1. Tố tụng hành chính được hiểu là gì?

Tố tụng hành chính được hiểu là trình tự giải quyết vụ án hành chính theo quy định của pháp luật tại tòa án nhằm giải quyết các khiếu kiện đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước và của cán bộ, công chức thuộc những cơ quan này

Tố tụng hành chính bao gồm các giai đoạn cụ thể: khởi kiện, thụ lí vụ án, chuẩn bị xét xử, xét xử sơ thẩm, xét xử phúc thẩm, xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm (giai đoạn đặc biệt của tố tụng hành chính) và thi hành bản án, quyết định của tòa án về vụ án hành chính

Tố tụng hành chính khác với hoạt động hành chính. Hoạt động hành chính là hoạt động của tòa án nhân dân và cá thẩm phán hành chính nhằm giải quyết các khiếu kiện của cá nhân, cơ quan nhà nước, tổ chức dối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan và cán bộ, công chức nhà nước có thẩm quyền

Hoạt động tố tụng hành chính tại tòa án theo thủ tục tố tụng hành chính giúp phân biệt được hình thức giải quyết khiếu kiện tại tòa án với cách giải quyết khiếu kiện tại các cơ quan nhà nước khác

2. Tố tụng dân sự được hiểu như thế nào?

Tố tụng dân sự được hiểu là cách thức, trình tự, thủ tục để toàn án và các chủ thể thực hiện các hành vi tố tụng nhằm giải quyết tranh chấp dân sự, các yêu cầu dân sự, bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp cho nhà nước, cá nhân, cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật

Đối tượng điều chỉnh gồm:

- Nhóm quan hệ tó tụng phát sinh giữa tòa án nhân dân với các cơ quan tiến hành tố tụng khác

- Nhóm quan hệ tố tụng phát sinh giữa tòa án nhân dân, đương sự, cơ quan tiến hành tố tụng khác với các chủ thể khác tham gia vào

- Nhóm quan hệ tố tụng phát sin giữa tòa án nhân dân với các bên đương sự

Tùy thuộc vào mục đích tham gia của các chủ thể mà trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự mà quy định quyền và nghĩa vụ cụ thể cho từng chủ thể

Phương pháp điều chỉnh bao gồm 02 phương pháp cụ thể:

- Luật tố tụng dân sự bao gồm hai phương pháp mệnh lệnh và phương pháp bình đẳng định đoạt. Trong đó phương pháp mệnh lệnh chỉ áo dụng điều chỉnh các mối quan hệ tố tụng mà một bên là tòa án nhân dân có quyền đưa ra các yêu cầu mang tính chất mệnh lệnh đối với các chủ thể tham gia tố tụng nhằm bảo vệ cho việc giải quyết các vụ việc dân sự theo đúng quy định của pháp luật

- Phương pháp bình đẳng định đoạt chỉ áp dụng trong quan hệ tố tụng mà chủ thể đều là các bên đương sự, bảo đảm cho họ hoàn toàn bình đẳng trong việc thực hiện các quyền và nghãi vụ tố tụng của mình để tòa án có cơ sở giải quyết vụ việc dân sự một cách khách quan và đúng pháp luật

3. So sánh tố tụng hành chính và tố tụng dân sự

 

Tiêu chí so sánh Tố tụng dân sự Tố tụng hành chính
1. Cơ sở pháp lý Bộ luật tố tụng Dân sự năm 2015 Luật tố tụng hành chính năm 2015
2. Người tham gia tố tụng

- Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

- Người làm chứng

- Người giám định

- Người phiên dịch

- Người đại diện

- Đương sự,

- Người đại diện của dương sự,

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự,

- Người làm chứng,

- Người giám định,

- Người phiên dịch

3. Cơ quan tiến hành tố tụng

- Tòa án

- Viện kiểm sát

- Tòa án

- Viện kiểm sát

4. Những người tiến hành tố tụng

- Chánh án Tòa án, Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án

- Viện trưởng Viện kiểm sát, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên

- Chánh án Tòa án, Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thẩm tra viên, Thư ký Tóa án

