Mục lục bài viết

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định những tiêu chuẩn, quyền và nhiệm vụ cơ bản của đảng viên, đồng thời xác lập các nguyên tắc về tổ chức, sinh hoạt và kỷ luật trong Đảng. Trong đó, Điều 2 là quy định trực tiếp về bốn nhiệm vụ mà mỗi đảng viên phải thực hiện trong quá trình công tác, học tập, sinh hoạt và tham gia hoạt động xã hội.

Bốn nhiệm vụ này bao quát các phương diện quan trọng, từ việc chấp hành Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước đến rèn luyện đạo đức, nâng cao năng lực, giữ mối liên hệ với nhân dân và tham gia xây dựng tổ chức Đảng.

Việc tìm hiểu đầy đủ nội dung Điều 2 không chỉ giúp đảng viên xác định trách nhiệm của mình mà còn là cơ sở để liên hệ thực tiễn, tự kiểm điểm và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ hằng năm.

 

1. Quy định chung về tư cách và vị thế của đảng viên trong Điều lệ Đảng

1.1. Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là ai?

Theo khoản 1 Điều 1 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, đảng viên được xác định là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam.

Điều lệ Đảng đặt ra yêu cầu đảng viên phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân; chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Theo khoản 2 Điều 1, người được xem xét kết nạp Đảng phải đáp ứng những điều kiện cơ bản, trong đó có việc là công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên, tự nguyện thực hiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, tiêu chuẩn và nhiệm vụ đảng viên, hoạt động trong một tổ chức cơ sở đảng và qua thực tiễn chứng tỏ là người ưu tú, được nhân dân tín nhiệm.

Như vậy, tư cách đảng viên không chỉ được xác định bằng việc có tên trong danh sách của tổ chức Đảng mà còn gắn với những tiêu chuẩn về nhận thức chính trị, đạo đức, năng lực công tác và trách nhiệm đối với tập thể.

 

1.2. Vị thế của đảng viên trong tổ chức Đảng và xã hội

Về mặt tổ chức, đảng viên là thành viên của Đảng Cộng sản Việt Nam, chịu sự quản lý, giáo dục, phân công nhiệm vụ và kiểm tra, giám sát của tổ chức Đảng theo Điều lệ và các quy định có liên quan.

Mỗi đảng viên có quyền và nhiệm vụ được xác định cụ thể. Điều 2 quy định về nhiệm vụ, trong khi Điều 3 quy định về các quyền của đảng viên, bao gồm quyền được thông tin, thảo luận, biểu quyết, ứng cử, đề cử, bầu cử và thực hiện những quyền khác theo Điều lệ Đảng.

Về phương diện xã hội, đảng viên đồng thời là công dân Việt Nam, có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ công dân theo Hiến pháp và pháp luật.

Tư cách đảng viên không làm phát sinh đặc quyền đứng trên pháp luật. Ngược lại, Điều lệ Đảng đặt ra yêu cầu đảng viên phải chấp hành pháp luật và thực hiện những trách nhiệm bổ sung trong phạm vi tổ chức Đảng.

Đối với đảng viên đang giữ chức vụ trong cơ quan nhà nước, trách nhiệm của họ còn được xác định theo pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức hoặc các quy định chuyên ngành tương ứng.

 

1.3. Mối quan hệ giữa quyền và nhiệm vụ của đảng viên

Quyền và nhiệm vụ của đảng viên có mối quan hệ chặt chẽ nhưng không đồng nhất.

Quyền của đảng viên tạo điều kiện để mỗi cá nhân tham gia vào hoạt động của tổ chức, đóng góp ý kiến, giám sát và thực hiện những quyền được Điều lệ ghi nhận.

Trong khi đó, nhiệm vụ là những yêu cầu mà đảng viên có trách nhiệm thực hiện.

Chẳng hạn, đảng viên có quyền thảo luận và đóng góp ý kiến đối với công việc của Đảng, đồng thời có nhiệm vụ giữ gìn đoàn kết, chấp hành kỷ luật và tham gia xây dựng tổ chức Đảng.

Việc thực hiện nhiệm vụ không có nghĩa là từ bỏ quyền đóng góp ý kiến hoặc phản ánh những vấn đề còn bất cập. Ngược lại, hoạt động góp ý trung thực, có căn cứ và đúng quy định là một nội dung quan trọng của trách nhiệm xây dựng Đảng.

 

1.4. Cơ sở quy định nhiệm vụ của đảng viên

Nội dung nhiệm vụ đảng viên được quy định trực tiếp tại Điều 2 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc thực hiện và đánh giá các nhiệm vụ còn liên quan đến những quy định chuyên biệt về đạo đức, kỷ luật, trách nhiệm nêu gương và công tác kiểm điểm.

Một số văn bản thường được sử dụng khi nghiên cứu nội dung này gồm:

  • Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 về những điều đảng viên không được làm.
  • Quy định số 69-QĐ/TW ngày 06/7/2022 về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung.
  • Quy định số 213-QĐ/TW ngày 02/01/2020 về trách nhiệm của đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú.
  • Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.
  • Các văn bản trên có phạm vi điều chỉnh khác nhau. Vì vậy, khi áp dụng cần xác định đúng nội dung và kiểm tra hiệu lực của văn bản tại thời điểm thực hiện.

 

2. Chi tiết 4 nhiệm vụ của người đảng viên theo Điều 2 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam

Điều 2 Điều lệ Đảng quy định bốn nhiệm vụ của đảng viên. Mỗi nhiệm vụ đề cập đến một nhóm trách nhiệm riêng nhưng có sự liên hệ chặt chẽ với những nhiệm vụ còn lại.

 

2.1. Nhiệm vụ thứ nhất: Trung thành với mục đích, lý tưởng của Đảng, chấp hành quy định và hoàn thành nhiệm vụ được giao

Khoản 1 Điều 2 Điều lệ Đảng quy định:

Tuyệt đối trung thành với mục đích lý tưởng cách mạng của Đảng, chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước; hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; phục tùng tuyệt đối sự phân công và điều động của Đảng.

Nội dung này bao gồm ba yêu cầu chủ yếu.

Thứ nhất, trung thành với mục đích, lý tưởng của Đảng

Theo Điều lệ Đảng, đảng viên có trách nhiệm giữ vững mục đích, lý tưởng mà mình đã tự nguyện thừa nhận khi gia nhập tổ chức.

Yêu cầu này gắn với việc nghiên cứu Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết và những nội dung lý luận chính trị có liên quan.

Đối với hoạt động thực tiễn, việc thực hiện nhiệm vụ cần thể hiện ở thái độ nghiêm túc, trách nhiệm trong công tác và sự thống nhất giữa nhận thức với hành động.

Thứ hai, chấp hành Cương lĩnh, Điều lệ Đảng và pháp luật của Nhà nước

Đảng viên có trách nhiệm thực hiện các quy định của tổ chức Đảng, đồng thời phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật.

Đây là hai hệ thống quy phạm có tính chất khác nhau. Điều lệ, quy định của Đảng điều chỉnh quan hệ trong tổ chức Đảng; pháp luật của Nhà nước điều chỉnh những quan hệ xã hội thuộc phạm vi quản lý nhà nước.

Trong công việc, yêu cầu chấp hành thể hiện ở việc thực hiện đúng thẩm quyền, quy trình, trách nhiệm và những quy định liên quan đến vị trí đang đảm nhiệm.

Đối với người làm việc trong cơ quan nhà nước, việc thực hiện nhiệm vụ còn phải gắn với nguyên tắc công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Thứ ba, hoàn thành tốt nhiệm vụ và chấp hành sự phân công

Nhiệm vụ của đảng viên không chỉ bao gồm công việc do tổ chức Đảng giao mà còn liên quan đến trách nhiệm chuyên môn và những hoạt động phù hợp với vị trí công tác.

Việc hoàn thành nhiệm vụ cần được xem xét trên nhiều phương diện như tiến độ, chất lượng, hiệu quả và tinh thần trách nhiệm.

Một người thực hiện đủ số lượng công việc nhưng thường xuyên để xảy ra sai sót, chậm trễ hoặc thiếu phối hợp chưa chắc đã đáp ứng tốt yêu cầu về chất lượng.

Đồng thời, đảng viên có trách nhiệm chấp hành sự phân công, điều động của tổ chức theo quy định.

Tuy nhiên, việc thực hiện nhiệm vụ vẫn phải đặt trong khuôn khổ pháp luật, thẩm quyền và những quy định có liên quan.

 

2.2. Nhiệm vụ thứ hai: Không ngừng học tập, rèn luyện và giữ gìn phẩm chất đạo đức

Khoản 2 Điều 2 Điều lệ Đảng quy định:

Không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ kiến thức, năng lực công tác, phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, có lối sống lành mạnh; đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, cục bộ, quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác. Chấp hành quy định của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm.

Đây là nhiệm vụ tập trung vào quá trình tự hoàn thiện của mỗi đảng viên.

Không ngừng nâng cao trình độ và năng lực công tác

Yêu cầu học tập không chỉ giới hạn ở việc nghiên cứu lý luận chính trị mà còn bao gồm kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tế.

