Tai nạn thương tích là gì? Mục đích phòng chống tai nạn thương tích? Ví dụ

1. Tai nạn thương tích là gì?

Để tìm hiểu khái niệm "tai nạn thương tích", trước tiên, chúng ta sẽ đi tìm hiểu ý nghĩa độc lập của hai từ: "Tai nạn" và "thương tích". Theo đó, "tai nạn" có thể hiểu đơn giản là sự kiện xảy ra bất ngờ ngoài ý muốn, do tác nhân bên ngoài, gây nên thương tích cho cơ thể. Còn "thương tích" có nghĩa là  tổn thương thực thể của cơ thể do phải chịu tác động đột ngột ngoài khả năng chịu đựng của cơ thể hoặc rối loạn chức năng do thiếu yếu tố cần thiết cho sự sống như không khí, nước, nhiệt độ phù hợp. Đó là sự tổn thương cơ thể khi cơ thể thiếu các yếu tố cần thiết cho sự sống như thiết oxy, mất nhiệt hoặc phải chịu một tác động nào đó như: chất phóng xạ, tác động cơ học,... quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể.

Từ cách hiểu 2 từ trên, có thể suy ra cách hiểu của cụm từ "tai nạn thương tích" như sau: "Tai nạn thương tích là sự việc xảy ra ngoài ý muốn của chủ thể, do tác nhân bên ngoài, gây nên những tổn thương về thể chất và tinh thần." Cách hiểu này cũng tương đương với quy định của pháp luật về giải thích "tai nạn thương tích" trong Thông tư 45/2021/TT-BGDĐT Quy định về việc xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non. 

Tai nạn thương tích được Bộ Y tế chia thành hai loại: Tai nạn không chủ định và Tai nạn có chủ định.

- Loại 1: Tai nạn không chủ định: Đây là những tai nạn mà không tồn tại một nguyên nhân rõ ràng, và rất khó để có thể đoán trước. Đó là một tai nạn bất ngờ như: ngã, bỏng, ngộ độc, chết đuối,... Loại tai nạn này xảy ra bất ngờ và không thể lường trước nên cũng rất khó để phòng tránh một cách tuyệt đối.

- Loại 2: Tai nạn có chủ định: Đó là những loại tai nạn được hình thành từ một hoặc một số nguyên nhân rõ ràng và có thể lường trước được. Sự nỗ lực phòng tránh loại tai nạn này thường có hiệu quả hơn so với loại tai nạn thương tích đầu tiên. 

Ở Việt Nam, một số tai nạn thương tích thường gặp có thể kể đến là:

- Đuối nước: Đây là những trường hợp tai nạn thương tích xảy ra do bị chìm vào các loại chất lỏng (nước, xăng, dầu), mà trường hợp xảy ra nhiều nhất là chìm trong nước, dẫn đến ngạt do thiếu oxy hoặc ngừng tim dẫn đến tử vong trong 24 giờ hoặc cần chăm sóc y tế hoặc dẫn đến các biến chứng khác.

- Tai nạn giao thông: Loại tai nạn thương tích này thường là những trường hợp xảy ra do sự va chạm trong quá trình tham gia giao thông, nằm ngoài ý muốn chủ quan của con người, do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan người tham gia giao thông gây nên.

- Ngã: Đây là tai nạn thương tích có thể là rơi từ trên cao xuống, hoặc do nô đùa, chạy nhảy mà tạo nên.

- Ngộ độc: Đây là những trường hợp tai nạn thương tích do hít vào, ăn vào, tiêm vào cơ thể các loại độc tố dẫn đến ngộ độc cần có chăm sóc của y tế hoặc thậm chí có thể gây ra tử vong ngay lập tức. 

- Bỏng, điện giật: Đây là những trường hợp tai nạn thương tích do tiếp xúc với điện hoặc tiếp xúc với những vật thể nóng quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể (nước nóng) gây nên hậu quả bị thương hay tử vong.

- Động vật cắn: Đó là trường hợp tai nạn thương tích do bị động vật cắn, làm tổn thương cơ thể. 

- Bạo lực: Đây là loại tai nạn thương tích nằm trong nhóm tai nạn có chủ định. Tai nạn thương tích này thường bị gây nên bởi hành động dùng vũ lực hăm dọa, hoặc đánh người của cá nhân, nhóm người, cộng đồng khác gây tai nạn thương tích có thể tử vong, tổn thương. 

Trong đó, hiện nay hai tai nạn thương tích mà trẻ em hay gặp phải nhất là tai nạn đuối nước và tai nạn giao thông. Đây cũng là hai loại tai nạn có thể gây ra nhiều thương tích nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến tử vong nhưng có thể phòng tránh được nếu người lớn, đặc biệt là cha mẹ, gia đình của trẻ tạo cho trẻ một môi trường sống an toàn.

2. Mục đích phòng chống tai nạn thương tích là gì?

Phòng chống tai nạn thương tích có ba mục đích chính. Đầu tiên, là loại bỏ các yếu tố nguy cơ hoặc không tiếp xúc với chúng để ngăn ngừa tai nạn thương tích xảy ra. Thứ hai, làm giảm mức độ nghiêm trọng của thương tổn khi tai nạn thương tích xảy ra bằng cách sử dụng các biện pháp an toàn, như đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy. Cuối cùng, giảm thiểu hậu quả của tai nạn thương tích bằng cách thực hiện các biện pháp điều trị và phục hồi chức năng, giúp nạn nhân hồi phục và giảm thiểu tối đa tác động của tai nạn.

3. Các phương pháp phòng chống tai nạn thương tích

Phòng chống tai nạn thương tích có thể thực hiện qua phương pháp chủ động hoặc thụ động.

- Phương pháp phòng ngừa chủ động yêu cầu sự tham gia và hợp tác của cá nhân cần được bảo vệ. Hiệu quả của việc phòng ngừa phụ thuộc vào việc cá nhân đó sử dụng đúng các biện pháp phòng ngừa. Mục đích của các biện pháp này là thay đổi hành vi của cá nhân cần được bảo vệ, ví dụ như yêu cầu đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy hoặc thắt dây an toàn khi đi xe ô tô.

- Phương pháp phòng ngừa thụ động là cách hiệu quả nhất trong việc kiểm soát tai nạn thương tích. Biện pháp này không yêu cầu sự tham gia của cá nhân cần được bảo vệ, mà tập trung vào bảo vệ các thiết bị và phương tiện được thiết kế để tự động bảo vệ người sử dụng. Mục đích của biện pháp phòng ngừa thụ động là thay đổi môi trường hoặc phương tiện để giảm thiểu nguy cơ tai nạn thương tích. Ví dụ, phân tuyến đường giao thông riêng cho người đi bộ và phương tiện giao thông riêng cho xe ô tô và xe máy sẽ giúp bảo vệ người đi bộ khỏi tai nạn thương tích do xe máy hoặc ô tô.

4. Các cấp độ dự phòng tai nạn thương tích

Dựa trên quá trình xảy ra tai nạn thương tích từ trước khi tiếp xúc, trong lúc tiếp xúc và sau khi tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ, có thể chia thành ba cấp độ dự phòng.

- Dự phòng cấp 1 là dự phòng trước khi tai nạn thương tích xảy ra. Mục đích của dự phòng này là ngăn chặn tai nạn thương tích bằng cách loại bỏ các yếu tố nguy cơ hoặc giảm tiếp xúc với chúng. Các biện pháp dự phòng ban đầu có thể bao gồm lắp đặt rào chắn quanh các ao hồ, đặt phích nước nóng ở nơi an toàn cho trẻ em, sử dụng thiết bị an toàn trong thể thao,...

- Dự phòng cấp 2 là dự phòng trong khi tai nạn thương tích xảy ra. Mục đích của dự phòng này là giảm mức độ nghiêm trọng của các thương tổn khi tai nạn xảy ra, ví dụ như đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy để giảm thiểu chấn thương sọ não.

- Dự phòng cấp 3 là dự phòng sau khi có tai nạn thương tích xảy ra. Mục đích của dự phòng này là giảm thiểu hậu quả sau tai nạn. Thực hiện các biện pháp điều trị để giảm thiểu hậu quả của tai nạn, tăng cường phục hồi chức năng cơ thể và giúp nạn nhân hồi phục tối đa.

Như chúng ta đã biết, tai nạn thương tích là một sự kiện đột ngột, không thể dự đoán trước và có thể gây ra những thương tổn nghiêm trọng cho cơ thể con người. Nó có thể xảy ra ở bất kỳ đâu và bất cứ khi nào, thường không có nguyên nhân rõ ràng. Vì vậy, để giảm thiểu nguy cơ bị tai nạn thương tích và tránh tử vong, chúng ta cần hiểu rõ về tai nạn thương tích và áp dụng các biện pháp dự phòng nhằm tránh được những tai nạn thương tích có thể xảy ra.

Trên đây là một số thông tin liên quan đến vấn đề Tai nạn thương tích mà Luật Minh Khuê muốn cung cấp tới bạn đọc. Nếu bạn đọc có thắc mắc liên quan đến các vấn đề pháp lý thì vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến thông qua hotline: 1900.6162 để được tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình. Xin chân thành cảm ơn bạn đọc đã quan tâm theo dõi!