Quy định mới nhất về chỉ định thầu từ 01/01/2024

1. Trường hợp nào được chỉ định thầu trong đấu thầu?

Luật Đấu thầu 2023 đã được Quốc hội thông qua vào ngày 23/6/2023 và sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2024. Luật này quy định về hình thức chỉ định thầu, đặc biệt tập trung vào các trường hợp quan trọng sau đây:

Trường hợp 1: Gói thầu cấp bách cần triển khai nhằm mục tiêu bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia: Đây là một loại gói thầu mà chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền đánh giá là cần thiết để bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia. Các dự án trong gói thầu này có thể liên quan đến quốc phòng, an ninh, và các lĩnh vực quan trọng khác có liên quan. Đây là một ưu tiên cao và yêu cầu triển khai ngay hoặc để xử lý kịp thời hậu quả gây ra do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, sự cố, thảm họa, hoặc sự kiện bất khả kháng khác. Việc chỉ định thầu trong trường hợp này nhấn mạnh sự quan trọng của tác động tới an ninh và tổng thể của đất nước.

Trường hợp 2: Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp cần triển khai ngay để tránh gây nguy hại đến tính mạng và tài sản của cộng đồng dân cư trên địa bàn hoặc để không ảnh hưởng nghiêm trọng đến công trình liền kề. Đây là trường hợp mà việc triển khai gói thầu là cấp bách để đảm bảo an toàn và sự bình yên của cộng đồng dân cư hoặc để tránh tác động nghiêm trọng đến các công trình xây dựng lân cận. Các dự án trong gói thầu này có thể liên quan đến việc cung cấp dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, cung cấp hàng hóa, xây dựng hoặc cải tạo các công trình cơ sở hạ tầng quan trọng cho cuộc sống của cộng đồng.

Trường hợp 3: Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện, phương tiện, xây lắp cần triển khai ngay để phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh hoặc duy trì hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong trường hợp cấp bách, tránh gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe người dân. Đây là gói thầu liên quan đến lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe. Việc chỉ định thầu trong trường hợp này có mục tiêu đảm bảo rằng các dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện, và phương tiện liên quan sẽ sẵn sàng để hỗ trợ công tác phòng, chống dịch bệnh, hoặc duy trì hoạt động của các cơ sở y tế. Điều này nhằm bảo vệ tính mạng và sức khỏe của người dân.

- Gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện để cấp cứu người bệnh trong tình trạng cấp cứu theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh trong trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không có đủ thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện. Đây là gói thầu quan trọng để đảm bảo rằng cơ sở y tế có đủ nguồn cung cấp để cứu chữa người bệnh trong tình trạng cấp cứu. Điều này đặc biệt quan trọng khi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không có đủ thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện.

- Gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế chỉ có duy nhất một hãng sản xuất trên thị trường. Điều này nhấn mạnh tính cấp bách của việc đảm bảo nguồn cung cấp cho các sản phẩm y tế quan trọng, như thuốc và thiết bị y tế, trong trường hợp không có sự đa dạng trong nguồn cung cấp. Việc chỉ định thầu trong trường hợp này giúp đảm bảo tính liên tục của các sản phẩm quan trọng này.

Trường hợp 4: Gói thầu cần thực hiện để bảo vệ bí mật nhà nước: Gói thầu này liên quan đến việc bảo vệ thông tin và bí mật quốc gia. Việc chỉ định thầu trong trường hợp này có mục tiêu đảm bảo rằng các dự án hoặc hoạt động có khả năng ảnh hưởng đến bí mật nhà nước sẽ được thực hiện bảo mật và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo mật thông tin và bí mật quốc gia. Điều này nhằm bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia.

Trường hợp 5: Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn phải mua từ nhà thầu đã thực hiện trước đó do cần bảo đảm tính tương thích về công nghệ, bản quyền mà không thể mua được từ nhà thầu khác. Điều này ám chỉ rằng trong trường hợp gói thầu liên quan đến dịch vụ tư vấn, nhà thầu cần được chọn dựa trên sự hiểu biết và kinh nghiệm trước đó với dự án tương tự, để đảm bảo tính tương thích về công nghệ và bản quyền. Điều này có thể đồng nghĩa với việc công ty hoặc cá nhân nhận gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn đã thực hiện thành công các dự án tương tự trong quá khứ và có kiến thức sâu rộng về công nghệ và bản quyền liên quan.

