Bản kết luận điều tra cùng toàn bộ hồ sơ vụ án phải được chuyển cho viện kiểm sát để viện kiểm sát tiến hành nghiên cứu hồ sơ được kịp thời. Trường hợp vụ án giải quyết theo thủ tục rút gọn, khi kết thúc điều tra, cơ quan điều tra không làm kết luận điều tra mà ra quyết định đề nghị truy tố (Điều 461 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015).

Việc giao, nhận hồ sơ phải được tiến hành trực tiếp giữa cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và viện kiểm sát để đảm bảo hồ sơ không bị thất lạc, mất mát hoặc sai lệch sự thật đồng thời đảm bảo xác định trách nhiệm của từng cơ quan đối vói hồ sơ và vật chứng của vụ án.

Để đảm bảo việc giao nhận hồ sơ được đầy đủ, nguyên vẹn, trước khi giao nhận các bên phải trực tiếp kiểm tra lại hồ sơ dựa vào bản kê tài liệu mà cơ quan điều tra đã lập khi hoàn thành hồ sơ. Khi giao nhận phải tiến hành đối với từng tài liệu có toong hồ sơ, nếu phát hiện có sự sai lệch, sửa chữa, tẩy xoá tài liệu toong hồ sơ mà không xác định được lí do hay không có chữ kí xác nhận thì phải ghi rõ vào biên bản để xác định trách nhiệm giữa các bên.

Đối với vật chứng của vụ án thì tuỳ từng loại có thể chuyển giao theo hồ sơ hoặc vẫn để ở các cơ quan chuyên trách đã được giao bảo quản nhung phải bàn giao các tài liệu có liên quan về vật chứng hoặc tài sản bị kê biên hay bị tạm giữ như biên bản thu giữ, biên bản chuyển giao vật chứng hoặc tài sản bị tạm giữ cho cơ quan khác tạm thời quản lí, bảo quản...

Khi nhận hồ sơ vụ án đồng thời phải kiểm tra xem bị can hoặc người đại diện hợp pháp của bị can đã nhận được bản kết luận điều tra đề nghị truy tố theo quy định tại Điều 232 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 hay chưa.

Viện kiểm sát nhận hồ sơ vụ án trong trường hợp tài liệu trong hồ sơ vụ án, vật chứng kèm theo (nếu có) đã đầy đủ so với bảng kê tài liệu, vật chứng và bản kết luận điều tra đã được giao cho bị can hoặc người đại diện của bị can.

Trong trường hợp tài liệu trong hồ sơ vụ án, vật chứng kèm theo (nếu có) không đủ so với bảng kê tài liệu, vật chứng hoặc bản kết luận điều tra chưa được giao cho bị can hoặc người đại diện của bị can thì chưa nhận hồ sơ vụ án và yêu cầu cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra bổ sung tài liệu, vật chứng; yêu cầu giao bản kết luận điều tra cho bị can hoặc người đại diện của bị can.

Biên bản giao nhận hồ sơ phải được lập theo thủ tục chung quy định tại Điều 133 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 và đưa vào hồ sơ vụ án.

Trường hợp viện kiểm sát trả lại hồ sơ để điều tra bổ sung cũng phải tiến hành theo thủ tục trên.

Phân tích quy định pháp lý về nghiên cứu hồ sơ sau điều tra hình sự

>> Xem thêm:  Các loại thực nghiệm điều tra ? Mục đích của thực nghiệm điều tra ?

- Thời hạn nghiên cứu hồ sơ, ra các quyết định: Trong thời hạn 20 ngày đối với tội phạm ít nghiêm trọng và tội phạm nghiêm trọng, 30 ngày đối với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng kể từ ngày nhận hồ sơ vụ án và bản kết luận điều tra, viện kiểm sát phải ra một trong các quyết định sau đây:

+ Truy tố bị can trước toà án;

+ Trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung;

+ Đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án; đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án đối với bị can.

Trong trường hợp cần thiết, viện trưởng viện kiểm sát có thể gia hạn thời hạn quyết định việc truy tố nhưng không quá 10 ngày đối với tội phạm ít nghiêm trọng và tội phạm nghiêm trọng, không quá 15 ngày đối với tội phạm rất nghiêm trọng, không quá 30 ngày đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Như vậy, thời hạn mà luật quy định cho viện kiểm sát nghiên cứu hồ sơ có sự phân biệt giữa các trường hợp phạm tội cụ thể. Khác với quy định trước đây là chỉ có một thời hạn chung đối với tất cả các trường hợp phạm tội dễ dẫn đến tình trạng kéo dài thời hạn nghiên cứu hồ sơ và ra các quyết định tố tụng cần thiết, làm chậm quá trình giải quyết vụ án. Với việc quy định thời hạn cụ thể, có phân biệt như vậy, đòi hỏi viện kiểm sát ngay sau khi nhận được hồ sơ vụ án cùng với kết luận điều tra phải khẩn trương tiến hành công việc nghiên cứu hồ sơ để có thể ra được quyết định tố tụng một cách nhanh chóng. Chỉ trong những trường hợp cần thiết như vụ án phức tạp, nghiêm trọng, hồ sơ nhiều tài liệu, khó có thể hoàn thành việc nghiên cứu trong thời hạn đó thì kiểm sát viên đề nghị viện trưởng viện kiểm sát gia hạn thêm. Thời hạn nghiên cứu hồ sơ để ra các quyết định phải kết thúc khi hết thời gian gia hạn đối với từng trường hợp phạm tội.

- Những vấn đề cần xác định khi nghiên cứu hồ sơ:

Kiểm sát viên phải tiến hành nghiên cứu hồ sơ nhằm xác định những vấn đề sau:

+ Vụ án mà cơ quan điều tra đề nghị truy tố có thuộc thẩm quyền của viện kiểm sát cấp mình hay không? Nếu vụ án không thuộc thẩm quyền truy tố của cấp mình thì phải đề nghị viện trưởng viện kiểm sát chuyển cho viện kiểm sát có thẩm quyền.

+ Có cần nhập hoặc tách vụ án trong giai đoạn truy tố không?

>> Xem thêm:  Thực nghiệm điều tra là gì ? Quy định mới về thực nghiệm điều tra

+ Có cần phải áp dụng, thay đổi hoặc huỷ bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế không?

+ Việc điều tra đã đầy đủ, đã hoàn toàn tuân thủ pháp luật cũng như các nguyên tắc của tố tụng chưa; có căn cứ để trả hồ sơ điều tra bô sung không?

+ Có căn cứ để ra các quyết định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ vụ án, đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án đối với bị can không?

+ Đã có đủ căn cứ để quyết định truy tố bị can chưa?...

Việc xác định cụ thể nhũng vấn đề nêu trên để đảm bảo khi ra bất cứ quyết định tố tụng nào trong giai đoạn truy tố, các quyết định đó phải có căn cứ và hợp pháp, tránh tình trạng quá chú trọng đến việc xác định nhũng vấn đề cần thiết để làm quyết định truy tố mà bỏ qua không xem xét đến các vấn đề khác của vụ án, dẫn đến việc không đảm bảo được các điều kiện cho toà án xét xử cũng như ảnh hưởng tới quyền và lợi ích chính đáng của bị can đồng thời cũng hạn chế được tình trạng sau khi đã chuyển cáo trạng cùng hồ sơ vụ án sang cho toà án lại bị trả lại vì không đủ căn cứ để quyết định đưa vụ án ra xét xử.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực tố tụng hình sự về điều tra vụ án hình sự, Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua tổng đài. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp cụ thể.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Khám người là gì ? Quy định mới nhất về việc khám người, khám chỗ ở, nơi làm việc