và số bậc lương trong các ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức sẽ được sắp xếp lại. Điều này sẽ tạo động lực cho việc học hỏi và phát triển chuyên môn.
- Bổ nhiệm liên quan đến vị trí việc làm và cơ cấu ngạch: Việc bổ nhiệm vào ngạch công chức hoặc chức danh nghề nghiệp viên chức sẽ phải dựa vào vị trí công việc và cơ cấu ngạch công chức. Quyết định bổ nhiệm này sẽ do cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý công chức, viên chức thực hiện.
Tóm lại, việc xây dựng bảng lương chuyên môn và nghiệp vụ dành cho công chức và viên chức không giữ chức danh lãnh đạo sẽ tạo ra một hệ thống lương linh hoạt và công bằng dựa trên trình độ chuyên môn và nghiệp vụ, đồng thời khuyến khích phát triển nghiệp vụ và nâng cao chuyên môn.
03 bảng lương với lực lượng vũ trang:
Theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, việc xây dựng bảng lương cho lực lượng vũ trang bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, và công nhân quốc phòng, công nhân công an sẽ thực hiện thông qua việc xây dựng ba bảng lương khác nhau:
- Bảng lương sĩ quan quân đội, sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ công an: Bảng lương này áp dụng cho sĩ quan, quân nhân và công an theo chức vụ, chức danh, và cấp bậc quân hàm hoặc cấp hàm. Mức lương của từng cá nhân sẽ phụ thuộc vào cấp bậc quân hàm hoặc cấp hàm, và chức vụ đang giữ. Các bậc lương sẽ phản ánh trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, và trách nhiệm của từng cấp bậc quân hàm hoặc cấp hàm.
- Bảng lương quân nhân chuyên nghiệp, chuyên môn kỹ thuật công an: Bảng lương này áp dụng cho quân nhân chuyên nghiệp và những người có chuyên môn kỹ thuật trong công an. Mức lương của từng cá nhân sẽ dựa trên trình độ chuyên môn, kỹ thuật, và cấp bậc. Điều này đảm bảo rằng những người có kiến thức chuyên môn cao sẽ được thù lao tương xứng với sự đóng góp của họ trong nhiệm vụ về an ninh và quốc phòng.
- Bảng lương công nhân quốc phòng, công nhân công an: Bảng lương này áp dụng cho công nhân làm công việc trong lĩnh vực quốc phòng và công an. Mức lương của công nhân sẽ được xác định dựa trên loại công việc, kỹ năng cụ thể, và kinh nghiệm. Điều này đảm bảo công nhân nhận được một mức thu nhập hợp lý dựa trên đóng góp của họ cho nhiệm vụ liên quan đến an ninh và quốc phòng.
Tương quan tiền lương giữa lực lượng vũ trang và công chức hành chính sẽ được xem xét và duyệt dựa trên các yếu tố như trình độ, trách nhiệm, và cống hiến trong việc bảo vệ an ninh và quốc phòng của đất nước. Điều này sẽ đảm bảo sự công bằng trong việc xác định mức lương cho cả hai ngành và khuyến khích các lực lượng vũ trang duy trì hiệu suất cao và sự cam kết đối với nhiệm vụ quốc phòng.
Xem thêm: Cách tính thời gian nâng bậc lương thường xuyên, chuyển ngạch?
