1. Nhà thầu, nhà đầu tư có quyền kiến nghị không?
Nhà thầu là cụm từ thường được sử dụng để chỉ các tổ chức, công ty, hay cá nhân tham gia vào quá trình đấu thầu hoặc mua sắm hàng hóa, dịch vụ trong các dự án. Nhà thầu là người hoặc tổ chức được mời tham gia đấu thầu và có thể được chọn làm nhà thầu chiến thắng dựa trên quy trình đấu thầu và tiêu chí đánh giá.
Theo Luật Đấu thầu năm 2013 thì kiến nghị trong đấu thầu được hiểu là việc nhà thầu, nhà đầu tư tham dự thầu đề nghị xem xét lại kết quả lựa chọn nhà thầu, kết quả lựa chọn nhà đầu tư và những vấn đề liên quan đến quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư khi thấy quyền, lợi ích của mình bị ảnh hưởng. Khác với các ngành luật khác, nhà thầu ngoài mang các quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện thì nhà thầu thì còn có thêm quyền kiến nghị giúp nhà thầu có nhiều sự lựa chọn hơn trong quá trình bảo vệ quyền và lợi ích của mình mang ý nghĩa tiết kiệm, hiệu quả và công khai, minh bạch.
Căn cứ vào Điều 91 Luật Đấu thầu năm 2013 thì việc giải quyết kiến nghị trong đấu thầu được quy định như sau:
- Khi thấy quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng, nhà thầu, nhà đầu tư có quyền:
+ Kiến nghị với bên mời thầu, chủ đầu tư, người có thẩm quyền về các vấn đề trong quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; về kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư theo quy trình giải quyết kiến nghị quy định Điều 92 Luật Đấu thầu năm 2013;
+ Khởi kiện ra Tòa án vào bất kỳ thời gian nào, kể cả đang trong quá trình giải quyết kiến nghị hoặc sau khi đã có kết quả giải quyết kiến nghị.
Tuy nhiên, cần lưu ý về nhà thầu, nhà đầu tư đã khởi kiện ra Tòa án thì không gửi kiến nghị đến bên mời thầu, chủ đầu tư, người có thẩm quyền. Trường hợp đang trong quá trình giải quyết kiến nghị mà nhà thầu, nhà đầu tư khởi kiện ra Tòa án thì việc giải quyết kiến nghị được chấm dứt ngay.
2. Điều kiện xem xét và giải quyết kiến nghị là như thế nào?
Theo quy định tại Điều 118 Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 06 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu thì điều kiện xem xét, giải quyết kiến nghị được quy định như sau:
- Có đơn kiến nghị là của nhà thầu tham dự thầu.
- Đơn kiến nghị phải có chữ ký của người ký đơn dự thầu hoặc đại diện hợp pháp của nhà thầu, được đóng dấu (nếu có).
- Người có trách nhiệm giải quyết kiến nghị nhận được đơn kiến nghị theo quy định tại Điều 92 Luật Đấu thầu năm 2013.
- Nội dung kiến nghị đó chưa được nhà thầu khởi kiện ra Tòa án.
- Chi phí giải quyết kiến nghị theo quy định tại Khoản 8 Điều 9 Nghị định 63/2014/NĐ-CP được nhà thầu có kiến nghị nộp cho bộ phận thường trực giúp việc của Hội đồng tư vấn đối với trường hợp kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu do người có thẩm quyền giải quyết. Cụ thể, chi phí cho Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị của nhà thầu về kết quả lựa chọn nhà thầu là 0,02 % giá dự thầu của nhà thầu có kiến nghị nhưng tối thiểu là 01 triệu đồng và tối đa là 50 triệu đồng.
3. Quy trình giải quyết kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu
Căn cứ vào khoản 2 Điều 92 Luật Đấu thầu năm 2013 thì quy trình giải quyết kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu được quy định như sau:
Nhà thầu gửi văn bản kiến nghị đến chủ đầu tư đối với dự án. Bên mời thầu đối với mua sắm thường xuyên, mua sắm tập trung trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày có thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu.
Chủ đầu tư, bên mời thầu phải có văn bản giải quyết kiến nghị gửi nhà thầu trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được văn bản kiến nghị của nhà thầu.
Trường hợp không có phản hồi hoặc không đồng ý với giải quyết kiến nghị, nhà thầu có quyền gửi kiến nghị đến người có thẩm quyền và Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị trong thời hạn 05 ngày làm việc sau khi hết thời hạn phản hồi hoặc nhận được văn bản giải quyết kiến nghị từ chủ đầu tư hoặc bên mời thầu.
Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị cấp trung ương do Bộ Kế hoạch và Đầu tư thành lập. Cấp bộ, cơ quan ngang bộ do Bộ trưởng, thứ trưởng cơ quan ngang bộ thành lập; cấp địa phương do người đứng đầu cơ quan quản lý đấu thầu ở địa phương thành lập. Hội đồng tư vấn yêu cầu nhà thầu, chủ đầu tư và các cơ quan liên quan cung cấp thông tin để xem xét và có báo cáo người có thẩm quyền về phương án, nội dung trả lời kiến nghị trong thời hạn 20 ngày sau khi nhận được văn bản kiến nghị từ nhà thầu.
Hội đồng tư vấn có quyền đề nghị tạm dừng cuộc thầu dựa trên kiến nghị của nhà thầu. Nếu được chấp thuận, người có thẩm quyền có thể thông báo tạm dừng cuộc thầu trong thời hạn 05 ngày làm việc sau khi nhận được ý kiến bằng văn bản từ Hội đồng tư vấn. Văn bản thông báo tạm dừng cuộc thầu được gửi đến bên mời thầu, nhà thầu trong thời hạn 3 ngày làm việc sau khi ra văn bản thông báo tạm dừng cuộc thầu.
Quyết định giải quyết kiến nghị: Người có thẩm quyền ban hành quyết định giải quyết kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu trong thời hạn 05 ngày làm việc sau khi nhận được ý kiến bằng văn bản từ Hội đồng tư vấn.
Ngoài ra, cần lưu ý rằng, nếu nhà thầu hoặc nhà đầu tư gửi kiến nghị trực tiếp đến người có thẩm quyền mà không tuân thủ quy trình giải quyết kiến nghị, thì kiến nghị đó sẽ không được xem xét và giải quyết.
Bên cạnh đó, quy trình giải quyết kiên nghị về kết quả lựa chọn nhà đầu tư được quy định tại khoản 4, khoản 5 Điều 92 Luật Đấu thầu năm 2013 như sau:
Nhà đầu tư gửi văn bản kiến nghị đến bên mời thầu trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày có thông báo kết quả lựa chọn nhà đầu tư. Bên mời thầu phải có văn bản giải quyết kiến nghị gửi đến nhà đầu tư trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được văn bản kiến nghị của nhà đầu tư.
Trường hợp bên mời thầu không có văn bản trả lời hoặc nhà đầu tư không đồng ý với kết quả giải quyết kiến nghị thì nhà đầu tư có quyền gửi văn bản kiến nghị đồng thời đến người có thẩm quyền và Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày hết hạn trả lời hoặc ngày nhận được văn bản giải quyết kiến nghị của bên mời thầu.
Khi nhận được văn bản kiến nghị, Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị có quyền yêu cầu nhà đầu tư, bên mời thầu và các cơ quan liên quan cung cấp thông tin để xem xét và có văn bản báo cáo người có thẩm quyền về phương án, nội dung trả lời kiến nghị trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được văn bản kiến nghị của nhà đầu tư.
Trong trường hợp cần thiết, Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị căn cứ văn bản kiến nghị của nhà đầu tư đề nghị người có thẩm quyền xem xét tạm dừng cuộc thầu. Nếu chấp thuận, trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được văn bản của Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị, người có thẩm quyền có văn bản thông báo tạm dừng cuộc thầu.
Văn bản tạm dừng cuộc thầu phải được gửi đến bên mời thầu, nhà đầu tư trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày ra văn bản thông báo tạm dừng cuộc thầu. Thời gian tạm dừng cuộc thầu được tính từ ngày bên mời thầu nhận được thông báo tạm dừng đến khi người có thẩm quyền ban hành văn bản giải quyết kiến nghị.
Người có thẩm quyền ban hành quyết định giải quyết kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà đầu tư trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được ý kiến bằng văn bản của Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị.
Tuy nhiên, cần lưu ý, đối với trường hợp nhà thầu, nhà đầu tư gửi văn bản kiến nghị trực tiếp đến người có thẩm quyền mà không tuân thủ theo quy trình giải quyết kiến nghị thì văn bản kiến nghị không được xem xét, giải quyết.
Tham khảo thêm: Các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư theo quy định của Luật Đấu thầu. Liên hệ ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng.