Tôi xin chân thành cảm ơn!

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mụctư vấn luật dân sự của Công ty Luật Minh Khuê.

Luật sư tư vấn pháp luật dân sự gọi: 1900 616

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng Công ty Luật Minh Khuê, đối với thắc mắc của bạn, chúng tôi xin được giải đáp và tư vấn như sau:

Căn cứ pháp lý:

Bộ luật dân sự 2015

Nội dung tư vấn:

>> Xem thêm:  Một số vấn đề về pháp nhân trong tư pháp quốc tế

Theo quy định Điều 74_ Bộ luật dân sự 2015 về pháp nhân. Các điều kiện trở thành pháp nhân bao gồm:

Thứ nhất, tổ chức phải được thành lập theo quy định của pháp luật

Theo như định nghĩa thì rõ ràng pháp nhân không phải là một người (một cá nhân) mà phải là một tổ chức. Tổ chức này được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập hoặc cho phép thành lập. Vì thế tổ chức đó được công nhận là có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận thành lập.

Ví dụ: khi thành lập doanh nghiệp, công ty cổ phần hay công ty TNHH (các pháp nhân) đều phải được thành lập hợp pháp. Tức là phải đăng ký và được Sở kế hoạch đầu tư tỉnh, thành phố mà nơi công ty đóng trụ sở cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Thứ hai, tổ chức phải có cơ cấu tổ chức chặt chẽ.

Theo điều 83 Bộ luật dân sự 2015, pháp nhân phải là một tổ chức có cơ cấu quản lý chặt chẽ:

“1. Pháp nhân phải có cơ quan điều hành. Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân.

2. Pháp nhân có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật.”

Như vậy một tổ chức muốn trở thành pháp nhân phải có điều lệ hoặc quyết định thành lập pháp nhân. Trong điều lệ và quyết định thành lập phải có quy định cụ thể về tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành pháp nhân.

Thứ ba, tổ chức có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình

>> Xem thêm:  Tư vấn thủ tục mở chi nhánh tại Việt Nam cho pháp nhân Tiệp?

Pháp nhân là tổ chức độc lập để xác lập quyền và nghĩa vụ trong hoạt động của nó, nên bắt buộc phải có tài sản độc lập. Có tài sản độc lập mới có thể tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình đối với các giao dịch, quyền và nghĩa vụ mà nó xác lập.

Ví dụ: Khi mở công ty cổ phần, các cổ đông mua cổ phần, góp vốn vào công ty. Thì tài sản này phải độc lập với tài sản của các cổ đông. Công ty chịu trách nhiệm với tài sản của công ty.

Hoặc một trường hợp tổ chức không có tư cách pháp nhân dù được thành lập hợp pháp là Doanh nghiệp tư nhân. Vì tài sản của doanh nghiệp tư nhân không tách biệt với tài sản cá nhân – chủ doanh nghiệp tư nhân đó.

Thứ tư, tổ chức có thể nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập

Tổ chức có thể nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập là một trong những điều kiện quan trọng để có tư cách pháp nhân.

Vì pháp nhân là một tổ chức độc lập, được quyền giao dịch, xác lập quyền và nghĩa vụ nên bắt buộc nó có thể tự nhân danh chính mình.

Pháp nhân có quyền nhân danh mình tham gia vào các quan hệ pháp luật thông qua người đại diện theo pháp luật.

Theo Điều 90_Bộ luật dân sự 2015 về chia pháp nhân

"1. Một pháp nhân có thể chia thành nhiều pháp nhân.

2. Sau khi chia, pháp nhân bị chia chấm dứt tồn tại; quyền, nghĩa vụ dân sự của pháp nhân bị chia được chuyển giao cho các pháp nhân mới."

>> Xem thêm:  Quỹ thành lập không vì lợi nhuận thì có cần đăng ký mã số thuế không ?

Hậu quả pháp lý của việc chia pháp nhân là sau khi chia, pháp nhân bị chia chấm dứt sự tồn tại; quyền, nghĩa vụ dân sự của pháp nhân bị chia được chuyển giao cho các pháp nhân mới.
Ví dụ: Năm 1991, tỉnh Thuận Hải được chia thành hai tỉnh Bình Thuận và Ninh Thuận, do đó, pháp nhân cũ là tỉnh Thuận Hải không còn tồn tại, thay vào đó là hai tỉnh mới có tư cách pháp nhân và có năng lực chủ thể riêng.

Theo Điều 91_Bộ luật dân sự 2015 về tách pháp nhân

" 1. Một pháp nhân có thể tách thành nhiều pháp nhân.

2. Sau khi tách, pháp nhân bị tách và pháp nhân được tách thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự của mình phù hợp với mục đích hoạt động."

Hậu quả pháp lý của việc tách pháp nhân đó là sau khi tách, pháp nhân bị tách chuyển giao cho pháp nhân được tách một phần các quyền và nghĩa vụ tương ứng; đồng thời pháp nhân bị tách và pháp nhân được tách thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự của mình phù hợp với mục đích hoạt động của pháp nhân đó. (Điều 91 BLDS 2015)
Ví dụ: Năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án tái cơ cấu Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam VNPT, theo đó, đơn vị hoạt động Mobiphone được tách ra và cổ phần hoá để trở thành một pháp nhân mới, độc lập với pháp nhân cũ là công ty mẹ VNPT. Lĩnh vực hoạt động mới của Mobiphone vẫn là viễn thông như trước đó.

Như vậy, sự khác nhau giữa chia và tách pháp nhân nằm ở hậu quả pháp lý xảy ra sau mỗi hành vi nêu trên. Sau khi chia pháp nhân, pháp nhân bị chia không còn tồn tại nên quyền và nghĩa vụ của pháp nhân đó cũng chấm dứt và sẽ được chuyển cho pháp nhân mới. Sau khi tách pháp nhân, pháp nhân bị tách vẫn còn tồn tại, cùng với đó là sự ra đời của pháp nhân mới tách ra từ pháp nhân ban đầu. Trong trường hợp tách pháp nhân, các pháp nhân thỏa thuận, chia sẻ việc thực hiện quyền và nghĩa vụ cho phù hợp với mục đích hoạt động của các pháp nhân đó.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

>> Xem thêm:  Thay đổi nội dung giấy phép kinh doanh trong trường hợp nào?

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật dân sự.

>> Xem thêm:  Vì sao Doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân?