1. Bảo hiểm xã hội là gì? Người lao động chưa đủ 18 tuổi có được tham gia bảo hiểm xã hội hay không?
Căn cứ pháp lý: Điều 3 Luật bảo hiểm xã hội 2014.
Theo luật xã hội 2014 thì bảo hiểm xã hội là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.
Bảo hiểm xã hội hiện nay thì bao gồm bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện:
- Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia
- Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.
Về đối tượng áp dụng bảo hiểm xã hội, căn cứ theo điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014 có quy định rằng người lao động là công dân Việt nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:
- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;
- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng
- Cán bộ, công chức, viên chức
- Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân
- Hạ sĩ quan chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí
- Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng
- Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương
- Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.
Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng quy định ở trên.
Như vậy thì đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc không có quy định tuổi chỉ cần là tham gia quan hệ lao động. Làm việc theo hợp đồng không xác định thời gạn, có xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về luật lao động.
Khi bạn sử dụng người lao động dưới 18 tuổi có giao kết hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên kể cả hợp đồng bạn giao kết với người đại diện của người dưới 15 tuổi thì bạn phải tham gia bảo hiểm xã hội cho người lao động này. Do vậy, việc bạn tham gia bảo hiểm xã hội cho người dưới 18 tuổi là không vi phạm pháp luật nếu có giao kết hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên với họ.
2. Người chưa đủ 18 tuổi có được tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không?
Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.
Theo đó, luật bảo hiểm xã hội đã quy định người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo khoản 1 Điều 2 luật bảo hiểm xã hội. Như vậy, người chưa đủ 18 tuổi nhưng đã đủ 15 tuổi trở lên vẫn có thể tham gia đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo mức đóng, phương thức đóng phù hợp với nhu cầu và thu nhập của mình hoặc người đại diện.
3. Một số quy định về sử dụng người lao động chưa đủ 18 tuổi.
Theo điều 18 bộ luật lao động 2019 có quy định về thẩm quyền giao kết hợp đồng lao động thì theo đó có một số nội dung như sau:
- Đối với công việc theo mùa vụ, công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng thì nhóm người lao động từ đủ 18 tuổi trở lên có thể ủy quyền cho một người lao động trong nhóm để giao kết hợp đồng lao động, trong trường hợp này, hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và có hiệu lực như giao kết với từng người lao động.
- Người giao kết hợp đồng lao động bên phía người lao động là người thuộc một trong các trường hợp sau đây:
+ Người lao động từ đủ 18 tuổi trở lên;
+ Người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi khi có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật của người đó;
+ Người chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luật của người đó;
+ Người lao động được những người lao động trong nhóm ủy quyền hợp pháp giao kết hợp đồng lao động.
Về thời giờ làm việc của người chưa thành niên thì theo điều 146 Bộ luật lao động 2019 có quy định như sau:
- Thời giờ làm việc của người chưa đủ 15 tuổi không được quá 04 giờ trong 01 ngày và 20 giờ trong 01 tuần; không được làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm
- Thời giờ làm việc của người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi không được quá 08 giờ trong 01 ngày và 40 giờ trong 01 tuần. Người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi có thể được làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm trong một số nghề, công việc theo danh mục do Bộ trưởng Bộ lao động- Thương binh và xã hội ban hành.
Công việc và nơi làm việc cấm sử dụng người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi.
Cấm sử dụng người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm các công việc sau đây:
- Mang vác, nâng các vật nặng vượt quá thể trạng của người chưa thành niên
- Sản xuất, kinh doanh cồn, rượu, bia, thuốc lá, chất tác động đến tinh thần hoặc chất gây nghiện khác
- Sản xuất sử dụng hoặc vận chuyển hóa chất, khí gas, chất nổ
- Bảo trì, bảo dưỡng thiết bị, máy móc
- phá dỡ các công trình xây dựng
- Nấu, thổi, đúc, cán, dập, hàn kim loại
- Lặn biển, đánh bắt thủy, hải sản xa bờ
- Công việc khác gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách của người chưa thành niên
Cấm sử dụng người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm việc trong các nơi như sau:
- Dưới nước, dưới lòng đất, trong hang động, trong đường hầm
- Công trường xây dựng
- cơ sở giết mổ gia súc
- sòng bạc. quán bar, vũ trường, phòng hát karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở tắm hơi, cơ sở xoa bóp, điểm kinh xổ số, dịch vụ trò chơi điện tử.
- Nơi làm việc khác gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách của người chưa thành niên
Trên đây là toàn bộ những nội dung mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn có liên quan đến việc giải đắp thắc mắc người lao động chưa đủ 18 tuổi thì có phải đóng bảo hiểm xã hội hay không? Hi vọng rằng thông qua những thông tin mà chúng tôi cung cấp thì đã giúp ích cho các bạn trong việc tìm hiểu về bảo hiểm xã hội và bảo vệ quyền và lợi ích của bản thân mình. Nếu còn có thắc mắc thì các bạn có thể liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại của tổng đài tư vấn 19006162 để được hỗ trợ nhanh chóng.