Đối với đảng viên làm việc trong lĩnh vực hành chính, giáo dục, y tế, khoa học hoặc công nghệ, việc cập nhật kiến thức chuyên ngành có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, người đảng viên cũng cần chủ động tiếp cận những phương pháp làm việc mới, nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ và nhận thức về an toàn thông tin phù hợp với yêu cầu công việc.

Rèn luyện phẩm chất đạo đức và lối sống

Theo Điều lệ Đảng, việc rèn luyện đạo đức là trách nhiệm thường xuyên.

Nội dung này được thể hiện qua sự trung thực, tinh thần trách nhiệm, thái độ tôn trọng người khác, ý thức tiết kiệm và việc sử dụng đúng mục đích các nguồn lực được giao quản lý.

Đối với đảng viên giữ chức vụ quản lý, yêu cầu đạo đức còn liên quan đến cách thức sử dụng thẩm quyền, giải quyết xung đột lợi ích và đối xử công bằng với những người thuộc phạm vi quản lý.

Một cá nhân có thể có năng lực chuyên môn tốt nhưng vẫn không đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tư cách nếu có hành vi vụ lợi, thiếu trung thực hoặc lạm dụng chức vụ.

Phòng ngừa và đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực

Khoản 2 Điều 2 đề cập trực tiếp đến việc chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, cục bộ, quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác.

Đối với hoạt động công vụ, yêu cầu này có thể được thực hiện thông qua việc tuân thủ quy trình, công khai những nội dung cần công khai, sử dụng tài sản công đúng quy định và báo cáo hành vi có dấu hiệu vi phạm theo đúng thẩm quyền.

Đảng viên cũng phải chấp hành những điều đảng viên không được làm theo quy định của Ban Chấp hành Trung ương.

 

2.3. Nhiệm vụ thứ ba: Giữ mối liên hệ chặt chẽ với nhân dân

Khoản 3 Điều 2 Điều lệ Đảng quy định:

Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân; tích cực tham gia công tác quần chúng, công tác xã hội nơi làm việc và nơi ở; tuyên truyền vận động gia đình và nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Nhiệm vụ này xác định trách nhiệm của đảng viên trong mối quan hệ với nhân dân và cộng đồng.

Tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

Đảng viên có trách nhiệm tôn trọng các quyền hợp pháp của người dân, lắng nghe ý kiến và phản ánh những kiến nghị chính đáng đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Đối với đảng viên làm việc trong cơ quan hành chính, điều này thể hiện qua thái độ phục vụ, việc giải quyết hồ sơ đúng quy định và trách nhiệm hướng dẫn người dân đầy đủ, rõ ràng.

Tôn trọng nhân dân không chỉ là thái độ giao tiếp mà còn liên quan đến chất lượng giải quyết công việc và cách thức thực hiện thẩm quyền.

Quan tâm đến quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân

Việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân cần được hiểu trong phạm vi chức trách và điều kiện thực tế của từng đảng viên.

Người làm công tác giáo dục có thể thực hiện thông qua việc bảo đảm chất lượng giảng dạy và tôn trọng quyền lợi của người học.

Người làm công tác y tế có thể thực hiện thông qua việc tuân thủ đạo đức nghề nghiệp, quy trình chuyên môn và bảo vệ quyền lợi của người bệnh.

Đảng viên làm việc trong cơ quan hành chính có thể góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân bằng việc giải quyết thủ tục đúng thời hạn, không gây phiền hà và không đặt ra những yêu cầu trái quy định.

Tích cực tham gia công tác xã hội và giữ mối liên hệ tại nơi cư trú

Ngoài nhiệm vụ chuyên môn, Điều lệ Đảng còn yêu cầu đảng viên tham gia công tác quần chúng và hoạt động xã hội tại nơi làm việc, nơi ở.

Quy định số 213-QĐ/TW ngày 02/01/2020 cụ thể hóa trách nhiệm của đảng viên đang công tác trong việc giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú.

Nội dung thực hiện có thể bao gồm tham gia các hoạt động cộng đồng phù hợp, chấp hành quy định tại địa phương và tiếp nhận những ý kiến góp ý về việc thực hiện trách nhiệm công dân.

 

2.4. Nhiệm vụ thứ tư: Tham gia xây dựng Đảng, giữ gìn đoàn kết và chấp hành kỷ luật tổ chức

Khoản 4 Điều 2 Điều lệ Đảng quy định:

Tham gia xây dựng, bảo vệ đường lối, chính sách và tổ chức của Đảng; phục tùng kỷ luật, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên tự phê bình và phê bình, trung thực với Đảng; làm công tác phát triển đảng viên; sinh hoạt đảng và đóng đảng phí đúng quy định.