- Gói thầu mua sắm hàng hóa, dịch vụ phi tư vấn phải mua từ nhà thầu đã thực hiện trước đó hoặc từ hãng sản xuất, đại lý của hãng sản xuất do cần bảo đảm tính tương thích về công nghệ, bản quyền với các trang thiết bị, máy móc, phần mềm, dịch vụ sẵn có hoặc do các điều kiện bảo hành của nhà thầu, hãng sản xuất mà không thể mua được từ nhà thầu khác, hãng sản xuất khác: Điều này đề cập đến việc mua sắm hàng hóa hoặc dịch vụ phi tư vấn. Trong trường hợp này, nhà thầu cần được chọn dựa trên quá trình thực hiện trước đó hoặc vì cần đảm bảo tính tương thích về công nghệ và bản quyền. Nếu các trang thiết bị, máy móc, phần mềm, hoặc dịch vụ đã được sử dụng thành công trước đó và có các điều kiện bảo hành hoặc cam kết từ nhà thầu hoặc hãng sản xuất, việc chọn nhà thầu này có thể đảm bảo tính hiệu quả và đáng tin cậy của dự án.

Trường hợp 6: Gói thầu có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm, mua bản quyền sở hữu trí tuệ, mua bản quyền chương trình phát sóng; gói thầu vận chuyển hàng dự trữ quốc gia để cứu trợ, viện trợ trong trường hợp phải giao hàng ngay. Đây là các gói thầu đặc biệt đối với nghiên cứu, thử nghiệm và việc mua sắm bản quyền sở hữu trí tuệ hoặc chương trình phát sóng. Các dự án trong gói thầu này có thể liên quan đến việc phát triển hoặc mua sắm các sản phẩm và dịch vụ độc đáo và phức tạp. Gói thầu vận chuyển hàng dự trữ quốc gia để cứu trợ, viện trợ trong trường hợp phải giao hàng ngay đề cập đến việc cung cấp hàng hóa quan trọng đặc biệt để đáp ứng nhu cầu cấp bách trong tình huống khẩn cấp.

Trường hợp 7: Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng được chỉ định cho tác giả của phương án kiến trúc trúng tuyển khi tác giả đó có đủ điều kiện năng lực theo quy định của pháp luật về xây dựng. Trong trường hợp này, việc chỉ định gói thầu đối với tác giả của phương án kiến trúc trúng tuyển có mục tiêu đảm bảo tính tương thích với dự án và đáp ứng các yêu cầu về năng lực theo quy định của pháp luật về xây dựng. Điều này nhằm đảm bảo rằng dự án xây dựng sẽ được thực hiện dưới sự giám sát và hướng dẫn của tác giả có kiến thức sâu rộng về phương án kiến trúc trúng tuyển.

- Gói thầu thi công xây dựng, phục chế tượng đài, phù điều, tranh hoành tráng, tác phẩm nghệ thuật gắn với quyền tác giả từ khâu sáng tác đến thi công công trình: Điều này đề cập đến việc đảm bảo quyền tác giả trong việc thi công các công trình nghệ thuật, bao gồm tượng đài, phù điều, tranh hoành tráng, và tác phẩm nghệ thuật khác. Gói thầu này cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của tác giả để đảm bảo tính trung thực và chất lượng của tác phẩm nghệ thuật.

- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn lập quy hoạch xây dựng được chỉ định cho tác giả của ý tưởng hoặc đồ án quy hoạch xây dựng đã trúng tuyển thông qua thi tuyển: Trong trường hợp này, việc chỉ định gói thầu cho tác giả của ý tưởng hoặc đồ án quy hoạch xây dựng đã trúng tuyển nhằm đảm bảo rằng quy hoạch xây dựng sẽ được phát triển dưới sự hướng dẫn của tác giả có kiến thức và ý tưởng gốc sẽ được bảo tồn.

