1. Cơ chế điều hành và nguyên tắc quản lý giá xăng dầu

Cơ chế điều hành giá xăng dầu:

Căn cứ theo Điều 38 Nghị định 83/2014/NĐ-CP ngày 03/09/2014 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu (được sửa đổi bởi Nghị định 95/2021/NĐ-CP của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 83/2014/NĐ-CP ngày 03/9/2014 về kinh doanh xăng dầu) quy định về cơ chế điều hành giá xăng dầu như sau:

Trong quá trình điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, các thương nhân đầu mối phải tuân thủ các quy định cụ thể và rõ ràng của pháp luật. Khi các yếu tố dẫn đến biến động giá xăng dầu so với mức giá cơ sở, họ cần phải thực hiện các bước sau:

- Giảm giá khi giá cơ sở giảm: Trong trường hợp giá xăng dầu ở mức cơ sở giảm, các thương nhân đầu mối phải giảm giá bán lẻ ít nhất là tương ứng với giá cơ sở tại thời điểm điều chỉnh giá. Đồng thời, họ cần phải gửi văn bản kê khai giá và quyết định điều chỉnh giá đến Bộ Công thương - tài chính để xem xét và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc điều chỉnh giá xăng dầu.

- Tăng giá khi giá cơ sở tăng: Nếu giá cơ sở xăng dầu tăng trong khoảng nhỏ hơn hoặc bằng 3% so với mức giá trước đó, các thương nhân đầu mối cũng phải tăng giá bán lẻ tương ứng. Họ cũng phải tuân thủ quy trình gửi văn bản kê khai và quyết định điều chỉnh giá cho cơ quan nhà nước, và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

- Thông báo cho cơ quan nhà nước về điều chỉnh giá: Trong trường hợp giá cơ sở tăng từ 3% đến dưới 7%, các thương nhân đầu mối phải gửi thông báo về việc điều chỉnh giá đến Bộ Công thương - tài chính. Cơ quan này sẽ phản hồi trong thời hạn pháp luật, và nếu không có phản hồi, thương nhân đầu mối được phép điều chỉnh giá tối đa là 7% so với giá cơ sở.

- Báo cáo cho Thủ tướng về việc điều chỉnh giá: Nếu giá cơ sở tăng lớn hơn 7% hoặc việc tăng giá ảnh hưởng đến nền kinh tế và đời sống nhân dân, Bộ Công thương – tài chính sẽ báo cáo cho Thủ tướng Chính phủ để xem xét và đưa ra biện pháp điều chỉnh giá phù hợp. Tóm lại, quá trình điều chỉnh giá xăng dầu được quy định cụ thể và phải tuân thủ các quy định của pháp luật, đồng thời các thương nhân đầu mối phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định và thực hiện điều chỉnh giá.

Quy định về nguyên tắc quản lý giá xăng dầu:

- Thực hiện theo cơ chế thị trường dưới sự quản lý của nhà nước: Giá bán xăng dầu phải tuân thủ cơ chế thị trường và được nhà nước quản lý.

- Quyền quyết định giá bán: Thương nhân đầu mối có thẩm quyền sẽ quyết định giá buôn bán phù hợp với tình hình thị trường. Họ cũng có quyền điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu theo quy định của pháp luật. Thương nhân đầu mối cần tham gia vào quá trình bình ổn giá và được bù đáp về tổn thất và chi phí hợp lý.

- Thời gian giữa các lần điều chỉnh: Có thể điều chỉnh giá nhiều lần, nhưng thời gian tối thiểu giữa hai lần điều chỉnh liên tiếp là 15 ngày (đối với tăng giá) và tối đa là 15 ngày (đối với giảm giá).

- Cơ quan nhà nước kiểm tra và giám sát: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ kiểm tra và giám sát việc điều chỉnh giá của thương nhân đầu mối để đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật.

- Quyết định bình ổn giá: Chính phủ sẽ quyết định bình ổn giá xăng dầu trong nước dựa trên tình hình kinh tế-xã hội và giá xăng dầu thế giới. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính triển khai thực hiện các biện pháp bình ổn giá theo thời hạn quy định.

2. Bị phạt lên đến 10 triệu đồng khi niêm yết giá bán lẻ xăng dầu

Niêm yết giá bán lẻ xăng dầu không đúng giá bị phạt đến 10 triệu đồng là mức phạt tại Nghị định 99/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí.

Theo đó, phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi niêm yết giá bán lẻ xăng dầu không đúng với giá do thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối xăng dầu quy định.

(Theo quy định cũ, mức phạt tiền đối với hành vi này là từ 2.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng).

Các hành vi vi phạm quy định về giá bán lẻ xăng dầu khác có mức phạt như sau:

- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi tự ý điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu không đúng thời điểm thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối xăng dầu quy định.

- Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với hành vi không thông báo hoặc không gửi quyết định về giá bán lẻ xăng dầu cho các đơn vị trong hệ thống phân phối xăng dầu trước thời điểm giá có hiệu lực thi hành khi điều chỉnh tăng, giảm giá bán lẻ xăng dầu.

- Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 120.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đúng quy định về trình tự điều chỉnh giá hoặc không thực hiện đúng quy định về thời gian tối thiểu giữa hai lần điều chỉnh giá liên tiếp khi điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu.

 Trong trường hợp cửa hàng xăng dầu có hành vi vi phạm nêu trên vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm thì ngoại trừ mức phạt tiền còn bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận cửa hàng đủ điều kiện bán lẻ xăng dầu từ 01 tháng đến 03 tháng.

3. Sự cần thiết của chính sách và quản lí giá xăng dầu

Mọi nhà nước hiện nay chấp nhận cơ chế thị trường và khuyến khích phát triển nền kinh tế theo hướng này, nhưng cũng phải thực hiện sự điều tiết vĩ mô để đảm bảo ổn định và phát triển bền vững. Trong đó, điều tiết giá cả của nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân đối và tiến bộ của nền kinh tế. Giá cả là một phạm trù tổng hợp phản ánh sự tương tác của nhiều yếu tố kinh tế vĩ mô và chịu ảnh hưởng của chúng.

Ngày nay, việc điều tiết giá cả của nhà nước theo cơ chế thị trường là điều cần thiết để giảm thiểu những tác động tiêu cực và khuyến khích sự phát triển của thị trường. Điều này làm cho điều tiết giá trở thành một công cụ không thể thiếu để đảm bảo hiệu quả của các biện pháp điều tiết kinh tế vĩ mô và của cả hoạt động điều tiết kinh tế vĩ mô nói chung của nhà nước.

Cơ chế giá hiện nay đang dần điều chỉnh sang hướng thị trường, nhưng điều tiết giá cả của nhà nước vẫn cần thiết để khắc phục những hạn chế của thị trường và tận dụng tốt nguồn lực quốc gia. Trong bối cảnh hiện nay, việc chấp nhận chế độ giá tự do có thể gây ra những hệ lụy tiêu cực như việc lạm dụng quyền định giá và hình thành sự độc quyền, gây thiệt hại cho nền kinh tế. Các nước có kinh nghiệm cho thấy, nếu thị trường được tự do quá mức, có nguy cơ dẫn đến suy thoái và khủng hoảng kinh tế. Những rủi ro này khiến cho nhà nước phải can thiệp vào việc điều chỉnh giá cả để ổn định nền kinh tế.

Hơn nữa, trong bối cảnh hội nhập kinh tế đang trở thành một xu hướng lớn và tất yếu khách quan, chính sách kinh tế của mỗi quốc gia đều phụ thuộc lớn vào các hoạt động đối ngoại và chính sách kinh tế của các quốc gia khác. Trong ngữ cảnh này, nếu một quốc gia không thực hiện điều tiết giá cả, điều này có thể ảnh hưởng đến quan hệ đối ngoại của nó. Bởi vì, khi không có sự điều tiết giá cả, các doanh nghiệp trong nước sẽ khó cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài có sự hỗ trợ từ chính phủ. Nếu không có chính sách trợ giá hoặc hệ thống hàng rào thuế quan để bảo vệ doanh nghiệp trong nước, chúng sẽ gặp khó khăn trong việc tồn tại và phát triển.

Có thể thấy rằng, việc điều tiết giá cả không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ kinh tế đối ngoại mà còn tác động trực tiếp đến sự phát triển của thị trường trong nước. Đặc biệt, giá xăng dầu là một trong những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến đời sống của mọi tầng lớp xã hội. Khi giá xăng dầu tăng cao, nó có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng về kinh tế và xã hội, như làm tăng chi phí sinh hoạt, ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và dịch vụ, cũng như gây ra áp lực lớn đối với người dân.

Xem thêm: Cây xăng găm hàng đợi lên giá để trục lợi bị phạt tiền hay phạt tù?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Niêm yết giá bán lẻ xăng dầu không đúng giá bị phạt lên đến 10 triệu đồng của Bộ Y tế mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!