1. Yếu tố hình thành giá là gì?

Quy định của Khoản 11 Điều 4 của Luật Giá năm 2012 nêu rõ như sau:

Yếu tố hình thành giá là tổng chi phí thực tế tương ứng với chất lượng của hàng hóa và dịch vụ; lợi nhuận (nếu có); các nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật; giá trị vô hình của thương hiệu.

Theo quy định đó, yếu tố hình thành giá được hiểu là tổng chi phí thực tế hợp lý tương ứng với:

- Chất lượng của hàng hóa, dịch vụ;

- Lợi nhuận (nếu có);

- Các nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật;

- Giá trị vô hình của thương hiệu.

 

2. Quy định về kiểm tra yếu tố hình thành giá mới nhất

Trước hết, pháp luật đã định nghĩa khái niệm về yếu tố hình thành giá. Theo quy định của Điều 4 trong Luật giá năm 2023, yếu tố hình thành giá được mô tả một cách cụ thể. Được biểu diễn như là giá thực tế tương ứng với chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ, lợi nhuận, các nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật và giá trị không vật chất của thương hiệu. Theo đó, yếu tố hình thành giá được hiểu là tổng cộng của các yếu tố hợp lý sau đây:

- Chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ;

- Lợi nhuận;

- Các nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật;

- Giá trị không vật chất của thương hiệu.

Các hoạt động kiểm tra về yếu tố hình thành giá sẽ được tiến hành trong một số trường hợp cụ thể. Theo quy định tại Điều 31 của Luật giá năm 2023, được quy định về mục đích và yêu cầu kiểm tra yếu tố hình thành giá như sau:

- Kiểm tra yếu tố hình thành giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành nhằm mục đích đánh giá tính hợp lý của các yếu tố hình thành giá, đánh giá cung cầu của hàng hóa và dịch vụ để nhận diện các yếu tố tác động đến chúng. Dựa vào kết quả này, các biện pháp, giải pháp quản lý và điều tiết giá cả sẽ được xem xét và quyết định sao cho phù hợp.

- Hoạt động kiểm tra yếu tố hình thành giá sẽ được thực hiện trong các trường hợp sau:

    + Khi giá hàng hóa, giá dịch vụ có biến động bất thường, ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế xã hội, hoạt động sản xuất kinh doanh, hoặc đời sống của người dân, hoặc ảnh hưởng tới giá mặt bằng chung của thị trường.

    + Khi giá hàng hóa, giá dịch vụ khác có biến động bất thường trong các trường hợp khẩn cấp như sự cố, thiên tai, dịch bệnh, hoặc theo chỉ đạo của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thủ tướng Chính phủ, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhằm phục vụ cho công tác quản lý và điều hành giá cả.

 

3. Thẩm quyền và trách nhiệm kiểm tra yếu tố hình thành giá

Theo quy định tại Điều 32 của Luật giá năm 2023, được quy định về thẩm quyền và trách nhiệm kiểm tra các yếu tố hình thành giá như sau:

- Các bộ, cơ quan ngang bộ quản lý ngành nghề, lĩnh vực sẽ chịu trách nhiệm và nghĩa vụ kiểm tra yếu tố hình thành giá đối với các loại hàng hóa, dịch vụ thuộc lĩnh vực và phạm vi chuyên ngành quản lý. Họ sẽ giao nhiệm vụ kiểm tra cho các cơ quan chuyên môn và các đơn vị trực thuộc để thực hiện trên thực tế.

- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ là cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm và nghĩa vụ kiểm tra yếu tố hình thành giá đối với các loại hàng hóa, dịch vụ trong phạm vi quản lý địa bàn của họ. Đồng thời, họ cũng sẽ giao nhiệm vụ kiểm tra cho các cơ quan chuyên môn và đơn vị trực thuộc tổ chức thực hiện trên thực tế.

 

4. Quy trình tổ chức kiểm tra yếu tố hình thành giá

Theo quy định tại Điều 33 của Luật giá năm 2023, các vấn đề cụ thể về thực hiện kiểm tra yếu tố hình thành giá được quy định như sau:

- Quá trình kiểm tra yếu tố hình thành giá phải được thực hiện một cách công khai, minh bạch, khách quan, và không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các tổ chức và cá nhân trong xã hội. Đối tượng và thời hạn kiểm tra cần phải được xác định rõ. Khi kết thúc quá trình kiểm tra, cơ quan kiểm tra phải báo cáo kết quả cho cấp có thẩm quyền bằng văn bản.