Trường hợp 8: Gói thầu tư vấn, thi công di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng. Gói thầu này liên quan đến việc di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật để tạo điều kiện cho công tác giải phóng mặt bằng. Công việc này có thể bao gồm di dời các trạm điện, trạm xử lý nước, hay các công trình khác đang cản trở công tác giải phóng mặt bằng.

- Gói thầu tư vấn, rà phá bom, mìn, vật nổ để chuẩn bị mặt bằng thi công: Trong trường hợp này, việc chỉ định gói thầu liên quan đến việc loại bỏ bom, mìn, và vật nổ tiềm ẩn trong khu vực thi công. Điều này nhằm đảm bảo an toàn cho công nhân và đảm bảo rằng khu vực thi công được chuẩn bị một cách an toàn trước khi bắt đầu công việc xây dựng.

Trường hợp 9: Gói thầu chỉ có duy nhất một nhà thầu thực hiện được trên thị trường do yêu cầu về giải pháp công nghệ. Trường hợp này đề cập đến việc chỉ có một nhà thầu trên thị trường có khả năng và giải pháp công nghệ duy nhất để thực hiện gói thầu. Trong tình huống này, việc chỉ định thầu cho nhà thầu duy nhất là cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả và chất lượng của dự án, bởi vì không có sự cạnh tranh hiển nhiên.

Trường hợp 10: Gói thầu thuộc dự án quan trọng quốc gia được áp dụng hình thức chỉ định thầu theo nghị quyết của quốc hội khi quyết định chủ trương đầu tư dự án. Trong trường hợp này, việc chỉ định thầu không được quyết định theo quy trình thông thường mà phải tuân theo nghị quyết của quốc hội. Điều này ám chỉ rằng các dự án quan trọng quốc gia được quốc hội coi là ưu tiên đặc biệt và quyết định áp dụng hình thức chỉ định thầu để đảm bảo tính hiệu quả và quốc gia. Quyết định này được đưa ra khi quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư cho dự án, đặc biệt trong các trường hợp dự án quan trọng quốc gia có ý nghĩa lớn và tác động sâu rộng tới sự phát triển của đất nước.

Trường hợp 11: Gói thầu thuê kho lưu giữ hàng tạm giữ: Đây là gói thầu liên quan đến việc thuê kho lưu giữ hàng tạm giữ. Khi có nhu cầu lưu giữ hàng hóa tạm thời, việc thuê kho là một phần quan trọng trong quá trình quản lý hàng hóa, đặc biệt trong trường hợp cần tạm giữ hàng hóa để thực hiện các thủ tục hải quan hoặc kiểm tra hàng hóa.

- Gói thầu thuê vận chuyển, bốc xếp hàng tạm giữ tại các cảng biển, địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung trong trường hợp chỉ có duy nhất một đơn vị cung cấp dịch vụ trong cảng: Điều này đề cập đến việc chỉ có một đơn vị duy nhất tại cảng biển hoặc các địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung có khả năng cung cấp các dịch vụ vận chuyển và bốc xếp hàng tạm giữ. Trong tình huống này, việc chỉ định thầu cho đơn vị duy nhất là cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả và không gian cạnh tranh trong ngành này.

- Gói thầu nhập khẩu vũ khí thể thao phục vụ các câu lạc bộ, trường, trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao tập luyện, thi đấu hằng năm: Gói thầu này liên quan đến việc nhập khẩu vũ khí thể thao để phục vụ các hoạt động thể thao, bao gồm việc thi đấu, huấn luyện, và tập luyện thể thao. Việc chỉ định thầu có mục tiêu đảm bảo rằng các câu lạc bộ thể thao, trường, và trung tâm đào tạo thể thao có đủ trang thiết bị cần thiết để thực hiện các hoạt động thể thao hằng năm.

Trường hợp 12: Gói thầu thuộc dự toán mua sắm có giá gói thầu trong hạn mức từ trên 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng: Điều này ám chỉ rằng các gói thầu có giá trị từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng sẽ được quản lý và thực hiện theo các quy định cụ thể áp dụng cho dự toán mua sắm trong khoảng giá trị này. Điều này có thể bao gồm việc xem xét và chấp thuận các gói thầu, quy trình xét thầu, và thủ tục quản lý tài chính liên quan đến những gói thầu này.

- Gói thầu thuộc dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và dự án đầu tư theo Luật Đầu tư công, bao gồm: gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn có giá gói thầu trong hạn mức không quá 500 triệu đồng, gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có giá gói thầu trong hạn mức không quá 01 tỷ đồng: Trong trường hợp này, các gói thầu liên quan đến dự án đầu tư của doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ sẽ được quản lý và thực hiện theo quy định cụ thể. Việc chỉ định thầu và quản lý tài chính cho các gói thầu như cung cấp dịch vụ tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hoặc hỗn hợp có giá trị không vượt quá 500 triệu đồng hoặc 1 tỷ đồng sẽ được quản lý dựa trên các quy định tương ứng.

Trường hợp cần điều chỉnh hạn mức quy định tại điểm này để phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước, Chính phủ sẽ trình Ủy ban thường vụ quốc hội xem xét và quyết định nhằm đảm bảo tính hiệu quả và sự linh hoạt trong việc quản lý và thực hiện các gói thầu tại các hạn mức giá trị này.

2. Một số lưu ý khi áp dụng chỉ định thầu trong đấu thầu

Dưới đây là các điểm quan trọng cần lưu ý khi áp dụng chỉ định thầu trong đấu thầu:

Đối với gói thầu (1), (2) và (3):

- Trách nhiệm chỉ định thầu: Chủ đầu tư chịu trách nhiệm việc chỉ định thầu cho nhà thầu có năng lực và kinh nghiệm để thực hiện ngay gói thầu. Điều này đảm bảo rằng gói thầu này được thực hiện một cách nhanh chóng và hiệu quả để đáp ứng mục tiêu bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia và khắc phục tình trạng khẩn cấp.

- Quy trình chỉ định thầu: Trong thời hạn 15 ngày kể từ khi bắt đầu thực hiện gói thầu, các bên (bao gồm chủ đầu tư và nhà thầu) phải hoàn thiện các thủ tục chỉ định thầu, bao gồm chuẩn bị và gửi dự thảo hợp đồng cho nhà thầu, hoàn thiện hợp đồng, trình, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu, ký kết và quản lý thực hiện hợp đồng.

Đối với gói thầu (4), (5), (6), (7), (8), (9), (10), (11), (12):

- Điều kiện thực hiện chỉ định thầu: Đối với các gói thầu này, việc thực hiện chỉ định thầu cần phải đáp ứng nhiều điều kiện bao gồm có quyết định đầu tư được phê duyệt cho dự án, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, bố trí vốn và dự toán được phê duyệt.

- Hạn mức giá trị gói thầu: Mức giá trị gói thầu được quy định cụ thể cho từng loại gói thầu, ví dụ, gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn không quá 500 triệu đồng và gói thầu hàng hóa, xây lắp không quá 1 tỷ đồng.

- Hạn mức thời gian: Việc chỉ định thầu phải được thực hiện trong một khoảng thời gian cụ thể, ví dụ, không quá 45 ngày kể từ ngày phê duyệt hồ sơ yêu cầu. Trong trường hợp gói thầu có quy mô lớn hoặc phức tạp, thời gian có thể là không quá 90 ngày.

Khuyến khích sử dụng hình thức khác: Trường hợp gói thầu đáp ứng điều kiện chỉ định thầu nhưng vẫn có thể áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu khác quy định tại Luật Đấu thầu 2023, người có thẩm quyền được khuyến khích lựa chọn hình thức khác để đảm bảo sự đa dạng và linh hoạt trong việc lựa chọn nhà thầu cho dự án.

Xem thêm: Hạn mức chỉ định thầu và hình thức đấu thức rút gọn?

Liên hệ với Luật Minh Khuê qua 1900.6162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn