1. Người đại diện theo pháp luật trong từng loại hình công ty

Thứ nhất, người đại diện theo pháp luật trong doanh nghiệp tư nhân

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 của Điều 188 Luật Doanh nghiệp 2020 thì Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp.Người chủ doanh nghiệp tư nhân có thể lựa chọn trực tiếp hay thuê người khác điều hành, quản lý các hoạt động kinh doanh. Trường hợp nếu thuê người khác làm Giám đốc quản lý doanh nghiệp thì chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn phải chịu trách nhiệm về các hoạt động kinh doanh từ doanh nghiệp của mình.

Thứ hai, người đại diện theo pháp luật trong công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên sẽ có 2 trường hợp sau đây:

Do cá nhân làm chủ sở hữu

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên trong trường hợp do cá nhân làm chủ sở hữu có Chủ tịch công ty, Tổng giám đốc hoặc Giám đốc. Chủ tịch công ty có thể lựa chọn kiêm nhiệm hay thuê người khác làm Tổng giám đốc hoặc Giám đốc cho công ty của mình. Quyền, nghĩa vụ của Tổng giám đốc hay Giám đốc đều được quy định trong Điều lệ công ty, hợp đồng lao động mà Tổng giám đốc ký hay Giám đốc đã ký với Chủ tịch công ty trước đó. Như vậy, người đại diện theo pháp luật trong công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên sẽ do Điều lệ của công ty quy định.

Do tổ chức làm chủ sở hữu

Căn cứ theo quy định Khoản 1 của Điều 79 Luật Doanh Nghiệp 2020  thì người đại diện theo pháp luật trong công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên đều do điều lệ công ty quy định. Trong trường hợp Điều lệ công ty không quy định thì Chủ tịch Hội đồng thành viên/ Chủ tịch công ty sẽ là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, công ty.

Thứ ba, người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên

Theo như quy định thì công ty trách nhiệm hữu hạn sở hữu hai thành viên trở lên sẽ bao gồm Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên,Tổng giám đốc hoặc Giám đốc . Bên cạnh đó, một trong những người sau đây sẽ phải giữ chức danh người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, gồm có: 

+  Chủ tịch Hội đồng thành viên; 

+  Tổng Giám đốc hoặc Giám đốc. 

Nếu như trong điều lệ công ty không có quy định thì Chủ tịch Hội đồng thành viên sẽ là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, công ty trách nhiệm hữu hạn sở hữu hai thành viên trở lên .

Thứ tư, người đại diện theo pháp luật của công ty Cổ phần

Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Tổng giám đốc hay Giám đốc sẽ là người đại diện theo pháp luật của công ty Cổ phần. Trong trường hợp Điều lệ chưa quy định thì Chủ tịch Hội đồng quản trị sẽ là người đại diện theo pháp luật của công ty. Nếu công ty đã có hơn một người đại diện theo pháp luật thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc hoặc Giám đốc đương nhiên sẽ trở thành người đại diện theo pháp luật của công ty.

2. Quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật

Quy định về người đại diện pháp luật của doanh nghiệp

Thứ nhất, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải đảm bảo đáp ứng được các điều kiện sau đây:

+ Phải là người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

+ Không thuộc đối tượng bị cấm quản lý và thành lập công ty; Người đại diện không nhất thiết phải là người góp vốn trong công ty;

Thứ hai, quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp

Trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật Căn cứ theo điều 13 trong luật Doanh nghiệp 2020, trách nhiệm của người đại diện pháp luật doanh nghiệp được quy định như sau:

“1. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có trách nhiệm sau đây:

a) Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng, tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp;

b) Trung thành với lợi ích của doanh nghiệp; không lạm dụng địa vị, chức vụ và sử dụng thông tin, bí quyết, cơ hội kinh doanh, tài sản khác của doanh nghiệp để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân khác;

c) Thông báo kịp thời, đầy đủ, chính xác cho doanh nghiệp về doanh nghiệp mà mình, người có liên quan của mình làm chủ hoặc có cổ phần, phần vốn góp theo quy định của Luật này. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp chịu trách nhiệm cá nhân đối với thiệt hại cho doanh nghiệp do vi phạm trách nhiệm quy định tại khoản 1 Điều này.”

Quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp giữ chức danh Tổng giám đốc hoặc Giám đốc có các quyền và nghĩa vụ cơ bản như sau:

+ Quyền quyết định các vấn đề liên quan đến công việc kinh doanh hằng ngày của công ty mà không thuộc thẩm quyền của Chủ tịch công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị.

+ Tổ chức thực hiện các nghị quyết, quyết định của Chủ tịch công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị;

+ Tổ chức thực hiện kế hoạch kinh doanh và phương án đầu tư của công ty;

+ Kiến nghị phương án cơ cấu tổ chức, quy chế quản lý nội bộ của công ty;

+ Bổ nhiệm, miễn nhiệm, bãi nhiệm các chức danh quản lý trong công ty, trừ các chức danh thuộc thẩm quyền của Chủ tịch công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị;

+ Quyết định tiền lương và lợi ích khác đối với người lao động trong công ty, kể cả người quản lý thuộc thẩm quyền bổ nhiệm của Giám đốc hoặc Tổng giám đốc;

+ Tuyển dụng lao động;

+ Kiến nghị phương án trả cổ tức hoặc xử lý lỗ trong kinh doanh;

+ Quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật, Điều lệ công ty và nghị quyết, quyết định của Chủ tịch công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị.

Bên cạnh đó, tùy thuộc vào cơ cấu tổ chức doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có thể vừa đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng quản trị/ Chủ tịch công ty/ Chủ tịch Hội đồng thành viên song song với chức vụ Tổng giám đốc/ Giám đốc. Khi đó, ngoài quyền và các nghĩa vụ theo chức vụ Tổng giám đốc, Giám đốc, người đại diện theo pháp luật còn có thêm các quyền và nghĩa vụ của Chủ tịch hội đồng quản trị/Chủ tịch công ty/ Chủ tịch Hội đồng thành viên. Cụ thể như sau:

+ Lập ra các chương trình, kế hoạch hoạt động của Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị;

+ Chuẩn bị chương trình, nội dung, tài liệu họp Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị;

+ Triệu tập, chủ trì và làm chủ tọa cuộc họp Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị;

+ Giám sát hoặc tổ chức giám sát việc thực hiện nghị quyết, quyết định của Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị;

+ Thay mặt Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên ký các nghị quyết, quyết định của Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị;

+ Quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 và Điều lệ công ty.

3. Những lưu ý khi cử người đại diện theo pháp luật

Dưới đây là những lưu ý về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp mà các doanh nghiệp, công ty cần nắm rõ:

- Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có thể là người Việt Nam hoặc người nước ngoài. Điều lệ công ty quy định cụ thể số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

- Công ty TNHH và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật.

- Doanh nghiệp phải đảm bảo luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam. Khi chỉ còn lại một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam thì người này khi xuất cảnh khỏi Việt Nam phải ủy quyền bằng văn bản cho cá nhân khác cư trú tại Việt Nam thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật. Trường hợp này, người đại diện theo pháp luật vẫn phải chịu trách nhiệm về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ đã ủy quyền.

- Đối với doanh nghiệp chỉ còn một người đại diện theo pháp luật và người này vắng mặt tại Việt Nam quá 30 ngày mà không ủy quyền cho người khác thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp hoặc chết, mất tích, đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc, bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định thì chủ sở hữu công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị cử người khác làm người đại diện theo pháp luật của công ty.

Cần giải đáp các vấn đề pháp lý? Luật Minh khuê sẵn lòng hỗ trợ bạn! Hãy gọi ngay vào hotline: 1900.6162 hoặc liên hệ qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm của chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn sự tư vấn chuyên nghiệp và đáng tin cậy nhất. Chúng tôi cam kết giải quyết mọi thách thức pháp lý của bạn một cách hiệu quả và toàn diện.