Nhiệm vụ thứ tư tập trung vào trách nhiệm của đảng viên đối với tổ chức mà mình tham gia.

Tham gia xây dựng tổ chức Đảng

Đảng viên có trách nhiệm đóng góp ý kiến đối với hoạt động của tổ chức Đảng thông qua các hình thức và quy trình được quy định.

Việc tham gia xây dựng tổ chức có thể thể hiện ở việc nghiên cứu tài liệu trước các buổi sinh hoạt, phát biểu ý kiến có căn cứ, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công tác và thực hiện những nhiệm vụ được giao.

Hoạt động đóng góp ý kiến cần bảo đảm tính trung thực, xây dựng và tôn trọng các nguyên tắc tổ chức.

Giữ gìn đoàn kết và chấp hành kỷ luật

Đoàn kết trong tổ chức không có nghĩa là mọi thành viên phải có ý kiến giống nhau đối với tất cả vấn đề.

Trong khuôn khổ nguyên tắc tổ chức của Đảng, đảng viên có quyền tham gia thảo luận, trình bày quan điểm và thực hiện những quyền được Điều lệ quy định.

Sau khi tổ chức có quyết định theo đúng thẩm quyền và quy trình, đảng viên có trách nhiệm chấp hành theo quy định.

Việc giữ gìn đoàn kết cần gắn với thái độ tôn trọng, tránh chia rẽ nội bộ, đồng thời không che giấu khuyết điểm hoặc bỏ qua hành vi vi phạm.

Thường xuyên tự phê bình và phê bình

Tự phê bình là quá trình mỗi đảng viên nhìn nhận kết quả công tác, xác định hạn chế và đề ra biện pháp khắc phục.

Phê bình là hoạt động góp ý đối với tập thể hoặc cá nhân nhằm làm rõ những vấn đề cần điều chỉnh.

Để có hiệu quả, việc tự phê bình và phê bình cần dựa trên sự việc cụ thể, có căn cứ và hướng đến việc cải thiện chất lượng hoạt động.

Không nên biến hoạt động này thành việc nhận xét hình thức hoặc sử dụng những đánh giá thiếu căn cứ về cá nhân.

Thực hiện công tác phát triển đảng viên, sinh hoạt Đảng và đóng đảng phí

Điều lệ Đảng quy định đảng viên có nhiệm vụ tham gia công tác phát triển đảng viên, sinh hoạt Đảng và đóng đảng phí đúng quy định.

Trong công tác phát triển đảng viên, mỗi người có thể tham gia phát hiện, giới thiệu, giúp đỡ quần chúng đáp ứng tiêu chuẩn theo quy trình của tổ chức Đảng.

Đối với sinh hoạt Đảng, đảng viên cần tham gia đầy đủ theo quy định, chuẩn bị nội dung và thực hiện trách nhiệm của mình trong các cuộc họp.

Việc đóng đảng phí cũng là một nghĩa vụ được Điều lệ xác định, với mức đóng và cách thức thực hiện theo những quy định hiện hành của cơ quan có thẩm quyền.

 

3. Phân tích ý nghĩa và tầm quan trọng của các nhiệm vụ đảng viên

Bốn nhiệm vụ được quy định tại Điều 2 Điều lệ Đảng không tồn tại độc lập mà tạo thành một hệ thống trách nhiệm có mối liên hệ với nhau. Việc thực hiện các nhiệm vụ này có ý nghĩa đối với từng đảng viên, hoạt động của tổ chức Đảng và mối quan hệ giữa tổ chức Đảng với xã hội.

 

3.1. Là cơ sở xác định tiêu chuẩn và trách nhiệm của đảng viên

Điều 2 giúp xác định những yêu cầu cơ bản mà đảng viên phải đáp ứng trong quá trình hoạt động.

Nếu Điều 1 chủ yếu đề cập đến tiêu chuẩn và tư cách đảng viên thì Điều 2 cụ thể hóa trách nhiệm thông qua những nhiệm vụ cần thực hiện.

Nhờ đó, tổ chức Đảng có cơ sở để phân công, theo dõi, kiểm tra và đánh giá việc thực hiện trách nhiệm của từng thành viên.

Đối với cá nhân, bốn nhiệm vụ cũng là căn cứ để tự xem xét mức độ đáp ứng yêu cầu về tư tưởng, đạo đức, năng lực công tác và ý thức tổ chức.

 

3.2. Gắn trách nhiệm chính trị với hiệu quả công việc

Một điểm đáng chú ý của Điều 2 là yêu cầu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao được đặt bên cạnh trách nhiệm chấp hành Cương lĩnh, Điều lệ Đảng và pháp luật.

Điều này cho thấy việc đánh giá đảng viên không chỉ dựa vào nhận thức hoặc thái độ mà còn phải quan tâm đến kết quả thực hiện công việc.

Đối với đảng viên đang công tác, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ có thể được thể hiện thông qua chất lượng hồ sơ, sản phẩm chuyên môn, tiến độ giải quyết công việc và trách nhiệm phối hợp với tập thể.

Cách tiếp cận này góp phần hạn chế việc đánh giá mang tính hình thức, thiếu căn cứ thực tiễn.

 

3.3. Đề cao trách nhiệm rèn luyện đạo đức và phòng ngừa vi phạm

Nhiệm vụ thứ hai nhấn mạnh việc học tập, rèn luyện và phòng ngừa các biểu hiện tiêu cực.

Đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt đối với những đảng viên được giao quản lý nhân sự, tài chính, tài sản công hoặc thực hiện các hoạt động có liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân.

Việc tuân thủ quy trình, công khai minh bạch, tránh xung đột lợi ích và chủ động nhận diện sai sót có thể góp phần hạn chế nguy cơ vi phạm.

Đồng thời, yêu cầu tự rèn luyện cũng đặt ra trách nhiệm thường xuyên cập nhật kiến thức, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm hoặc trình độ đã có.

 

3.4. Xác lập trách nhiệm của đảng viên đối với nhân dân

Nhiệm vụ thứ ba đặt mối quan hệ với nhân dân thành một nội dung bắt buộc trong trách nhiệm của đảng viên.

Đây là cơ sở để xem xét thái độ ứng xử, trách nhiệm phục vụ và mức độ quan tâm đến quyền, lợi ích chính đáng của người dân.

Trong thực tế, việc thực hiện nhiệm vụ này có thể được đánh giá thông qua cách giải quyết công việc, tinh thần tiếp thu ý kiến, việc tham gia hoạt động cộng đồng và mức độ chấp hành trách nhiệm tại nơi cư trú.

Đối với đảng viên làm việc trong cơ quan nhà nước, trách nhiệm này còn gắn với yêu cầu tuân thủ pháp luật về tiếp công dân, giải quyết thủ tục hành chính và trách nhiệm công vụ.

 

3.5. Góp phần duy trì kỷ luật và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Đảng

Nhiệm vụ thứ tư đề cập trực tiếp đến xây dựng tổ chức, đoàn kết nội bộ, tự phê bình, phê bình và chấp hành chế độ sinh hoạt.

Những yêu cầu này tạo cơ sở để tổ chức Đảng duy trì hoạt động thường xuyên, phân công trách nhiệm và xem xét các vấn đề phát sinh trong nội bộ.

Đặc biệt, tự phê bình và phê bình có thể trở thành công cụ cải thiện hoạt động nếu được thực hiện trên tinh thần trung thực, có căn cứ và gắn với biện pháp khắc phục cụ thể.

Ngược lại, nếu chỉ thực hiện mang tính hình thức, hoạt động kiểm điểm sẽ khó phản ánh đúng chất lượng công tác của cá nhân và tập thể.

 

4. Hướng dẫn thực hiện các nhiệm vụ đảng viên trong giai đoạn hiện nay

Sự phát triển của khoa học, công nghệ, quá trình chuyển đổi số và những thay đổi trong phương thức quản lý đặt ra yêu cầu mới đối với việc thực hiện nhiệm vụ của đảng viên.

Bốn nhiệm vụ tại Điều 2 vẫn là cơ sở trực tiếp, nhưng cách thức triển khai cần phù hợp với điều kiện công tác và sinh hoạt thực tế.

 

4.1. Chủ động nghiên cứu các quy định và cập nhật kiến thức

Đảng viên cần thường xuyên nghiên cứu Điều lệ Đảng, các quy định có liên quan và văn bản pháp luật thuộc lĩnh vực công tác của mình.

Đối với người làm việc trong cơ quan, tổ chức, việc học tập nên gắn với những yêu cầu cụ thể của vị trí việc làm.

Chẳng hạn, người thực hiện công tác hành chính cần nắm vững quy trình xử lý hồ sơ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và sử dụng hệ thống thông tin phục vụ công việc.

Người làm công tác quản lý cần quan tâm đến việc phân công nhiệm vụ, kiểm soát tiến độ, quản lý nguồn lực và trách nhiệm giải trình.

Việc học tập có thể được đánh giá bằng khả năng áp dụng kiến thức vào công việc, thay vì chỉ căn cứ vào số lượng lớp tập huấn đã tham gia.

