Căn cứ vào khoản 9 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019, quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận. Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động.

Như vậy, So với Bộ luật Lao động năm 2012 thì đây là quy định hoàn toàn mới tại Bộ luật Lao động năm 2019; việc định nghĩa rõ ràng về quấy rối tình dục tại nơi làm việc như trên để dễ dàng áp dụng chế tài khi có hành vi vi phạm xảy ra; qua đó, bảo đảm tốt nhất danh dự, nhân phẩm của người lao động.

Quấy rối tình dục tại nơi làm việc bao gồm những hành vi nào, hậu quả và quy định của pháp luật về vấn đề này sẽ được Luật Minh Khuê cung cấp tại bài viết dưới đây:

 

1. Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là gì?

- Theo quy định tại khoản 9 Điều 3 của Bộ Luật Lao động năm 2019 thì Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận. Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động. Như vậy hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của một người nào đó với người khác tại bất kỳ nơi nào mà nơi đó được coi là nơi làm việc theo hợp đồng lao động hoặc theo phân công, quy định của người sử dụng lao động.

- Theo quy định của Điều 84 của Nghị định 145/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của bộ luật lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động thì Quấy rối tình dục tại nơi làm việc có thể xảy ra dưới dạng trao đổi như đề nghị, yêu cầu, gợi ý, đe dọa, ép buộc đổi quan hệ tình dục lấy bất kỳ lợi ích nào liên quan đến công việc, hoặc những hành vi có tính chất tình dục không nhằm mục đích trao đổi, nhưng khiến môi trường làm việc trở nên khó chịu và bất an, gây tổn hại về thể chất, tinh thần, hiệu quả công việc và cuộc sống của người bị quấy rối.

- Quấy rối tình dục tại nơi làm việc bao gồm:

+ Hành vi mang tính thể chất gồm hành động, cử chỉ, tiếp xúc, tác động vào cơ thể mang tính tình dục hoặc gợi ý tình dục. Các hành vi này là các hành vi tác động thể chất trực tiếp, qua chân, tây hoặc các bộ phận khác trong cơ thể vào cơ thể của người lao động, khiến người này cảm thấy khó chịu và cảm nhận được tính tình dục của hành vi. Hành vi này ở mức độ nhẹ có thể chỉ là động chạm, không gây tác động lớn về thể chất cho người lao động. Nhưng ở mức độ cao hơn, người có các hành vi này có thể bao gồm cả vũ lực như bịt miệng, bóp cổ, đấm đá, trói hoặc các hành vi liên quan. Ở mức độ này, hành vi này có thể trở thành hành vi khách quan cấu thành tội phạm hiếp dâm.

+ Quấy rối tình dục bằng lời nói gồm lời nói trực tiếp, qua điện thoại hoặc qua phương tiện điện tử có nội dung tình dục hoặc có ngụ ý tình dục. Các hành vi này có thể bao gồm dưới dạng đề nghị, yêu cầu, gợi ý, đe dọa bằng lời nói ép buộc người khác quan hệ tình dục để lấy bất kỳ lợi ích nào hoặc không có lợi ích nào cả. Hành vi quấy rối tình dục bằng lời nói không có tính thể chất nhưng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm của người bị quấy rối tình dục, khiến họ cảm thấy bị đe dọa và không thể tiếp tục làm việc một cách bình thường tại nơi làm việc. Tuy nhiên, hành vi này khó có thể thu nhập các chứng cứ cụ thể vì lời nói khó có thể được ghi âm lại trong một khoảng khắc ngắn.

Ví dụ: Người sử dụng lao động nói chuyện về vấn đề bộ phận nhạy cảm của một người lao động nữ nào đó.

+ Quấy rối tình dục phi lời nói gồm ngôn ngữ cơ thể, trưng bày, miêu tả tài liệu trực quan về tình dục hoặc liên quan đến hoạt động tình dục trực tiếp hoặc qua phương tiện điện tử. Đây cũng là các hành vi chớp nhoáng mà người lao động hoặc người sử dụng lao động rất khó để xác minh chứng cứ. Người bị quấy rối tình dục phi lời nói cũng cảm thấy bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm cũng như có cảm giác bị đe dọa, không an toàn khi làm việc.

Ví dụ: Một người lao động thực hiện các hành vi miêu tả hành vi quan hệ tình dục với một người lao động khác giới không thân quen.

- Nơi làm việc theo quy định là bất cứ địa điểm nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động, bao gồm cả những địa điểm không gian có liên quan đến công việc như các hoạt động xã hội, hội thảo, tập huấn, chuyến đi công tác chính thức, bữa ăn, hội thoại trên điện thoại, các hoạt động giao tiếp qua phương tiện điện tử, phương tiện đi lại do người sử dụng lao động bố trí từ nơi ở đến nơi làm việc và ngược lại, nơi ở do người sử dụng lao động cung cấp và địa điểm khác do người sử dụng lao động quy định. Hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc được thực hiện trong môi trường lao động, tại chính nơi làm việc của người lao động. Một người lao động một ngày có thể làm việc tối đa 08 giờ hoặc làm theo ca 04 giờ đồng hồ nên thời gian của họ tại nơi làm việc có thể rất dài, điều đó đòi hỏi môi trường làm việc của người lao động phải ổn định và an toàn. Do đó hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc trở nên vô cùng nghiêm trọng.

Ví dụ: Trong hợp đồng lao động giữa chị A và công ty B thì địa điểm làm việc là tại trụ sở chính của công ty B nhưng trong quá trình làm việc phải tham gia hội thảo của công ty khác. Tại nơi dự hội thảo này thì chị A bị quấy rối tình dục nhưng đây vẫn được coi là quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

 

2. Người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì xử lý như thế nào?

- Đối với người sử dụng lao động thì tại Bộ luật Lao động năm 2019 đã quy định rất rõ về trách nhiệm của người lao động trong việc phòng, chống quấy rối tình dục trong nội quy lao động hoặc bằng phụ lục ban hành kèm theo nội quy lao động như sau:

+ Nghiêm cấm hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

+ Quy định chi tiết, cụ thể về các hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc phù hợp với tính chất, đặc điểm của công việc và nơi làm việc.

+ Trách nhiệm, thời hạn, trình tự, thủ tục xử lý nội bộ đối với hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, bao gồm cả trách nhiệm, thời hạn, trình tự, thủ tục khiếu nại, tố cáo, giải quyết khiếu nại, tố cáo và các quy định có liên quan.

+ Hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với người thực hiện hành vi quấy rối tình dục hoặc người tố cáo sai sự thật tương ứng với tính chất, mức độ của hành vi vi phạm.

+ Bồi thường thiệt hại cho nạn nhân và các biện pháp khắc phục hậu quả.

- Trách nhiệm, nghĩa vụ phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc của người sử dụng lao động:

+ Thực hiện và giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

+ Tổ chức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và quy định về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc cho người lao động.

+ Khi xuất hiện khiếu nại, tố cáo về hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, người sử dụng lao động phải kịp thời ngăn chặn, xử lý và có biện pháp bảo vệ bí mật, danh dự, uy tín, nhân phẩm, an toàn cho nạn nhân bị quấy rối tình dục, người khiếu nại, tố cáo và người bị khiếu nại, bị tố cáo.

- Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở có trách nhiệm:

+ Tham gia xây dựng, thực hiện, giám sát việc thực hiện các quy định về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

+ Cung cấp thông tin, tư vấn và đại diện cho người lao động bị quấy rối tình dục, người lao động đang bị khiếu nại, bị tố cáo có hành vi quấy rối tình dục.

+ Tuyên truyền, phổ biến, tập huấn quy định về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc. 

+ Khuyến khích người sử dụng lao động và tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở lựa chọn nội dung về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc để tiến hành thương lượng tập thể.

- Về phía người lao động nếu bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần báo trước (theo quy định của điểm d khoản 2 Điều 35 của Bộ luật Lao động năm 2019). Và ngược lại đối với người thực hiện hành vi quấy rối tình dục thì có thể phải đối mặt với hình thức xử lý kỷ luật là sa thải theo khoản 2 Điều 125 của Bộ luật Lao động năm 2019. Ngoài ra người thực hiện hành vi quấy rối tình dục còn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy thuộc vào mức độ nghiệm trọng của hành vi.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến luật lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội. Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật lao động trực tuyến qua tổng đài điện thoại. Luật Minh Khuê trân trọng cảm ơn!