Phát hành xổ số kiến thiết là hoạt động thương mại độc quyền nhà nước?

1. Phát hành xổ số kiến thiết là hoạt động thương mại độc quyền nhà nước?

Theo Điều 5 của Nghị định 94/2017/NĐ-CP, có các quy định sau đây:

​- Điều chỉnh việc ban hành Danh mục hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại. Danh mục này được coi là danh sách các hàng hóa, dịch vụ và địa bàn mà nhà nước quy định có quyền độc quyền trong việc thực hiện hoạt động thương mại.

- Nội dung của Danh mục sẽ quy định cụ thể về các hàng hóa, dịch vụ độc quyền của nhà nước cũng như các hoạt động thương mại độc quyền nhà nước tương ứng với các hàng hóa, dịch vụ đó. Cụ thể, danh mục sẽ liệt kê rõ các mặt hàng, dịch vụ mà chỉ có nhà nước được phép hoạt động thương mại trong lĩnh vực đó, cũng như các hoạt động thương mại độc quyền nhà nước liên quan đến những mặt hàng, dịch vụ đó.

Theo đó STT 5 Danh mục hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền nhà nước ban hành kèm theo Nghị định 94/2017/NĐ-CP như sau:

Việc phát hành xổ số kiến thiết được coi là một hoạt động thương mại đặc biệt, độc quyền của nhà nước trên toàn lãnh thổ. Điều này thể hiện sự can thiệp và quản lý chặt chẽ của chính phủ đối với lĩnh vực này, nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và trách nhiệm trong việc quản lý và sử dụng nguồn thu từ xổ số kiến thiết. Đồng thời, cũng nhấn mạnh mục tiêu của nhà nước trong việc phát triển cộng đồng và hỗ trợ các chương trình xã hội thông qua việc thu thuế từ hoạt động này.

2. Hình thức mà cơ quan nhà nước thực hiện hoạt động thương mại độc quyền

Theo quy định tại Điều 4, Nghị định 94/2017/NĐ-CP, cơ quan nhà nước thực hiện hoạt động thương mại độc quyền thông qua các hình thức sau:

- Nguyên tắc thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại: Chỉ thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại đối với các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu có liên quan đến quốc phòng, an ninh, đảm bảo lợi ích quốc gia hoặc các thành phần kinh tế khác không có nhu cầu và khả năng tham gia.

- Hình thức thực hiện độc quyền: Cơ quan nhà nước có thể thực hiện độc quyền thông qua hình thức trực tiếp hoặc chỉ định cho tổ chức, cá nhân khác thực hiện. Quyết định chỉ định phải được Thủ trưởng cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định bằng văn bản.

- Giám sát: Hoạt động thương mại độc quyền nhà nước phải được thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật. Điều này đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thực hiện các hoạt động thương mại độc quyền.

- Không được quy định bởi các cơ quan khác: Bộ, cơ quan ngang bộ, chính quyền địa phương không được quy định hoạt động, hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện hoạt động thương mại độc quyền nhà nước. Trong trường hợp hàng hóa, dịch vụ, địa bàn phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, thì việc thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại phải tuân theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hoặc Bộ trưởng Bộ Công an.

Theo quy định trên, hoạt động thương mại độc quyền được cơ quan nhà nước thực hiện thông qua hai hình thức chính: trực tiếp hoặc chỉ định cho tổ chức, cá nhân thực hiện. Trong trường hợp chỉ định, quyết định này phải được Thủ trưởng cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện bằng văn bản. Điều này nhấn mạnh tính minh bạch, trách nhiệm và quản lý chặt chẽ từ phía cơ quan nhà nước, đồng thời tạo điều kiện cho việc theo dõi và kiểm soát chặt chẽ hơn đối với các hoạt động thương mại độc quyền.