- Quá trình kiểm tra yếu tố hình thành giá sẽ tuân theo các quy định sau:

    + Cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần phải thông báo bằng văn bản về việc kiểm tra yếu tố hình thành giá cho các tổ chức và cá nhân kinh doanh hàng hóa và cung ứng dịch vụ.

    + Các tổ chức và cá nhân đối tượng kiểm tra yếu tố hình thành giá phải cung cấp đầy đủ thông tin, hồ sơ, tài liệu có liên quan.

    + Thời gian kiểm tra tối đa là 30 ngày kể từ khi nhận đủ tài liệu theo yêu cầu. Trong các trường hợp phức tạp, có thể kéo dài, nhưng không quá 15 ngày.

    + Sau khi kết thúc kiểm tra, cơ quan kiểm tra phải lập báo cáo kết quả và đề xuất biện pháp giải quyết phù hợp. Báo cáo này phải hoàn thành trong vòng 10 ngày kể từ ngày kết thúc kiểm tra, và bao gồm mục đích, yêu cầu, đối tượng, kết quả và nguyên nhân của kiểm tra.

- Trong quá trình kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm, cơ quan kiểm tra có trách nhiệm xử lý kịp thời hoặc chuyển cho cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật.

Tại thời điểm này, tuân theo quy định được nêu trong Điều 13 của Nghị định số 177/2013/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định số 149/2016/NĐ-CP, hướng dẫn về Luật Giá, cung cấp hướng dẫn cụ thể về tổ chức kiểm tra các yếu tố hình thành giá. Quy trình này có thể được tóm tắt như sau:

Bước 1: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền để tiến hành kiểm tra các yếu tố hình thành giá cần thông báo bằng văn bản về quá trình kiểm tra đến các tổ chức và cá nhân kinh doanh hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ.

Bước 2: Các tổ chức và cá nhân mà bị kiểm tra về yếu tố hình thành giá phải chịu trách nhiệm cung cấp đầy đủ các loại giấy tờ, tài liệu thông tin và chứng từ liên quan trong một thời gian xác định. Thời hạn tối đa cho quá trình kiểm tra là 30 ngày tính từ ngày cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhận được các tài liệu theo yêu cầu. Trong các tình huống phức tạp, thời gian này có thể được kéo dài, nhưng không vượt quá 15 ngày cho mỗi lần gia hạn.

Bước 3: Sau khi hoàn thành quá trình kiểm tra, cơ quan kiểm tra phải lập báo cáo về kết quả kiểm tra các yếu tố hình thành giá và đề xuất các biện pháp cần thiết. Báo cáo này cần được hoàn thành trong vòng 10 ngày tính từ ngày kết thúc quá trình kiểm tra yếu tố hình thành giá. Nội dung của báo cáo này bao gồm mục đích, yêu cầu kiểm tra, đối tượng kiểm tra, kết quả kiểm tra và nguyên nhân của việc kiểm tra.

 

5. Thời hạn kiểm tra các yếu tố hình thành giá đối với hàng hóa, dịch vụ được quy định thế nào?

Theo quy định của Điều 13, Khoản 3 của Nghị định 177/2013/NĐ-CP về thời hạn kiểm tra các yếu tố hình thành giá như sau:

- Thời gian kiểm tra một lần tối đa là 30 ngày làm việc, tính từ ngày cơ quan có thẩm quyền ra quyết định kiểm tra các yếu tố hình thành giá.

+ Trong trường hợp cần thiết kéo dài thêm thời gian kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do cho sự kéo dài cho tổ chức, cá nhân được kiểm tra;

+ Thời gian kiểm tra không được vượt quá 15 ngày làm việc;

- Trong khoảng thời gian tối đa là 15 ngày làm việc, kể từ ngày kết thúc kiểm tra các yếu tố hình thành giá, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm ban hành và gửi văn bản thông báo kết luận kiểm tra đến tổ chức, cá nhân và các cơ quan liên quan.

Bài viết liên quan: Cơ chế vận động giá cả của thị trường? Phân tích sự hình thành và vận động của giá cả thị trường

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Quy định về kiểm tra yếu tố hình thành giá mới nhất. Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!