Thay thế cán bộ, công chức lạm dụng thẩm quyền để tư lợi

1. Một số hành vi lợi dụng, lạm dụng chức vụ quyền hạn trong công tác cán bộ

Căn cứ theo Quy định 114-QĐ/TW năm 2023 về kiểm soát quyền lực và phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ, thay thế Quy định 205-QĐ-TW năm 2019.

Theo đó, các hành vi lợi dụng, lạm dụng chức vụ quyền hạn trong công tác cán bộ được quy định tại Điều 3 Quy định 114-QĐ/TW năm 2023 như sau:

Hành vi lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn:

- Dùng uy tín, ảnh hưởng của bản thân và người có quan hệ gia đình gợi ý, tác động, gây áp lực để người khác quyết định, chỉ đạo, tham mưu, đề xuất, nhận xét, đánh giá, biểu quyết, lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu giới thiệu nhân sự, bỏ phiếu bầu theo ý mình.

- Để người có quan hệ gia đình, người có mối quan hệ thân quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn, uy tín của bản thân tác động, thao túng, can thiệp vào các khâu trong công tác cán bộ.

- Lồng ghép ý đồ cá nhân khi thực hiện các khâu trong công tác cán bộ vì động cơ, mục đích vụ lợi hoặc có lợi cho nhân sự trong quá trình thực hiện công tác cán bộ.

- Chỉ đạo, tham mưu các khâu trong công tác cán bộ theo quy định tại Khoản 1, Điều 2 Quy định này đối với nhân sự không đủ điều kiện, tiêu chuẩn; không đúng nguyên tắc, quy định, quy trình, quy chế, quyết định.

- Trì hoãn, không thực hiện khi thấy bất lợi hoặc chọn thời điểm có lợi đối với nhân sự theo ý mình để thực hiện quy trình công tác cán bộ.

- Khi nhận được đơn, thư phản ánh, tố cáo hoặc biết nhân sự có hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ nhưng thỏa hiệp, dung túng, bao che không xử lý theo thẩm quyền, xử lý không đúng quy định hoặc không báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý.

- Xác nhận, chứng thực, nhận xét, đánh giá mang tính áp đặt, không đúng bản chất, không đúng sự thật hoặc làm giả, làm sai lệch nội dung hồ sơ nhân sự, kết quả bầu cử, lấy phiếu giới thiệu, phiếu tín nhiệm, xét tuyển, thi tuyển nhằm có lợi cho nhân sự hoặc để đạt mục đích cá nhân.

- Cung cấp hoặc tiết lộ thông tin, tài liệu, hồ sơ cán bộ, đảng viên cho tổ chức và cá nhân không có thẩm quyền, trách nhiệm, nhất là những thông tin, tài liệu, hồ sơ nhân sự đang trong quá trình thực hiện quy trình công tác cán bộ.

Như vậy, căn cứ theo quy định nêu trên có 08 hành vi trong công tác cán bộ được xác định là hành vi lợi dụng, lạm dụng chức vụ quyền hạn như trên.

2. Cán bộ, công chức lạm dụng thẩm quyền để tư lợi cần thay thế ngay

Thay thế ngay cán bộ, công chức lạm dụng thẩm quyền để tư lợi là nội dung được quy định tại Nghị quyết 19-2018/NQ-CP về việc tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia 2018 và những năm tiếp theo.

Theo quy định nêu trên, các Bộ, tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp như:

- Thắt chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường liêm chính, sáng tạo, nâng cao hiệu quả công vụ;

- Chỉ đạo cán bộ, công chức, đặc biệt là người đứng đầu các đơn vị trực thuộc thay đổi thái độ làm việc phục vụ lợi ích của người dân và doanh nghiệp;

- Kịp thời phát hiện và thay thế cán bộ, công chức chần chừ trong cải cách thủ tục hành chính, tháo bỏ rào cản, tạo thuận lợi cho đầu tư kinh doanh, hoặc có hành vi lạm dụng thẩm quyền, vị trí việc làm để tư lợi riêng.

Ngoài ra, các bộ, ngành, địa phương đều phải xây dựng Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết, hoàn thành trước 31/5/2018.

3. Ngăn ngừa tình trạng lạm quyền trong công tác cán bộ

Hiện nay, trong hệ thống cán bộ ở Việt Nam, phần lớn đảng viên và cán bộ thể hiện phẩm chất đạo đức tốt, không ngừng nỗ lực để hoàn thành chức trách và nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận rằng có một số cán bộ và đảng viên lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn trong việc thi hành công vụ trên nhiều lĩnh vực, thường kèm theo những thủ đoạn tinh vi. Một số người có hành vi lợi dụng chức vụ và quyền hạn với mục đích chiếm đoạt tài sản (cá nhân, tổ chức, nhà nước) hoặc làm sai lệch thông tin để đạt được lợi ích cá nhân. Ngược lại, có những người sử dụng quyền lực để thao túng công tác cán bộ, đặc biệt là trong việc bổ nhiệm và cất nhắc người thân, người nhà vào các vị trí quan trọng được xem là nhạy cảm và có tiềm năng sinh lời.

Các hành vi này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Một trong những nguyên nhân cơ bản là do cơ chế kiểm soát quyền lực và các hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát từ các tổ chức Đảng và Nhà nước, từ cấp Trung ương đến địa phương, chưa thực sự đồng bộ và hiệu quả. Các kẽ hở trong hệ thống này tạo điều kiện cho một số cán bộ và đảng viên lợi dụng, lạm dụng quyền lực, thậm chí làm trái theo ý đồ cá nhân một cách không kiểm soát.

Thực tế trong quản lý cán bộ, lâu nay đã xảy ra hiện tượng lạm quyền, khi quyền lực của cấp ủy đảng, thuộc thẩm quyền, bị lợi dụng nhằm đạt được quyền lợi cá nhân. Việc bổ nhiệm cán bộ một cách vội vã, chẳng hạn như bổ nhiệm người thân như vợ, con, anh, em, đồng môn vào các vị trí quyền lực, đã dẫn đến tình trạng nhiều cán bộ giỏi, tài năng và có năng lực, dù đã cố gắng phấn đấu nhưng không được đảm nhận những cương vị xứng đáng. Hiện tượng này diễn ra ở nhiều cơ quan, đơn vị, và địa phương.

Để ngăn chặn lạm quyền, đồng thời kiểm soát và chấn chỉnh quyền lực trong công tác cán bộ, cũng như chống lại hiện tượng chạy chức, chạy quyền, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 114-QĐ/TW vào ngày 11/7/2023, tập trung vào việc kiểm soát quyền lực và đề xuất các biện pháp phòng chống tham nhũng, hành vi tiêu cực trong công tác cán bộ.

Một điểm đáng chú ý trong quy định là việc chỉ rõ các biểu hiện của hành vi chạy chức, chạy quyền, bao gồm: việc lồng ghép ý đồ cá nhân khi thực hiện các bước trong quá trình công tác cán bộ với mục đích riêng tư hoặc lợi ích cá nhân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; và khi nhận đơn thư phản ánh, tố cáo hoặc biết về hành vi tham nhũng, tiêu cực của nhân sự mà vẫn thỏa hiệp, dung túng, bao che mà không xử lý theo thẩm quyền. Quy định số 114-QĐ/TW cũng nghiêm cấm một số hành vi như chạy tuổi, thâm niên công tác, danh hiệu, bằng cấp, và các quyết định khác về cấp bậc, chức vụ, quyền lợi mà không đảm bảo tiêu chuẩn và điều kiện đủ.

Để tăng cường công tác phòng ngừa và kiểm soát lạm dụng quyền lực trong công tác cán bộ, Quy định số 114-QĐ/TW đã đặt ra những quy định quan trọng. Trong đó, quy định rõ về việc không được phép bổ nhiệm người có quan hệ gia đình vào các chức danh quan trọng. Cụ thể, không được bố trí người có quan hệ gia đình đồng thời đảm nhiệm các chức danh có liên quan như thành viên trong cùng ban thường vụ cấp ủy, ban cán sự đảng, đảng đoàn, và tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị.

Để quy định này thực hiện hiệu quả, yếu tố quan trọng là người đứng đầu cấp ủy phải là tấm gương mẫu, trung thực và công tâm trong công tác cán bộ. Họ cần tự giác báo cáo với cấp ủy, tổ chức đảng và tập thể lãnh đạo khi có thông tin về nhân sự có quan hệ gia đình với họ. Tránh việc đánh giá cán bộ một chiều và thiên vị người thân, quan hệ quen biết, mà không xem xét công bằng những ứng viên có năng lực.

Khi thực hiện quyết định về bổ nhiệm và đề bạt cán bộ, người chủ trì cần phản ánh thông tin kịp thời, đầy đủ và trung thực đến cấp có thẩm quyền, đặc biệt là những thông tin liên quan đến nhân sự. Họ cần thể hiện chính kiến và chịu trách nhiệm trong quá trình đề xuất, nhận xét, đánh giá, xác nhận hồ sơ và lý lịch của cán bộ. Cấp ủy cần thực hiện kiểm tra và giám sát chặt chẽ công tác lãnh đạo, đặc biệt là ở cấp dưới và đối với các cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý. Đồng thời, họ cần chấn chỉnh và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm để đảm bảo công tác cán bộ diễn ra hiệu quả và minh bạch.

Xem thêm: Trường hợp cán bộ, công chức, viên chức được miễn trách nhiệm kỷ luật

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Thay thế cán bộ, công chức lạm dụng thẩm quyền để tư lợi mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!