3. Trách nhiệm của chủ thể trực tiếp thực hiện độc quyền nhà nước

Căn cứ vào Điều 7 của Nghị định 94/2017/NĐ-CP, chủ thể trực tiếp thực hiện độc quyền nhà nước có các trách nhiệm như sau:

- Kiểm soát hoạt động thương mại: Các tổ chức, cá nhân, cũng như các cơ quan nhà nước tham gia vào hoạt động thương mại trong lĩnh vực độc quyền nhà nước phải chịu sự kiểm soát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc này được thực hiện theo quy định của pháp luật cạnh tranh, pháp luật về giá và các quy định liên quan.

- Tuân thủ pháp luật dự trữ quốc gia: Các cơ quan nhà nước thực hiện hoạt động dự trữ quốc gia phải tuân thủ theo quy định của pháp luật về dự trữ quốc gia. Điều này nhằm đảm bảo tính an toàn và quốc phòng, cũng như đáp ứng được nhu cầu cấp thiết của quốc gia trong các tình huống khẩn cấp.

- Quản lý và sử dụng vốn nhà nước: Việc sử dụng vốn nhà nước của các doanh nghiệp nhà nước vào kinh doanh các hàng hóa, dịch vụ thuộc Danh mục phải tuân thủ theo pháp luật về quản lý và sử dụng vốn nhà nước. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm trong việc sử dụng tài nguyên của nhà nước vào mục tiêu kinh doanh cụ thể.

4. Biện pháp nhà nước kiểm soát doanh nghiệp hoạt động thương mại trong lĩnh vực độc quyền nhà nước

Nhà nước kiểm soát doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực độc quyền nhà nước thông qua các biện pháp được quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Cạnh tranh 2018 như sau:

- Quyết định giá mua, giá bán và số lượng hàng hóa, dịch vụ: Nhà nước có thẩm quyền quyết định giá mua, giá bán của các hàng hóa, dịch vụ thuộc lĩnh vực độc quyền nhà nước. Đồng thời, nhà nước cũng quyết định về số lượng, khối lượng và phạm vi thị trường của các hàng hóa, dịch vụ này. Quyết định này nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong hoạt động thương mại, đồng thời điều chỉnh thị trường theo hướng phát triển bền vững.

- Định hướng và tổ chức thị trường: Nhà nước cũng có thẩm quyền định hướng và tổ chức các thị trường liên quan đến hàng hóa, dịch vụ thuộc lĩnh vực độc quyền nhà nước theo quy định của Luật Cạnh tranh và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Điều này nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, đồng thời giữ vững và phát triển lợi ích quốc gia.

- Hoạt động kinh doanh khác ngoài lĩnh vực độc quyền nhà nước: Trong trường hợp doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực độc quyền nhà nước cũng thực hiện hoạt động kinh doanh khác ngoài lĩnh vực này, các hoạt động này sẽ không chịu sự điều chỉnh theo quy định. Tuy nhiên, các hoạt động này vẫn phải tuân thủ các quy định khác của Luật Cạnh tranh và các quy định pháp luật có liên quan. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo quy định trên, Nhà nước thực hiện kiểm soát đối với các doanh nghiệp hoạt động thương mại trong lĩnh vực độc quyền nhà nước thông qua các biện pháp cụ thể như sau:

- Quyết định về giá cả: Nhà nước có quyền quyết định về giá mua và giá bán hàng hóa, dịch vụ thuộc lĩnh vực độc quyền nhà nước. Việc này nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và ổn định trên thị trường, đồng thời đảm bảo lợi ích cả của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

​- Nhà nước cũng có thẩm quyền quyết định về số lượng, khối lượng và phạm vi thị trường của hàng hóa, dịch vụ thuộc lĩnh vực độc quyền nhà nước. Điều này giúp điều chỉnh và điều hòa nguồn cung và cầu trên thị trường, từ đó ổn định giá cả và đảm bảo cân đối lợi ích giữa các bên liên quan.

​- Nhà nước định hướng và tổ chức các thị trường liên quan đến hàng hóa, dịch vụ thuộc lĩnh vực độc quyền nhà nước theo quy định của luật và các văn bản pháp luật khác có liên quan.

Quý khách xem thêm bài viết sau: Xổ số kiến thiết là gì? Các loại hình xổ số hợp pháp ở Việt Nam?

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.