Thả thuốc sâu vào ao cá hàng xóm thì có bị xử lý hình sự?

1. Thả thuốc sâu vào ao cá nhà hàng xóm có bị truy cứu hình sự không?

Thuốc trừ sâu là loại thuốc có công dụng là để tiêu diệt các loại côn trùng và rệp như loài ruồi vàng. Trên thế giới có hơn 10.000 loài côn trùng ăn thực vật và 3.000 loài giun tròn tấn công hoa màu (bỏ) cây trồng gây hư hại và không thể ăn được. Do sức mạnh của thuốc trừ sâu nên loại thuốc này có rất nhiều độc tính với con người cũng như các sinh vật sống khác.

Từ đó có thể thấy hành vi thả thuốc sâu vào ao cá có thể dẫn đến hậu quả là cá trong ao bị chết do bị ngộ độc thuốc này. Tùy vào số lượng và giá trị cá trong ao bị chết mà người thực hiện hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

Cụ thể, khi người thực hiện việc thả thuốc sâu vào ao cá của nhà hàng xóm mà có các dấu hiệu dưới đây thì sẽ có thể bị khởi tố về tội danh hủy hoại tài sản được nêu trên:

- Về khách thể

Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản không xâm phạm đến quan hệ nhân thân mà chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu. Đây cũng là một điểm khác với các tội có tính chất chiếm đoạt như cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, tội cướp giật tài sản. Vì vậy, nếu hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản mà gây chết người hoặc gây thương tích hay gây tổn hại cho sức khỏe của người khác thì tuỳ từng trường hợp cụ thể mà xác định người phạm tội đã gây ra hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Nếu hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản nhằm mục đích xâm phạm đến tính mạng, sức khoẻ của con người thì hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trở thành thủ đoạn của hành vi giết người hoặc cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.

- Về chủ thể

Tội phạm phải là người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội mà ở đây là hành vi hủy hoại tài sản hoặc làm hư hỏng tài sản của người khác. Đồng thời, người thực hiện phải có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự.

- Về mặt khách quan

Hành vi phạm tội, có thể hiểu:

+ Hủy hoại tài sản là làm cho tài sản mất hẳn giá trị sử dụng không thể khôi phục lại được và như vậy toàn bộ giá trị tài sản không còn. Ví dụ: Thả một lượng lớn thuốc trừ sâu vào ao cá khiến toàn bộ số lượng cá bị chết trương. Tuy nhiên, trong một chừng mực nhất định thì sự phân biệt rạch ròi hành vi hủy hoại với hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản không phải trong trường hợp nào cũng được xác định khác nhau hoàn toàn.

+ Làm hư hỏng tài sản là làm giảm đáng kể giá trị sử dụng của tài sản và giá trị sử dụng bị giảm đó có thể khôi phục được (có thể khôi phục lại như cũ, nhưng có thể chỉ khôi phục lại được một phần). Ví dụ, cho một hàm lượng nhỏ thuốc trừ sâu vào ao cá để cá trong ao bị ngộ độc và chỉ số lượng cá tại khu vực thả thuốc mới chết.

Hành vi hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản được thực hiện bằng nhiều phương thức khác nhau tuỳ thuộc vào thủ đoạn mà người phạm tội thực hiện.

Những loại tài sản mà người phạm tội khi thực hiện hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng đối với những tài sản này sẽ bị truy cứu trách nhiệm về tội này đó là:

- Số lượng cá chết trị giá từ 02 triệu đồng trở lên;

- Số lượng cá chết có trị giá dưới 02 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm; đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại.

- Về mặt chủ quan

Người phạm tội thực hiện hành vi với mục đích là mong muốn hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản của người khác. Ngoài mục đích này, người phạm tội không có mục đích nào khác và mục đích này cũng là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm. Nếu người phạm tội có mục đích khác, tức là sử dụng hành vi hủy hoại tài sản hoặc làm hư hỏng tài sản thành phương pháp để đạt được mục đích khác thì không phạm Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản mà tùy trường hợp cụ thể mà người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội tương ứng.

Khi thỏa mãn 04 dấu hiệu nêu trên thì người thả thuốc sâu vào ao cá hàng xóm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội hủy hoại tài sản của người khác.

2. Hình phạt đối với hành vi thả thuốc sâu vào ao cá hàng xóm

Tùy thuộc vào loại cá bị hủy hoại là loại nào, số lượng cá bị chết do thuốc sâu, giá trị của cá bị chết là bao nhiêu thì người thực hiện thả thuốc sâu vào ao cá sẽ bị áp dụng hình phạt hình sự tương đương. Cụ thể, theo Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì:

- Phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: Nếu số lượng cá bị chết do thuốc sâu và giá trị của cá bị chết là từ 02 triệu đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 02 triệu đồng, nhưng người thực hiện hành vi đã bị xử phạt hành chính, đã bị kết án về tội này, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc cá bị chết là tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình, thì sẽ bị áp dụng một trong các hình phạt sau: Bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng; Bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm; Bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

- Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm: Nếu giá trị cá bị thiệt hại là từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng, người thực hiện hành vi sẽ bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

- Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm hoặc từ 10 năm đến 20 năm: Nếu số cá bị chết có giá trị từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng, người thực hiện hành vi sẽ bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm. Nếu giá trị cá bị chết là từ 500 triệu đồng trở lên, người thực hiện hành vi sẽ bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

- Biện pháp khác: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng; Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Tổng quan, hành vi hủy hoại cá trong ao và gây thiệt hại đến giá trị của cá là hành vi vi phạm nghiêm trọng và có thể bị xử lý hình sự, với hình phạt phù hợp tùy thuộc vào mức độ vi phạm và giá trị thiệt hại gây ra.

3. Xử phạt hành chính đối với hành vi thả thuốc sâu vào ao cá hàng xóm

Trường hợp thả thuốc sâu vào ao cá thì có thể bị xử lý hành chính theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình, cụ thể:

Người thực hiện hành vi thả thuốc sâu vào ao cá bị áp dụng xử phạt hành chính là phạt tiền với mức từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng đối với hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức, trừ trường hợp vi phạm quy định tại điểm b khoản 3 Điều 21 Nghị định này. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã sẽ là người có quyền thực hiện áp dụng biện pháp xử phạt cụ thể trong trường hợp này.

Ngoài ra, cá nhân còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là số lượng thuốc trừ sâu, bình thuốc trừ sâu. Đồng thời, bắt buộc người vi phạm phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của ao cá cho nhà hàng xóm.

Tham khảo thêm: Hình phạt đối với tội hủy hoại tài sản, cố ý làm hư hỏng tài sản? Liên hệ với Luật Minh Khuê qua số tổng đài: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng.