1. Quy trình kỹ thuật dự báo khí hậu thời hạn năm

Dựa theo Điều 10 của Thông tư 27/2023/TT-BTNMT (chưa có hiệu lực), quy trình kỹ thuật dự báo khí hậu thời hạn năm được thực hiện thông qua một chuỗi các bước có tính toán và tổ chức nhất định. Dưới đây là mô tả chi tiết về các bước này:

* Bước 1: Thu thập và xử lý thông tin và dữ liệu

- Trước hết, tiến hành thu thập dữ liệu về các yếu tố khí hậu như nhiệt độ, lượng mưa và độ ẩm, tất cả đều nằm trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam. Đồng thời, cũng nắm bắt dữ liệu quan trắc toàn cầu về biến đổi của khí quyển và đại dương trên quy mô lớn.

- Ngoài ra, để có cái nhìn toàn diện, tiếp cận các thông tin đến từ Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), cùng với các trung tâm khí hậu trên thế giới. Điều này bao gồm hoạt động của gió mùa, biến động của các yếu tố khí quyển quy mô lớn như áp cao cận nhiệt đới, áp cao lạnh lục địa, áp thấp phía tây, rãnh đông á, và dòng xiết cận nhiệt đới.

- Hơn nữa, không chỉ giới hạn ở mức thông tin hiện tại, mà còn xem xét dữ liệu dự báo về các biến khí quyển/đại dương quy mô lớn từ các mô hình khí hậu toàn cầu và khu vực.

- Cuối cùng, để đảm bảo tính toàn diện và chính xác của dự báo, cũng thu thập số liệu và dữ liệu liên quan đến môi trường, điều kiện sống, cơ sở hạ tầng, và các hoạt động kinh tế - xã hội, nếu có. Điều này sẽ tạo nên một cơ sở thông tin đa chiều, giúp hiểu rõ hơn về ảnh hưởng của khí hậu đối với môi trường và xã hội.

* Bước 2: Phân tích và đánh giá hiện trạng khí hậu

- Trong giai đoạn này, tiến hành một đánh giá toàn diện về hiện trạng của các yếu tố khí hậu và các tình huống cực đoan trong suốt 06 tháng vừa qua, không chỉ ở quy mô toàn cầu mà còn tập trung vào quy mô khu vực.

- Đầu tiên, tổng hợp và đánh giá hiện trạng của các yếu tố khí hậu như nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm, bốc hơi, khí áp, và gió. Đồng thời, cũng sẽ dành sự chú ý đặc biệt đối với các tình huống cực đoan như rét đậm, rét hại, nắng nóng, mưa lớn, hạn hán, và bão/áp thấp nhiệt đới. Quan điểm này giúp nắm bắt tất cả các khía cạnh của hiện trạng khí hậu một cách toàn diện.

- Tiếp theo, sẽ tiến hành phân tích chi tiết dữ liệu quan trắc từ phạm vi lãnh thổ Việt Nam trong suốt 06 tháng vừa qua. Mục tiêu là xác định sự biến động của các yếu tố khí hậu và tình hình cực đoan, từ đó đưa ra nhận định về hiện trạng và xu hướng hiện tại của khí hậu.

- Ngoài ra, cũng sẽ đàm phán về biến động của ENSO và các chỉ số khí hậu hạn nội mùa có liên quan đến khí hậu Việt Nam. Điều này giúp hiểu rõ hơn về ảnh hưởng của các yếu tố quốc tế đối với khí hậu địa phương.

- Cuối cùng, tiếp tục phân tích số liệu và dữ liệu liên quan đến môi trường, điều kiện sống, cơ sở hạ tầng, và các hoạt động kinh tế - xã hội. Điều này giúp tạo ra một bức tranh chi tiết và sâu sắc về tác động của khí hậu đối với mọi khía cạnh của cuộc sống và phát triển.

* Bước 3: Triển khai các kịch bản dự báo. Tiến hành thực hiện ít nhất một trong những kịch bản dự báo khí hậu thời hạn năm theo các phương pháp tiên tiến: phương án dựa trên phân tích thống kê, phương án dựa trên mô hình số trị, và nếu có, phương án dựa trên những phương pháp đặc biệt khác.

* Bước 4: Trình bày và thảo luận dự báo. Tiến hành cuộc thảo luận về dự báo khí hậu thời hạn năm trước khi công bố bản tin, đảm bảo có thời gian tối thiểu là 03 ngày cho quá trình này. Thảo luận sẽ bao gồm nhiều khía cạnh quan trọng như xu hướng nhiệt độ không khí trung bình, lượng mưa chi tiết từ 03 tháng đến 06 tháng, cũng như cực trị khí hậu và hiện tượng cực đoan trên cả quy mô toàn cầu, khu vực và tại Việt Nam.

Tiến hành phân tích và đánh giá độ tin cậy của các kết quả dự báo từ các phương án khác nhau, nhấn mạnh vào những thông tin chi tiết trong các bản tin dự báo gần đây nhất. Bằng cách tổng hợp kết quả dự báo ban đầu từ các phương án khác nhau và nguyên tắc đánh giá của các chuyên gia dự báo, người chịu trách nhiệm ban hành bản tin sẽ lựa chọn kết quả dự báo cuối cùng có độ tin cậy cao nhất để thông báo cho cộng đồng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng phó với biến động khí hậu trong tương lai.

* Bước 5: Sáng tạo nội dung bản tin dự báo. Trong quá trình này, bắt đầu xây dựng nội dung cho bản tin dự báo khí hậu thời hạn năm, tuân thủ theo các quy định chi tiết được mô tả tại khoản 3 của Điều 11 và Điều 18 trong Thông tư 08/2022/TT-BTNMT. Điều này bao gồm việc chú trọng vào sự chính xác và toàn diện của thông tin, đồng thời tạo ra một bản tin mạch lạc, dễ hiểu để chủ động thông tin đến cộng đồng.

* Bước 6: Phổ biến bản tin dự báo. Tiến hành việc cung cấp bản tin dự báo khí hậu thời hạn năm đến các cơ quan chỉ đạo, chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, cũng như đến các đài phát thanh, đài truyền hình và các cơ quan khác khi có yêu cầu. Điều này đảm bảo rằng thông tin quan trọng và chi tiết về dự báo sẽ được lan truyền một cách nhanh chóng và hiệu quả, chuẩn bị tinh thần cho cộng đồng để ứng phó với những biến động khí hậu có thể xảy ra trong thời gian tới. Việc này cũng giúp tăng cường khả năng phòng tránh và ứng phó của cộng đồng trước các tác động tiềm ẩn của thời tiết và khí hậu.

* Bước 7: Nâng cao bản tin dự báo. Trong trường hợp phát hiện bất kỳ biến động nào không thường trong các yếu tố dự báo, tiến hành bổ sung một số bản tin bổ sung xen kẽ giữa các bản tin chính. Việc này sẽ đảm bảo rằng thông tin cập nhật và chi tiết nhất về các diễn biến khí hậu sẽ được truyền đạt một cách hiệu quả, áp đặt sự linh hoạt và đáp ứng nhanh chóng đối với bất kỳ thay đổi nào có thể xảy ra theo thời gian.

* Bước 8: Chất lượng dự báo. Tiếp tục quá trình đánh giá chất lượng của dự báo khí hậu thời hạn năm, tuân thủ theo các quy định chi tiết được quy định tại Điều 17 của Thông tư 41/2017/TT-BTNMT. Việc này bao gồm việc đánh giá đầy đủ và kịp thời, so sánh các yếu tố dự báo với quan trắc thực tế dựa trên các hệ thống đánh giá dự báo. Điều này sẽ giúp hiểu rõ hơn về độ tin cậy của dự báo, từ đó nâng cao khả năng dự báo trong tương lai và cung cấp thông tin chính xác nhất đến cộng đồng.

 

2. Thời gian tối đa dự báo khí hậu thời hạn năm

Dựa theo Điều 5 của Thông tư 08/2022/TT-BTNMT, quy định về thời hạn của dự báo khí hậu được xác định một cách rõ ràng như sau:

- Thời hạn dài: Khoảng thời gian từ trên 10 ngày đến tối đa 01 tháng.

- Thời hạn mùa: Khoảng thời gian từ trên 01 tháng đến tối đa 06 tháng.

- Thời hạn năm: Khoảng thời gian từ trên 06 tháng đến tối đa 12 tháng.

Do đó, theo quy định nêu trên, dự báo khí hậu thời hạn năm sẽ bao gồm các thông tin và cảnh báo dựa trên khoảng thời gian từ trên 06 tháng đến tối đa 12 tháng. Điều này giúp cung cấp cái nhìn chi tiết và chiều sâu về tình hình khí hậu trong thời gian dài hạn, giúp cộng đồng chuẩn bị và ứng phó hiệu quả với những thay đổi dự kiến trong môi trường và khí hậu.

 

3. Loại bản tin đối vói bản tin dự báo khí hậu thời hạn năm

Do đó, theo quy định được trình bày trước đó, bản tin dự báo khí hậu thời hạn năm là tài liệu vô cùng quan trọng, chứa đựng nhiều thông tin kịp thời và chi tiết nhằm đưa ra dự báo và cảnh báo về các yếu tố khí hậu quan trọng trong khoảng thời gian từ 06 tháng đến tối đa 12 tháng. Bản tin này không chỉ là một nguồn thông tin cần thiết mà còn là công cụ hữu ích để chuẩn bị cho những biến động khí hậu dự kiến.

- Tài liệu sẽ cung cấp thông tin chi tiết về xu hướng dự kiến của nhiệt độ không khí trung bình trong suốt khoảng thời gian 06 tháng đến 12 tháng tiếp theo. Những dự báo này giúp định rõ sự biến động và thay đổi trong khí hậu.

​- Bản tin sẽ bao gồm một phân tích chi tiết về lượng mưa dự kiến theo từng khoảng thời gian, tập trung từ 03 tháng đến 06 tháng. Thông tin này quan trọng để hiểu rõ về chế độ mưa và ảnh hưởng của nó đối với môi trường và cuộc sống hàng ngày.

​- Bản tin sẽ đặc biệt tập trung vào cung cấp cảnh báo và dự báo về các hiện tượng cực đoan trên quy mô toàn cầu, khu vực và đặc biệt là tại Việt Nam. Điều này giúp cộng đồng chuẩn bị trước và đối mặt với những thách thức khí hậu khó lường.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy định về loại bản tin dự báo khí hậu tại Thông tư 08/2022/TT-BTNMT. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.