Sung công quỹ (ESCHEAT) là gì ?

1. Sung công quỹ (ESCHEAT) được hiểu như thế nào?

Sung công quỹ tiếng Anh là Escheat

Sung công quỹ đề cập đến quyền của chính phủ trong việc sở hữu tài sản bất động sản hoặc tài sản không có người nhận. Nó thường xảy ra khi một cá nhân qua đời nhưng không để lại di chúc và không có người thừa kế. Tài sản cũng sẽ bị sung công nếu không có người nhận trong một thời gian dài.

Khái niệm sung công quỹ có ý nghĩa rằng mọi tài sản đều luôn có chủ sở hữu được công nhận, đó sẽ là nhà nước hoặc chính phủ nếu không có người yêu cầu quyền sở hữu khác tồn tại hoặc được xác định.

2. Đặc điểm của sung công quỹ hiện nay?

Sung công quỹ là một quyền của chính phủ đối với tài sản nếu không có người nhận nó vì bất kì lí do gì sau một thời gian. Toà án có thể quyết định sung công sau một khoảng thời gian tiêu chuẩn.

Sung công quỹ thường được duy trì trên cơ sở có thể hủy bỏ, được phép gia hạn vĩnh viễn nếu không có thời hạn. Điều này có nghĩa là quyền sở hữu tài sản hoặc chính tài sản đó có thể được trả lại người thừa kế hoặc chủ sở hữu hợp pháp.

Trong trường hợp một người qua đời, tài sản bất động sản không có người thừa kế được coi là tài sản vô sở hữu. Tất cả những di chúc của người quá cố đều phải thông qua phán quyết của toà án.

Nếu người qua đời không để lại di chúc, cần phải tìm người thừa kế để nhận tài sản. Những người thừa kế đủ điều kiện để thừa kế tài sản có thể bao gồm vợ hoặc chồng, anh chị em, cô dì, chú bác, cháu gái, cháu trai, anh em họ và những người họ hàng xa khác. Nếu toà án không tìm thấy người thừa kế đối với tài sản không có người nhận thì nó sẽ được sung công quỹ.

Sung công quỹ cũng có thể xảy ra trong trường hợp di chúc không đầy đủ, hoặc khó xác định người thừa kế hợp pháp. Tuy nhiên, sung công quỹ cũng có thể được áp dụng nếu những người thừa kế hợp pháp được coi là không đủ năng lực để quản lí tài sản thừa kế và không có người thừa kế hợp pháp nào khác thay thế.

Sung công quỹ cũng được áp dụng cho các loại tài sản khác nhau. Tài sản có thể bao gồm bất động sản hoặc tiền gửi ngân hàng và chứng khoán không có người nhận trong các tài khoản không hoạt động trong một thời gian dài.

Các định chế tài chính và nhà môi giới lưu trữ hồ sơ và đánh dấu những hồ sơ và tài khoản không hoạt động sau một khoảng thời gian xác định. Theo luật, các định chế tài chính có tài khoản không hoạt động thường được yêu cầu gửi lời nhắc và phát hành thông báo, để xác định chủ sở hữu của các tài sản này trước khi sung công quỹ cho nhà nước.

3. Thủ tục thi hành khoản tịch thu sung công quỹ nhà nước

Theo quy định tại Điều 124 Luật thi hành án dân sự năm 2014 sửa đổi, sau khi cơ quan thi hành án dân sự tiến hành việc tiếp nhận vật chứng, tài sản tạm giữ theo bản án, quyết định của toà án bị tịch thu, sung quỹ nhà nước thì trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày ra quyết định thi hành án, cơ quan thi hành án dân sự phải thông báo bằng văn bản và tiến hành giao vật chứng, tài sàn tạm giữ đó cho cơ quan tài chính cùng cấp. Đối với tài sản tịch thu sung công quỹ nhà nước do cơ quan thi hành án cấp quân khu thi hành thì chuyển giao cho cơ quan tài chính cấp tỉnh nơi cơ quan thi hành án cấp quân khu có trụ sở.

Theo quy định tại Điều 32 Nghị định của Chính phủ số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 thì cơ quan tài chính cùng cấp với cơ quan thi hành án dân sự đang tổ chức thi hành án, cơ quan tài chính cấp tỉnh nơi có trụ sờ với cơ quan thi hành án cấp quân khu hoặc nơi đang lưu giữ vật chứng, tài sản có trách nhiệm tiếp nhận để xử lí vật chứng, tài sản bị tuyên tịch thu, sung công quỹ nhà nước theo quy định tại Điều 124 Luật thi hành án dân sự và pháp luật về xác lập quyền sờ hữu của Nhà nước về tài sản và quàn lí, xử lí tài sản được xác lập quyền sở hữu của Nhà nước. Cơ quan thi hành án dân sự thông báo và ấn định cho cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận vật chứng, tài sản trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày được thông báo để tiếp nhận. Hốt thời hạn nêu trên mà không tiếp nhận vật chứng, tài sản thì cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận phải thanh toán các khoản chỉ phí cho nơi tịch thu tang vật, phương tiện; công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi tịch thu tang vật, phương tiện; cơ quan nhà nước được phép sử dụng công cụ hỗ trợ để thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

- Đối với tài sản là phóng xạ được chuyển giao cho Viện năng lượng nguyên tử thuộc Bộ khoa học và công nghệ.

- Đối với tài sản là lâm sản quý hiếm được chuyển giao cho cục kiểm lâm, cho cục kiểm lâm cấp tỉnh, hạt kiểm lâm cấp huyện, hạt kiểm lâm rừng đặc dụng, hạt kiểm lâm rừng phòng hộ để thả lại nơi cư trú tự nhiên của động vật rừng còn sống; vườn thú do nhà nước quản lí; các cơ quan nghiên cứu khoa học; bảo tàng thiên nhiên.

- Đối với tài sản là tiền Việt Nam, ngoại tệ, chứng chỉ có giá, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý, cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận là kho bạc nhà nước cấp tỉnh (đối với tài sản do người có thẩm quyền của cơ quan trung ương và cấp tỉnh tịch thu); kho bạc nhà nước cấp huyện (đối với tài sản do người có thẩm quyền của cơ quan cấp huyên và cấp xã tịch thu);

- Đối với tài sản là thuốc chữa bệnh, trang thiết bị phục vụ chữa bệnh, cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận là cơ quan quản lí y tế.

Cơ quan thi hành án dân sự thông báo và ấn định cho cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận vật chứng, tài sản trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày được thông báo để tiếp nhận. Hết thời hạn nêu trên mà không tiếp nhận vật chứng, tài sản thì cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận phải thanh toán các khoản chi phí cho việc bảo quản tài sản và phải chịu mọi rủi ro kể từ thời điểm chậm tiếp nhận. Chi phí xử lí vật chứng, tài sản tạm giữ bị tuyên tịch quan đã tiếp nhận tài sản đó hoàn trả lại tài sản theo quy định của pháp luật.

Theo Điều 125 Luật thi hành án dân sự, đối với các tài sản, vật chứng bị tuyên tịch thu, tiêu hủy thì trong thời hạn 01 tháng, kể từ ngày ra quyết định thi hành án, thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự phải ra quyết định thành lập hội đồng tiêu hủy theo bàn án, quyết định, trừ trường hợp pháp luật quy định phải tiêu hủy ngay. Hội đồng tiêu hủy vật chứng, tài sản gồm chấp hành viên là chủ tịch hội đồng, đại diện cơ quan tài chính cùng cấp là thành viên, đại diện cơ quan chuyên môn tham gia hội đồng khi cần thiết. Việc tiêu hủy bắt buộc có sự tham gia của đại diện viện kiểm sát cùng cấp để thực hiện việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình tiêu hủy.

Theo quy định tại Điều 33 Nghị định của Chính phủ số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 thì hội đồng tiêu huỷ vật chứng, tài sản thực hiện việc tiêu huỷ vật chứng, tài sản trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày được thành lập. Việc tiêu huỷ các loại vật chứng, tài sản được thực hiện bằng các hình thức đốt cháy, đập vỡ hoặc hình thức phù hợp khác.

Trường hợp tiêu huỷ các hoá chất độc hại hoặc các vật chứng, tài sản khác mà cần thiết phải có các ừang thiết bị chuyên dùng hoặc chuyên gia thì chấp hành viên kí hợp đồng với chuyên gia, cơ quan bảo đảm điều kiện tiêu huỷ vật chứng, tài sản để thực hiện việc tiêu huỷ đảm bảo an toàn và khổng làm ảnh hưởng đến môi trường tại nơi tiêu huỷ. Kinh phí tiêu hủy vật chứng, tài sản do ngân sách nhà nước chi trả.

Để có căn cứ xác định việc tiêu huỷ tài sản và trách nhiệm của những người liên quan, khi tiêu huỷ tài sản phải lập biên hành viên thông báo cho đương sự thời gian, địa điểm nhận lại tiền, tài sản. Hết thời hạn 15 ngày, kể từ ngày thông báo mà đương sự không đến nhận tiền thì chấp hành viên gửi số tiền đó theo hình thức tiết kiệm không kì hạn và thông báo cho đương sự. Hết thời hạn 3 tháng, kể từ ngày thông báo nhưng đương sự không đến nhận tài sản mà không có lí do chính đáng thì chấp hành viên cho định giá, bán tài sản theo quy định tại các điều 98, 99 và 101 Luật thi hành án dân sự và gửi sổ tiền thu được theo hình thức tiết kiệm không kì hạn, đồng thời thông báo cho đương sự. Hết thời hạn 5 năm, kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật mà đương sự vẫn không đến nhận số tiền đó mà không có lí do chính đáng thì cơ quan thi hành án dân sự làm thủ tục sung quỹ nhà nước.

- Đối với tài sản không bán được hoặc bị hư hỏng không còn giá trị sử dụng thì thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự phải ra quyết định tiêu huỷ và tổ chức tiêu huỷ tài sản theo quy định tại Điều 125 Luật thi hành án dân sự. Đối với giấy tờ liên quan đến tài sản, nhân thân của đương sự thì hết thời hạn 01 năm, kể từ ngày thông báo nếu đương sự không đến nhận, chấp hành viên làm thủ tục chuyển giao cho cơ quan đã ban hành giấy tờ đó xử lí theo quy định.

- Trường hợp tài sản trả lại là tiền Việt Nam, ngoại tệ bị hư hỏng không còn sử dụng được do lỗi của các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án dân sự mà đương sự từ chối nhận thì cơ quan thi hành án dân sự đề nghị ngân hàng nhà nước đổi tiền mới có giá trị tương đương để trà cho đương sự.

- Đối với tài sản trả lại là tiền Việt Nam, ngoại tệ bị hư hỏng Không còn sử dụng được không do lỗi của các cơ quan tiến

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung bài viết: Sử dụng công quỹ vào việc riêng thì mắc tội gì?

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Minh Khuê gửi đến quý khách hàng về chủ đề "Sung công quỹ (ESCHEAT) là gì ?". Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162 để được hỗ trợ và tư vấn nhanh chóng, kịp thời. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng.