1. Cơ sở pháp lý quy định về việc lập hành lang bảo vệ nước
Cơ sở pháp lý quy định về việc lập hành lang bảo vệ nguồn nước bao gồm Luật Tài nguyên nước 2023 và Nghị định 53/2024/NĐ-CP. Luật Tài nguyên nước 2023, là văn bản pháp lý cơ bản, quy định toàn diện về các vấn đề liên quan đến quản lý, bảo vệ, điều hòa, phân phối, phục hồi, phát triển, khai thác và sử dụng tài nguyên nước. Ngoài ra, luật này cũng đặt ra các biện pháp phòng chống và khắc phục tác hại do nước gây ra trong phạm vi lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đặc biệt, Luật Tài nguyên nước 2023 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/07/2024, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc quản lý và bảo vệ tài nguyên nước của quốc gia.
Bên cạnh đó, Nghị định 53/2024/NĐ-CP cũng đóng vai trò quan trọng khi quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tài nguyên nước. Nghị định này cụ thể hóa các quy định của luật, giúp cho việc thực thi trở nên rõ ràng và hiệu quả hơn. Với những quy định cụ thể và chi tiết, Nghị định 53/2024/NĐ-CP đảm bảo rằng mọi khía cạnh của việc quản lý và bảo vệ tài nguyên nước đều được thực hiện một cách nghiêm túc và có hiệu quả.
Tóm lại, với sự ra đời của Luật Tài nguyên nước 2023 và Nghị định 53/2024/NĐ-CP, hành lang pháp lý cho việc lập hành lang bảo vệ nguồn nước đã được thiết lập một cách rõ ràng và chi tiết, tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo vệ và phát triển bền vững tài nguyên nước của quốc gia.
2. Những nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ nước trong năm 2024:
Căn cứ Điều 21 Nghị định 53/2024/NĐ-CP quy định về các nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ gồm nhiều loại nguồn nước khác nhau nhằm đảm bảo an toàn và phát triển bền vững nguồn tài nguyên nước. Cụ thể, các nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ bao gồm:
- Các đập, hồ chứa thủy điện và thủy lợi trên sông, suối, các hồ trên sông, suối không thuộc quy định tại điểm a khoản 2 Điều 23 Luật Tài nguyên nước 2023, hồ, ao, đầm, phá được xác định trong danh mục hồ, ao, đầm, phá không được san lấp. Bên cạnh đó, các sông, suối, kênh, mương, rạch là nguồn cấp nước, trục tiêu nước hoặc có tầm quan trọng đối với các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường cũng thuộc diện phải lập hành lang bảo vệ. Đặc biệt, các nguồn nước có chức năng bảo vệ, bảo tồn hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng, giá trị văn hóa, đa dạng sinh học và phát triển du lịch cũng cần được lập hành lang bảo vệ nếu không thuộc quy định tại điểm c khoản 2 Điều 23 Luật Tài nguyên nước 2023.
- Nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 23 Luật Tài nguyên nước 2023 bao gồm: hồ, ao, đầm, phá trong Danh mục hồ, ao, đầm, phá không được san lấp có diện tích mặt nước từ 02 ha trở lên. Căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quyết định đưa vào Danh mục nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ đối với hồ, ao, đầm, phá trong Danh mục hồ, ao, đầm, phá không được san lấp có diện tích mặt nước nhỏ hơn 02 ha.
- Nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 23 Luật Tài nguyên nước 2023 bao gồm các đoạn sông, suối, kênh, mương, rạch là nguồn cung cấp nước của công trình cấp nước sinh hoạt, sản xuất. Ngoài ra, các đoạn sông, suối bị sạt lở hoặc có nguy cơ bị sạt lở; sông, suối, kênh, mương, rạch liên huyện, liên tỉnh là trục tiêu, thoát nước cho các đô thị, khu dân cư tập trung, khu, cụm công nghiệp; các đoạn sông, suối, kênh, rạch bị suy thoái, ô nhiễm, cạn kiệt cần cải tạo, phục hồi nguồn nước; và các sông, suối, kênh, rạch gắn liền với sinh kế của cộng đồng dân cư sống ven sông cũng cần phải lập hành lang bảo vệ.
Việc lập hành lang bảo vệ cho các nguồn nước không chỉ nhằm mục tiêu bảo vệ nguồn nước một cách hiệu quả mà còn đảm bảo an toàn cho người dân, bảo vệ môi trường, và hỗ trợ sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Những hành lang này đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn sạt lở, xói mòn và các hiện tượng tự nhiên gây hại khác, đảm bảo an toàn cho các khu dân cư và công trình xây dựng nằm gần các nguồn nước. Bên cạnh đó, hành lang bảo vệ còn giúp duy trì và cải thiện chất lượng nước, bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ du lịch.
Quy định về việc lập hành lang bảo vệ nguồn nước thể hiện rõ ràng sự quan tâm và quyết tâm của Nhà nước trong việc quản lý và bảo vệ tài nguyên nước, nhằm phục vụ lợi ích lâu dài cho cộng đồng và môi trường. Đây cũng là một phần trong chiến lược phát triển bền vững, khi mà tài nguyên nước được coi là một yếu tố quan trọng để duy trì sự phát triển kinh tế, ổn định xã hội và bảo vệ môi trường. Quy định này không chỉ giúp duy trì nguồn nước sạch và an toàn cho người dân sử dụng mà còn góp phần vào việc phát triển hạ tầng cơ sở và các dự án phát triển kinh tế mà không gây tổn hại đến môi trường tự nhiên. Điều này thể hiện rõ ràng trách nhiệm và cam kết của Nhà nước đối với việc bảo vệ tài nguyên quý giá này, nhằm mang lại lợi ích thiết thực và lâu dài cho toàn xã hội.
3. Yêu cầu đối với các hoạt động trong hành lang bảo vệ nguồn nước
Căn cứ theo quy định tại Điều 15 Nghị định 43/2015/NĐ-CP, các yêu cầu đối với hoạt động trong hành lang bảo vệ nguồn nước hiện nay được quy định rõ ràng như sau:
Thứ nhất, đối với các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình sinh sống, hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong phạm vi hành lang bảo vệ nguồn nước, họ phải bảo đảm các yêu cầu sau: không được gây sạt lở bờ sông, suối, kênh, rạch, hồ chứa hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng, uy hiếp đến sự ổn định và an toàn của những nguồn nước này; không làm ảnh hưởng đến các chức năng của hành lang bảo vệ nguồn nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; không gây ảnh hưởng xấu đến cảnh quan và môi trường sinh thái trong phạm vi hành lang bảo vệ nguồn nước; và phải thực hiện các biện pháp bảo vệ tài nguyên nước theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, tổ chức, cá nhân phải có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Sở Tài nguyên và Môi trường về ảnh hưởng đến chức năng của hành lang bảo vệ nguồn nước khi thực hiện các hoạt động trong hành lang bảo vệ nguồn nước như: xây dựng kho bãi, bến, cảng, cầu, đường giao thông, các công trình ngầm và công trình kết cấu hạ tầng khác; san, lấp, kè bờ sông, suối, kênh, rạch, hồ chứa nước thủy lợi, thủy điện, hồ tự nhiên, hồ nhân tạo, trừ trường hợp xây dựng công trình cấp bách phục vụ phòng, chống, khắc phục thiên tai; khoan, đào phục vụ hoạt động điều tra, khảo sát địa chất, thăm dò, khai thác khoáng sản, xử lý nền móng công trình, tháo khô mỏ; và khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng.
Những quy định này nhằm mục đích bảo đảm sự ổn định và an toàn của các nguồn nước, đồng thời duy trì và bảo vệ chức năng sinh thái và môi trường của hành lang bảo vệ nguồn nước. Việc tuân thủ các quy định này không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên nước mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững và an toàn của các hoạt động kinh tế - xã hội liên quan.
Xem thêm bài viết: Thời hạn nộp thuế đối với các khoản thu thuộc ngân sách nhà nước từ đất, tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, tiền sử dụng khu vực biển, lệ phí trước bạ, lệ phí môn bài, Đối tượng phải nộp tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước theo quy định mới gồm những ai?
Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn, giải đáp pháp luật nhanh chóng.