1. Trường giáo dưỡng là gì?

Hiện nay, pháp luật của nước ta đã đề ra quy định đối với việc đưa trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật vào các trường giáo dưỡng. Theo quy định này, trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật sẽ được đưa đến các trường giáo dưỡng nhằm trang bị kiến thức về văn hóa và cách sống trong xã hội một cách tích cực và tuân theo pháp luật.

Trường giáo dưỡng là nơi tập trung các trẻ vị thành niên có độ tuổi từ 12 đến dưới 18 tuổi, có hành vi vi phạm pháp luật, nhưng chưa cần thiết áp dụng hình phạt. Tuy nhiên, vì các yếu tố như tình hình gia đình, tính chất của hành vi phạm tội, và hoàn cảnh sống của trẻ em, việc đưa họ vào trường giáo dưỡng được xem là cần thiết.

Trường giáo dưỡng là nơi dành cho những người vi phạm pháp luật trong độ tuổi chưa thành niên, và đây là biện pháp xử lý hành chính áp dụng khi trẻ em vi phạm pháp luật theo quy định, nhằm trang bị họ về văn hóa, kỹ năng sống, lao động và học nghề dưới sự giáo dục và quản lý của trường.

Nói về mặt pháp lý, đưa trẻ vị thành niên vào trường giáo dưỡng là một biện pháp tư pháp ngoài các hình phạt do Tòa án áp dụng đối với người vi phạm pháp luật, theo quy định của Bộ luật hình sự. Trường giáo dưỡng áp dụng đối với những người vi phạm pháp luật về an ninh, an toàn xã hội và trật tự, nhưng chưa đủ điều kiện bị xem xét là tội phạm và xử lý theo hình thức xử lý hành chính theo Luật về Xử lý Vi phạm Hành chính.

Vì vậy, chỉ có những trẻ em vi phạm pháp luật mà không cần áp dụng hình phạt, và chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật, hoặc những trẻ em vi phạm pháp luật hành chính mới đủ điều kiện để được đưa vào trường giáo dưỡng. Trong trường hợp trẻ em nước ngoài vi phạm pháp luật, thì biện pháp này không được áp dụng tại Việt Nam.

 

2. So sánh biện pháp đưa vào với giáo dục tại trường giáo dưỡng

Tiêu chí Giáo dục tại trường giáo dưỡng Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng
Khái niệm

Tòa án có thể quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng trong khoảng thời gian từ 01 năm đến 02 năm đối với các đối tượng dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật, khi xem xét tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội và hiểu rằng do yếu tố gia đình và môi trường sống của người đó, việc đưa họ vào một tổ chức giáo dục có kỷ luật nghiêm ngặt là cần thiết.

Các cá nhân được giáo dục tại trường giáo dưỡng phải tuân theo đầy đủ các nghĩa vụ liên quan đến học tập, đào tạo nghề, lao động, và cuộc sống hàng ngày, dưới sự giám sát và hướng dẫn của tổ chức giáo dục.

Đáng chú ý, biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng không được coi là một hình phạt theo quy định của Bộ luật hình sự. Đối với các đối tượng chưa thành niên vi phạm pháp luật, việc áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng không đồng nghĩa với việc đối tượng đó bị xem xét có tiền án, theo quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 77 của Bộ luật hình sự năm 2015.

Biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng được quy định tại Điều 96 của Bộ luật Hình sự năm 2015, và được xem xét và quyết định áp dụng bởi Tòa án đối với những đối tượng dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật, khi cơ quan xét xử nhận thấy rằng do tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, và do yếu tố gia đình và môi trường sống của người đó, việc đưa họ vào một tổ chức giáo dục có kỷ luật nghiêm ngặt là cần thiết, theo quy định của hệ thống pháp luật hiện hành.

Tóm lại, biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng là một biện pháp tư pháp quan trọng được quy định trong Bộ luật Hình sự năm 2015, do Tòa án quyết định áp dụng đối với các đối tượng chưa thành niên trong độ tuổi từ 14 đến dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật. Biện pháp này được áp dụng khi không cần thiết phải áp dụng hình phạt đối với hành vi vi phạm của họ, nhưng do tính chất của hành vi vi phạm, và do yếu tố gia đình và môi trường sống của người đó, việc đưa họ vào trường giáo dưỡng để giáo dục và cải tạo là cần thiết.

Áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính, là một biện pháp xử lý hành chính mà cơ quan Nhà nước có thẩm quyền áp dụng đối với cá nhân vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, và an toàn xã hội, mà không phải là tội phạm theo quy định của pháp luật hiện hành.​

 
Trình tự, thủ tục

Theo quy định tại Điều 430 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, quy trình và thủ tục áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng có những nội dung cụ thể như sau:​

- Khi Tòa án xem xét rằng không cần áp dụng hình phạt đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, Hội đồng xét xử quyết định trong bản án áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với bị cáo.

- Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng bao gồm các nội dung chính sau đây:

+ Thông tin về số, ngày, tháng, năm và địa điểm ban hành quyết định.

+ Danh sách họ tên và chữ ký của các thành viên trong Hội đồng xét xử đã tham gia ra quyết định.

+ Các lý do và căn cứ cho việc áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.

+ Thông tin cá nhân của bị cáo, bao gồm họ tên, ngày, tháng, năm sinh và địa chỉ thường trú của bị cáo.

+ Chi tiết về tội danh, điểm, khoản, và điều của Bộ luật hình sự mà quyết định áp dụng.

+ Thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.

+ Trách nhiệm của trường giáo dưỡng nơi giáo dục bị cáo.

- Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng được giao ngay cho bị cáo dưới 18 tuổi phạm tội, cha mẹ hoặc người đại diện của họ, cùng với trường giáo dưỡng nơi sẽ thực hiện biện pháp này.

Với những quy định như vậy, có thể thấy rằng, theo khoản 1 của Điều 430 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Tòa án có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội khi xem xét rằng không cần thiết áp dụng hình phạt. Những người bị áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng phải tuân theo đầy đủ nghĩa vụ liên quan đến học tập, đào tạo nghề, lao động, và cuộc sống hàng ngày, trong khoảng thời gian được quy định cụ thể là từ một năm đến hai năm. Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng theo quy định của Bộ luật hình sự được thực hiện thông qua quy trình xét xử vụ án hình sự. Khi xem xét trường hợp của người dưới 18 tuổi phạm tội, nếu Tòa án xác định không cần thiết áp dụng hình phạt đối với họ, quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng sẽ được ban hành. Ngay sau khi quyết định này được thông báo cho người dưới 18 tuổi phạm tội, cha mẹ hoặc người đại diện của họ, và trường giáo dưỡng sẽ thực hiện biện pháp này.

​Quy trình áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 được thực hiện qua một loạt các bước cụ thể như sau:

- Bước thứ nhất: Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng. Quá trình lập hồ sơ này có thể do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi người chưa thành niên cư trú hoặc nơi người chưa thành niên vi phạm pháp luật thực hiện. Trong trường hợp người chưa thành niên bị phát hiện, điều tra và xử lý bởi cơ quan Công an cấp huyện hoặc tỉnh, thì cơ quan công an đó sẽ chịu trách nhiệm lập hồ sơ theo quy định của pháp luật.

- Bước thứ hai: Cơ quan đã lập hồ sơ thông báo cho người bị đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cha mẹ hoặc người đại diện của họ về việc lập hồ sơ. Sau đó, hồ sơ được gửi cho Trưởng phòng Tư pháp cấp huyện theo quy định của pháp luật.

- Bước thứ ba: Trưởng phòng Tư pháp cấp huyện có trách nhiệm kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ và sau đó gửi hồ sơ cho Trưởng cơ quan Công an cùng cấp.

- Bước thứ tư: Trưởng cơ quan Công an cấp huyện xem xét hồ sơ và quyết định việc chuyển hồ sơ đề nghị Tòa án nhân dân cấp huyện áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng.

- Bước thứ năm: Tòa án nhân dân cấp huyện sẽ ra Quyết định đưa vào trường giáo dưỡng đối với các chủ thể có hành vi vi phạm.

- Bước cuối cùng: Cơ quan Công an cấp huyện thực hiện việc đưa người bị áp dụng quyết định đưa vào trường giáo dưỡng theo quy định của pháp luật hiện hành.

Qua sáu bước thực hiện trên, việc áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 được thực hiện một cách có trình tự và tuân thủ, đảm bảo quyền và lợi ích của các chủ thể dưới 18 tuổi phạm tội.

 

3. Con hư, cha mẹ có được đưa vào trường giáo dưỡng không?

Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định tại Điều 91 như sau: Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng là một biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với những người có hành vi vi phạm pháp luật quy định tại Điều 92 của Luật này, với mục đích giúp họ nắm bắt kiến thức văn hóa, học nghề, lao động, và hòa nhập vào cuộc sống xã hội dưới sự quản lý và giáo dục của nhà trường.

Theo Điều 99 của Luật, những người có thẩm quyền lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng có thể là:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người chưa thành niên vi phạm có nơi cư trú ổn định.

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người chưa thành niên vi phạm không có nơi cư trú ổn định.

- Cơ quan công an đang thụ lý vụ việc nếu họ trực tiếp phát hiện, điều tra và xử lý.

Vì vậy, chỉ có người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật mới có thể bị đưa vào trường giáo dưỡng. Ngoài ra, việc quyết định đưa người dưới 18 tuổi vào trường giáo dưỡng là trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền và không thể do cha mẹ quyết định đưa con cái vào trường giáo dưỡng.

Bài viết liên quan: Đưa vào trường giáo dưỡng là gì? Đối tượng đưa vào trường giáo dưỡng

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!