1 Lợi ích của hối phiếu

- Nó tránh các việc chuyên chở tiền.

 Vai trò này của hối phiếu trước kia quan trọng, nhất là vì giao thông không an toàn: một thương nhân ở Lyon yêu cầu một ngân hàng của thành phố Lyon phát hành một hối phiếu cho một ngân hàng của thành phố Vẹnisẹ là nơi thương nhân đó sẽ đến để mua hàng..

- Đó là một phương tiện thanh toán: hối phiếu là phương tiện giúp người bán đòi tiền người mua và giúp người chuyển tiền trả nợ cho người bán;

- Đây là một phương tiện tín dụng:  Vì hối phiếu là một chứng từ có giá nên nó có thể là công cụ hữu hiệu trong việc cung ứng các khoản tín dụng thương mại, tín dụng ngân hàng.

2 Việc phát hành hối phiếu

2.1 Điều kiện về hình thức.

Đó là một tò in (phiếu) thực tế bao giờ cũng do tư nhân ký, và là tư chứng thư.

Phiếu đó cần ghi một số điểm: tện gọi "hối phiếu" phải ghi vào trong phiếu.

Lệnh trả tiền phải gọn gàng, nghĩa là không được kèm theo điều kiện, và phải nói rõ thời điểm và địa điểm phát hành.

Phải có chữ ký của người phát hành hoặc người được ủy quyền.

Số tiền phải trả là một số tiền nhất định.

Nếu phải cộng thêm lãi, thì phải nói rõ lãi suất bao nhiêu. Trong thực tế, số tiền được viết bằng chữ số ở trên đầu, và bằng chữ viết ở trong nội dung hối phiếu.

Có thể ấn định bằng số tiền ngoại tệ.

Hối phiếu phải ghi rõ kỳ hạn trả tiền, tức là thời điểm phải trả tiền; nếu không, thì coi như phải trả ngay sau khi phát hành, khi người có phiếu xuất trình.

Kỳ hạn trả tiền có thể nói rõ :trả ngay khi hối phiếu được xuất trình,Hoặc là một ngày nhất định (ví dụ:" đến ngày 30 tháng 4 sắp tới") là một thời hạn nào đó (ví dụ:" trong thời hạn 3 tháng, xin trả...")

Nếu thời điểm định bằng tháng, thì thời hạn từ tháng nào đến tháng nào.

- Hoặc là một kỳ hạn ấn định rõ ràng, tức là trong một số ngày, số tuần lễ, hay số tháng bắt đầu từ ngày xuất trình hối phiếu.

Khi hối phiếụ ghi rõ "trả ngay", thì người cầm hối phiếu phải được chi trả ngay.  

Hối phiếu ghi tên người hoặc theo lệnh của người đó thì phải trả tiền cho người đó.

Nếu phiếu không ghi: "theo lệnh của...", thì hối phiếu vẫn mặc nhiên coi như có điều khoản "theo lệnh". Phiếu không thể phát hành cho người cầm phiếu, nhưng ngược lại, ngưòi được hưởng có thể ghi chuyển nhượng vào mặt sau: "cho người cầm phiếu”

Hối phiếu cần ghi tên người thu phiếu tức là người phải trả tiền, cũng có thể ghi tên người phải trả tiền có tính cách phụ  gọi là "người được giới thiệu", để phòng trường hợp người thụ phiếu không trả.

Phiếu cần chỉ rõ nơi trả tiền, tức là trú quán của người thụ phiếu, nhưng cũng có thể chỉ một nơi khác với trú quán đó: trường hợp này gọi là phiếu có nơi trả chỉ định

Việc chỉ định nơi trả là một ngân hàng, một cơ sở tín dụng hay một phòng "séc bưu điện" có cái lợi là miễn, cho phiếu không phải trả thuế tỷ lệ, mà thay bằng một thứ thuế nhất định.

Người được chỉ định trả (thường là một ngân hàng) chỉ phải trả tiền theo hối phiếu khi nào người thu phiếu đã gửi tại đó các khoản tiền.          

Chế tài đối với việc bỏ sót một điều ghi bắt buộc.

Khi đó, phiếu không còn giá trị một hối phiếu (điều 110, đoạn 2, Bộ luật thương mại) mà chỉ có giá trị như một cam kết thường.

Sự vô hiệu của hối phiếu với danh nghĩa là hối phiếu có thể nêu ra đối với mọi người cầm phiếu.

Nếu điều không ghi (ví dụ số tiền phải trả cho ngưồi hưởng quyền) sau đó đã được người ký phiếu bổ sung, thì ngưòi đã viết bổ sung cũng như tất cả người ký tên sau đều chịu trách nhiệm về hối phiếu.

2.2 Điều kiện về nội dung.

Hối phiếu là một hành vi thương mại; vì vậy, muốn ký hối phiếu một cách hợp thức thì người phát phiếu, người thụ phiếu, người nhận phiếu hay người ký hậu chuyển, đều phải có năng lực thực hiện một hành vi thương mại.

Nếu một người không có năng lực hành vi (ví dụ một ngưòi vị thành niên) mà ký một hối phiếu, thì hối phiếu đó vô hiệu: người cầm phiếu dù có ngay tình cũng không thể kiện người ký đó được, còn người ký khác đều phải chịu trách nhiệm.

Đối với trường hợp người thành niên vô năng cũng vậy.

Năng lực của một người do luật quốc gia người đó qui định, trừ phi luật đó công nhận hiệu lực của luật một nước khác.

Sau cùng, đối với các công ty kinh doanh, các hối phiếu do người lãnh đạo công ty phát hành, thì công ty phải chịu trầch nhiệm đối với các người thứ ba, dù có điều khoản trái ngược trong các điều lệ.

3 Tiền dự phòng của một hối phiếu

Tiền dự phông là một khoản nợ mà người thụ phiếu sẽ phải trả cho người phát phiếụ bằng cách thanh toán hối phiếu đến kỷ hạn.

3.1 Điều kiện để có dự phòng.

Khoản nợ của người thu phiếu đối với người phát phiếu làm thành tiền dự phòng, phải có lý do chính đáng hợp pháp. : Ví dụ

- Người phát phiếu đã giao hàng cho người thu phiếu nên người này phải trả tiền hàng;

Người phát phiếu đã giao thương phiếu cho ngân hàng của mình, ngân hàng đó thu vào nhập qũy và do đó trở  thành người thụ trái của người phát phiếu;

Người thu phiếu (thường là một ngân hàng) mở tài khoản tín dụng cho người phát phiếu.

Dự phòng là một số tiền ít nhất ngang bằng với số tiền ghi trong hối phiếu; nếu số tiền đó ít hơn tiền đòi phiếu, thì chỉ có dự phòng một phần (xem chế tài sau đây).

Khoản cho vay của người phát phiếu phải được trả đúng kỳ hạn ghi trong hối phiếu.

Đó là Sự khác nhau với séc vì khi phát hành séc đã phải có dự phòng rồi; nếu dự phòng có từ khi phát hành, nhưng lại mất đi trước kỳ hạn trả, thì cũng là không có dự phòng: việc này có thể xẩy ra trong trường hợp giữa người phát phiếu và người thu phiếu có tài khoản

Khoản nợ phải đơn thuần, không kèm theo điều kiện; nhưng không cần thiết là người thu phiếu có khả năng trả nợ đúng kỳ hạn; người phát phiếu sẽ làm bổn phận của  mình sau khi là chủ nợ của người thụ phiếu.

3.2 Chứng minh về dự phòng.

Người phát phiếu, vì có bổn phận phải có dự phòng, nên phải chứng minh mình là chủ nợ của người thu phiếu khi đến kỳ trả ; tuy nhiên việc người thu phiếu chấp nhận phiếu cũng đủ để suy đoán là có dự phòng.

- Nếu hối phiếu không được chấp nhận, người phát phiếu phải chứng minh là có dự phòng; nếu người phát phiếu còn cầm hối phiếu và đòi người thụ phiếu đã không chấp nhận phải trả người phát phiếu phải chứng minh là đã cấp dự phòng cho người thu phiếu; nếu người thụ phiếu đã thanh toán cho người cầm phiếu, và đòi lại người phát phiếu, thì người này phải chứng minh là đã có dự phòng để việc kiện đòi lại của người thu phiếu bị bác bỏ.

- Ngược lại, nếu hối phiếu đã được chấp nhận, thì việc đó làm suy đoán người phát phiếu đã có dự phòng trong quan hệ với ngưòi thụ phiếu. Tuy nhiên, người thu phiếu có thể nại bằng chứng ngược lại ví dụ chứng minh rằng người đó đã chấp nhận hối phiếu vì tưởng rằng sẽ nhận được hàng trước kỳ hạn của hối phiếu, nhưng thực tế thì chưa nhận được hàng.

Trong quan hệ. giữa người cầm 1 hối phiếu ,và người thụ phiếu, đã chấp nhận, người thu phiếu có trách nhiệm, thanh toán dầu đã nhận dự phòng hay không vì vậy, người phiếu không phải chứng minh là đã có dự pliong, còn người thụ phiếu đã nhận rồi lại muốn chứng minh là chưa có dự phòng, thì việc đó không có hiệu lực.

Trong quan hệ giữa người cầm phiếu đã bỏ qua kỳ hạn mà khống đòi tiền với nguời phát phiếu nguời này có thể bị kiện nếu không có dự phòng; ngay cả khi người thu phiếu đã chấp nhận, thì vẫn không súy đoán được là đã có dự phòng; người phát phiếu phải đối phó với việc kiện của người cầm phiếu bằng cách chứng minh Tà mình đã cấp dự phòng cho người thu phiếu

4 Quyền sở hữu về dự phòng . 

Người cầm phiếu được khoản nợ của người thụ phiêu đối với người phát phiếu: người  đó được quyền sở hữu về dự phòng, và quyền đó đương nhiên được chuyển cho người sau sẽcầm phiếu          

Nếu người phát phiếu bị phá sản, thì công chứng viên phụ trách thanh lý tài sản của người phá sản không thể đòi nợ người thu phiếu, vì khoản nợ của người phát phiếu thuộc quyền sở hữu của người cầm phiếụ.

Cũng vậy, một chủ nợ của người phát phiếu  không thể đòi giữ lại tiền của người thu phiếu, và chính người phát phiếu cũng không thể cấm người thu phiếu không được trả tiền cho ai

Người cầm phiếu không những được khoản cho vay của người phát phiếu, mà còn có được các đảm bảo liên quan đến món nợ đó (như thế chấp, bảo lãnh).

  Không có dự phòng.

- Trước hết có thể là người phát phiếu phát hành một hối phiếu đối với một người mà người  này không mắc một khoản nợ nào phải trả trong thời hạn nhất định đối với người phát phiếu, và người thụ phiếu đó cũng không biết và không tham gia vào việc gian lận đóTrọng trường hợp đó chỉ có người phát phiếu là bị trách nhiệm và bị các chế tài sau đây:

- Người phát phiếu nếu bị người cầm phiếu kiện vì không được trả tiền, thì không thể nại lý do là người cầm phiếu đã sao nhãng, chểnh mảng (xem trên đây);

- Người phát phiếu không thể đòi người thụ phiếu phải trả tiền vì người này sẽ nại việc ngưòi phát phiếu không có dự phòng, ngay cả trường hợp người thụ phiếu đã chấp nhận vì tưởng là đến kỳ hạn sẽ có dự phòng.

Nếu người thụ phiếu đã thanh toán hối phiếu, thì người đó có thể kiện  người phát phiếu phải bồi hoàn cho mình.

Nhưng việc không có dự phòng không có ảnh hưởng gì đối với tình trạng những người cầm phiếu; những người đó vẫn có quyền kiện bất cứ người đã ký trong hối phiếu đặc biệt là người thụ phiếu đã chấp nhận.

- Nhưng cũng có thể là hối phiếu đã phát mà không có dự phòng, và người thu phiếu cũng đã đồng ý.

Người ta gọi đó là phiếu không.

Người thụ phiếu chấp nhận phiếu,giao hẹn trước kỳ hạn trả người phát phiếu sẽ cấp vốn cần thiết cho việc thanh toán phiếu; người phát phiếu đến ngân hàng xuất trình hối  phiếu và được ngân hàng trả ngay số tiền ghi trong phiếu, có trừ lãi chiết  khấu. Một thời gian ngắn trước kỳ hạn, người phát phiếu vẫn chưa có đủ tiền lại phát hành một hối phiếu không thứ hai cũng như trong các điều kiện trước.

Có thể có hai thương nhân túng quẫn, phát phiếu không cho nhau để có tín dụng giả tạo

Chế tài: Người  phát phiếu, người thu phiếu và tất cả c người cầm phiếu gian lận sẽ mất hết mọi quyền lợi đáng lẽ họ được hưỏng như  việc người cầm phiếu gian lận không được đòi việc thanh toán hối phiếu           

Sẽ phạm tội phá sản đơn giản nếu thương nhân nào vào tình trạng phải đình chỉ trả nợ lại dùng đến các phương tiện tốn kém để kiếm tiền, như phát hành các phiếu khống, nhằm mục đích trì hoãn việc bị coi là hết khả năng

Mọi vướng mắc về các vấn đề pháp lý liên quan đến bài viết Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật  trực tuyến qua tổng đài.

Công Ty Luật Minh Khuê xin cảm ơn!!