- Viện trưởng Viện kiểm sát, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên

5. Chứng cứ Đương sự có quyền và nghĩa vụ chủ động thu thập, giao nộp chứng cứ cho Tòa án và chứng minh cho yêu cầu của mình là hợp pháp và có căn cứ xác định Đương sự có quyền tự mình thu thập chứng cứ
6. Trình tự giải quyết

- Thụ lý vụ án

+ Người khởi kiện tiến hành chuẩn bị đơn khởi kiện 

=> Phân công Thẩm phán xét đơn khởi kiện sau đó thực hiện một trong các thủ tục có thụ lý vụ án hay không

=> Nếu thụ lý vụ án thì gửi thông báo cho các bên và phân công Thẩm phán giải quyết vụ án

=> Tòa án tiến hành hòa giải

+ Thỏa thuận giải quyết

=> Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các bên

+ Quyết định đưa vụ án ra xét xử

- Thụ lý vụ án

+ Tòa án nhận đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện sau đó đưa ra quyết định thụ lý vụ án hay không

=> Nếu thụ lý thông báo cho khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí, trường hợp người khởi kiện được miễn tiền tạm ứng án phí thì thông báo cho người khởi kiện về việc thụ lý vụ án. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được thông báo nộp tiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp biên lai cho Tòa án

+ Trường hợp hết hạn quy định mà người khởi kiện mới nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí thì:

=> Trường hợp chưa trả lại đơn khởi kiện thì Thẩm phán tiến hành thụ lý vụ án

=> Trường hợp đã trả lại đơn khởi kiện mà người khởi kiện chứng minh được là họ đã nộp tiền tạm ứng án phí đúng thời hạn quy định, nhưng vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan nên họ nộp biên lai thu tiền tạm ứng án phí cho Tòa án không đúng hạn thì Thẩm phán yêu cầu họ nộp lại đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ kèm theo và tiến hành thụ lý vụ án; trường hợp này ngày khởi kiện là ngày nộp đơn khởi kiện lần đầu

=> Trường hợp sau khi Thẩm phán trả lại đơn khởi kiện, người khởi kiện mới nộp tiền tạm ứng án phí và nộp biên lai thu tiền tạm ứng án phí cho Tòa án, nếu không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì Thẩm phán yêu cầu họ nộp lại đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ kèm theo để tiến hành thụ lý vụ án; trường hợp này ngày khởi kiện là ngày nộp lại đơn khởi kiện

+ Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý vụ án, Thẩm phán đã thụ lý vụ án phải thông báo bằng văn bản cho người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết vụ án và Viện kiểm sát cùng cấp về việc Tòa án đã thụ lý vụ án và công bố trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có)

- Đối thoại và chuẩn bị xét xử:

+ Trong thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính, Tòa án tiến hành đối thoại để các đương sự thống nhất với nhau về việc giải quyết vụ án, trừ những vụ án không tiến hành đối thoại được, vụ án khiếu kiện về danh sách cử tri, vụ án xét xử theo thủ tục rút gọn

+ Các quyết định trong giai đoạn chuẩn bị xét xử: tạm đình chỉ giải quyết vụ án; Đình chỉ giải quyết vụ án; Quyết định đưa vụ án ra xét xử

- Mở phiên tòa sơ thẩm: bao gồm

+ Khai mạc phiên tòa, giải quyết yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định và người phiên dịch, bảo đảm tính khách quan của người làm chứng

+ Tranh tụng tại phiên tòa

+ Nghị án và tuyên án

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn pháp luật về chủ đề so sánh tố tụng hành chính và tố tụng dân sự mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề ... của Luật Minh Khuê. Còn bất kỳ điều gì vướng mắc, quý khách hàng vui lòng liên hệ trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7. Gọi số 1900.6162 hoặc gửi email đến địa chỉ: Tư vấn pháp luật qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ tốt nhất từ Luật Minh Khuê. Chúng tôi rất hân hạnh nhận được sự hợp tác từ quý khách hàng. Trân trọng./.