 

4.2. Thực hiện các chuẩn mực đạo đức trong giai đoạn mới

Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 xác định năm nhóm chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên, bao gồm:

  • Yêu nước, tôn trọng nhân dân, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc.
  • Bản lĩnh, đổi mới, sáng tạo, hội nhập.
  • Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
  • Đoàn kết, kỷ cương, tình thương, trách nhiệm.
  • Gương mẫu, khiêm tốn, tu dưỡng, rèn luyện, học tập suốt đời.

Những chuẩn mực này có thể được sử dụng để liên hệ với nhiệm vụ rèn luyện đạo đức theo khoản 2 Điều 2 Điều lệ Đảng.

Trong thực tiễn, việc thực hiện cần thể hiện bằng những hành vi cụ thể như sử dụng hiệu quả thời gian làm việc, không lợi dụng vị trí công tác để trục lợi, tôn trọng đồng nghiệp, giải quyết công việc đúng trách nhiệm và sẵn sàng tiếp thu góp ý.

 

4.3. Nâng cao trách nhiệm trong công việc và tinh thần đổi mới

Trong môi trường làm việc hiện đại, đảng viên cần chủ động cải tiến phương pháp thực hiện nhiệm vụ trên cơ sở tuân thủ pháp luật và quy định của cơ quan.

Ví dụ, đối với một đơn vị đang triển khai chuyển đổi số, đảng viên có thể tham gia rà soát quy trình nghiệp vụ, đề xuất giảm thao tác trùng lặp, cải thiện chất lượng dữ liệu và tăng cường bảo mật thông tin.

Việc đổi mới cần được thực hiện trong phạm vi thẩm quyền, có đánh giá rủi ro và bảo đảm trách nhiệm giải trình.

Không nên đồng nhất tinh thần đổi mới với việc tự ý bỏ qua quy trình hoặc thực hiện công việc trái quy định.

 

4.4. Thực hiện trách nhiệm trong môi trường số

Không gian mạng đã trở thành một phần quan trọng của đời sống và hoạt động công tác.

Vì vậy, khi sử dụng mạng xã hội hoặc các nền tảng trực tuyến, đảng viên cần chú ý đến tính chính xác của thông tin, quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm phát ngôn.

Đối với thông tin liên quan đến công việc, cần phân biệt nội dung được phép công khai với tài liệu thuộc phạm vi quản lý nội bộ hoặc có yêu cầu bảo mật.

Việc tiếp nhận, chia sẻ thông tin cũng cần dựa trên sự kiểm chứng, tránh phát tán nội dung sai sự thật hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

 

4.5. Giữ mối liên hệ với tổ chức Đảng và nhân dân nơi cư trú

Đảng viên đang công tác cần thực hiện trách nhiệm giữ mối liên hệ với tổ chức Đảng và nhân dân nơi cư trú theo quy định áp dụng.

Một điểm cần cập nhật là ngày 9/10/2026, thông tin về quy định mới đối với trách nhiệm của đảng viên đang công tác tại nơi cư trú đã được công bố. Vì vậy, khi thực hiện thủ tục giới thiệu, nhận xét hoặc đánh giá tại nơi cư trú trong năm 2026, cần kiểm tra văn bản mới và hướng dẫn của cấp ủy, không chỉ căn cứ vào Quy định số 213-QĐ/TW năm 2020.

Trong sinh hoạt cộng đồng, đảng viên cần chấp hành các quy định chung, tôn trọng ý kiến của người dân và tham gia những hoạt động phù hợp với điều kiện thực tế.

 

4.6. Thực hiện đúng chế độ sinh hoạt và trách nhiệm tổ chức

Đảng viên cần tham gia sinh hoạt Đảng, thực hiện nhiệm vụ được phân công, đóng đảng phí và chấp hành các quy định về quản lý đảng viên.

Về văn bản hướng dẫn, năm 2026 đã có các quy định mới về thi hành Điều lệ Đảng, trong đó có Quy định số 20-QĐ/TW ngày 08/4/2026 và Quy định số 208-QĐ/TW ngày 26/7/2026. Khi xử lý công việc cụ thể, cần xác định văn bản và điều khoản đang có hiệu lực tại thời điểm áp dụng.

 

5. Những lưu ý khi liên hệ bản thân và đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ đảng viên

Liên hệ bản thân là nội dung thường gặp trong bài thu hoạch, bản kiểm điểm hoặc báo cáo về việc thực hiện nhiệm vụ đảng viên.

Để nội dung có giá trị thực tiễn, người viết cần dựa trên kết quả thực hiện công việc và tình hình sinh hoạt thực tế, tránh chỉ trình bày những nhận định chung chung.

 

5.1. Liên hệ đầy đủ với cả bốn nhiệm vụ

Khi liên hệ bản thân, nên xem xét lần lượt bốn nhóm nội dung:

Nhóm nhiệm vụ

Nội dung cần tự đánh giá

Nhiệm vụ thứ nhất

Việc chấp hành quy định, thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và sự phân công của tổ chức

Nhiệm vụ thứ hai

Kết quả học tập, nâng cao năng lực, rèn luyện đạo đức và phòng ngừa vi phạm

Nhiệm vụ thứ ba

Việc giữ mối liên hệ với nhân dân, tham gia hoạt động xã hội và thực hiện trách nhiệm tại nơi cư trú

Nhiệm vụ thứ tư

Việc tham gia sinh hoạt Đảng, góp ý xây dựng tổ chức, tự phê bình, phê bình và thực hiện nghĩa vụ tổ chức

Cách trình bày này giúp bảo đảm nội dung liên hệ không bỏ sót những trách nhiệm quan trọng được Điều lệ quy định.

 

5.2. Đánh giá kết quả bằng những việc làm cụ thể

Một hạn chế thường gặp trong bản kiểm điểm là sử dụng nhiều câu nhận xét chung nhưng không có minh chứng.

Ví dụ, thay vì chỉ viết “luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”, người viết nên nêu rõ những nhiệm vụ đã thực hiện, kết quả đạt được và mức độ đáp ứng yêu cầu.

Đối với người làm công tác chuyên môn, có thể sử dụng số lượng hồ sơ đã xử lý, tiến độ hoàn thành dự án, kết quả kiểm tra chất lượng hoặc những sáng kiến đã được áp dụng.

Đối với hoạt động sinh hoạt Đảng, có thể liên hệ việc tham gia các cuộc họp, thực hiện nhiệm vụ chi bộ phân công và đóng góp ý kiến xây dựng tổ chức.

Minh chứng cần trung thực, phù hợp với phạm vi trách nhiệm của cá nhân.

 

5.3. Nhận diện hạn chế và nguyên nhân

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc liên hệ bản thân cần chỉ ra các hạn chế còn tồn tại.

Hạn chế có thể liên quan đến việc chưa chủ động cập nhật kiến thức, kỹ năng chuyên môn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, phối hợp công việc chưa hiệu quả hoặc còn ít tham gia phát biểu trong sinh hoạt tập thể.

Khi phân tích nguyên nhân, cần phân biệt nguyên nhân chủ quan và khách quan.

Nguyên nhân chủ quan có thể xuất phát từ việc chưa bố trí thời gian hợp lý, thiếu chủ động nghiên cứu hoặc chưa có phương pháp làm việc hiệu quả.

Nguyên nhân khách quan có thể liên quan đến khối lượng công việc lớn, thay đổi quy trình hoặc điều kiện thực hiện nhiệm vụ.

Tuy nhiên, việc xác định nguyên nhân khách quan không nên được sử dụng để né tránh trách nhiệm thuộc phạm vi cá nhân.

 

5.4. Xây dựng phương hướng khắc phục có thể thực hiện được

Sau khi xác định hạn chế, người viết cần đề ra biện pháp khắc phục phù hợp.

Ví dụ, nếu hạn chế là chưa cập nhật đầy đủ kiến thức chuyên môn, giải pháp có thể là xây dựng kế hoạch học tập định kỳ và áp dụng kiến thức vào nhiệm vụ được giao.

Nếu hạn chế là việc phối hợp công tác chưa hiệu quả, cần xác định rõ trách nhiệm, thời hạn trao đổi và phương pháp theo dõi tiến độ.

Nếu hạn chế là chưa tích cực tham gia đóng góp ý kiến trong sinh hoạt, có thể chủ động nghiên cứu tài liệu và chuẩn bị nội dung phát biểu trước các cuộc họp.

Những giải pháp có mục tiêu và thời hạn cụ thể sẽ thuận lợi hơn cho việc theo dõi kết quả khắc phục.

 

5.5. Lưu ý về việc đánh giá, xếp loại chất lượng đảng viên

Việc đánh giá chất lượng đảng viên không chỉ dựa vào bản tự nhận xét mà còn phải thực hiện theo quy định, hướng dẫn và thẩm quyền của tổ chức Đảng.

Quy định số 124-QĐ/TW ngày 04/10/2023 từng xác lập hệ thống đánh giá, xếp loại chất lượng hằng năm đối với tập thể và cá nhân trong hệ thống chính trị, trong đó nhấn mạnh việc xem xét kết quả thực hiện nhiệm vụ và khắc phục hạn chế, khuyết điểm.

Khi đánh giá trong năm 2026, cần đối chiếu với các văn bản hướng dẫn hiện hành của cấp có thẩm quyền để xác định biểu mẫu, tiêu chí, tỷ lệ và điều kiện xếp loại áp dụng. Không nên sử dụng máy móc các tiêu chí hoặc biểu mẫu của những năm trước khi chưa kiểm tra hiệu lực.

 

5.6. Mẫu tham khảo liên hệ bản thân về việc thực hiện bốn nhiệm vụ đảng viên

Dưới đây là đoạn liên hệ mang tính tham khảo, cần điều chỉnh theo công việc, kết quả và hạn chế thực tế của từng cá nhân.

 

Liên hệ bản thân trong việc thực hiện bốn nhiệm vụ của người đảng viên

Qua nghiên cứu bốn nhiệm vụ của người đảng viên được quy định tại Điều 2 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, tôi nhận thức rằng việc thực hiện nhiệm vụ đảng viên phải được thể hiện bằng ý thức trách nhiệm, kết quả công tác, phẩm chất đạo đức và thái độ trong quan hệ với tập thể, nhân dân.

Về nhiệm vụ thứ nhất, tôi xác định trách nhiệm chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước; đồng thời nghiêm túc thực hiện những nhiệm vụ được tổ chức và cơ quan phân công. Trong công việc, tôi chú trọng bảo đảm tiến độ, chất lượng và tinh thần phối hợp với đồng nghiệp.

Về nhiệm vụ thứ hai, tôi nhận thức được tầm quan trọng của việc thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện đạo đức và giữ gìn lối sống lành mạnh. Tôi xác định cần chủ động cập nhật kiến thức, cải thiện phương pháp làm việc, thực hành tiết kiệm và tuân thủ những quy định về trách nhiệm, đạo đức trong công tác.

Về nhiệm vụ thứ ba, tôi xác định việc giữ mối liên hệ với nhân dân là trách nhiệm quan trọng của người đảng viên. Trong phạm vi công việc và đời sống, tôi cần có thái độ tôn trọng, lắng nghe ý kiến, thực hiện đúng trách nhiệm được giao và tích cực tham gia những hoạt động cộng đồng phù hợp.

Về nhiệm vụ thứ tư, tôi nhận thức rõ trách nhiệm tham gia xây dựng tổ chức Đảng, giữ gìn đoàn kết nội bộ, thực hiện tự phê bình và phê bình, tham gia sinh hoạt Đảng và thực hiện các nghĩa vụ theo quy định. Tôi xác định cần có thái độ trung thực, cầu thị, nghiêm túc tiếp thu góp ý và chủ động khắc phục những hạn chế được chỉ ra.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, tôi cũng cần thường xuyên tự đánh giá để nhận diện những mặt còn hạn chế, đặc biệt là trong việc cập nhật kiến thức mới, nâng cao kỹ năng chuyên môn và chủ động đóng góp ý kiến trong hoạt động tập thể.

Trong thời gian tới, tôi xác định tiếp tục nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng kế hoạch học tập và rèn luyện phù hợp, thực hiện nhiệm vụ được giao với chất lượng tốt hơn, đồng thời nghiêm túc chấp hành các quy định của tổ chức và pháp luật của Nhà nước.

Tôi nhận thức rằng việc thực hiện bốn nhiệm vụ của người đảng viên là quá trình thường xuyên, cần được đánh giá bằng những hành động và kết quả cụ thể trong công tác cũng như trong đời sống.

 

Kết luận

Bốn nhiệm vụ của người đảng viên theo Điều 2 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam bao gồm: trung thành với mục đích, lý tưởng và hoàn thành nhiệm vụ được giao; thường xuyên học tập, rèn luyện, giữ gìn phẩm chất đạo đức; liên hệ chặt chẽ với nhân dân; tham gia xây dựng tổ chức Đảng và chấp hành kỷ luật.

Các nhiệm vụ này có mối liên hệ chặt chẽ, tạo thành hệ thống yêu cầu đối với tư cách, trách nhiệm và hoạt động của đảng viên.

Trong giai đoạn hiện nay, việc thực hiện Điều 2 cần gắn với chất lượng công tác, tinh thần học tập suốt đời, trách nhiệm trong môi trường số, việc tuân thủ pháp luật và thái độ phục vụ nhân dân.

Đối với hoạt động tự kiểm điểm và đánh giá, điều quan trọng là đối chiếu từng nhiệm vụ với kết quả thực tế, xác định rõ ưu điểm, hạn chế và xây dựng biện pháp khắc phục. Đây là cách tiếp cận giúp việc đánh giá có căn cứ và phản ánh đúng quá trình thực hiện trách nhiệm của mỗi đảng viên.

Ngoài ra, quý bạn đọc cũng có thể tham khảo thêm: