Người lao động khi tham gia vào quan hệ lao động, sẽ có những quyền lợi nhất định được Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định rõ. Trong đó có quyền được cấp và quản lý sổ bảo hiểm xã hội. Đồng thời trách nhiệm của người sử dụng lao động cũng được quy định rõ:
- Người sử dụng lao động phải lập hồ sơ để người lao động được cấp sổ bảo hiểm xã hội, đóng, hưởng bảo hiểm xã hội;
- Phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội trả sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động, xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, vì nhiều lý do mà người lao động bị mất sổ bảo hiểm xã hội. Vậy thì nếu như người lao động mất sổ bảo hiểm xã hội thì có được cấp lại một quyển sổ bảo hiểm xã hội khác không? Nếu được thì thực hiện như thế nào? Luật Minh Khuê sẽ làm rõ vấn đề này thông qua phân tích dưới đây:
1. Những trường hợp nào được cấp lại sổ bảo hiểm xã hội
Tại Điều 46 Quyết định số 595/QĐ-BHXH ngày 14/04/2017 quyết định ban hành quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động - Bệnh nghề nghiệp; Quản lý sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế quy định rõ các trường hợp cấp lại sổ bảo hiễm xã hội như sau:
Trường hợp 1: Cấp lại sổ bảo hiểm xã hội (bìa và tờ rời) trong các trường hợp: mất; hỏng; gộp; thay đổi số sổ; họ tên; chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; người đã hưởng bảo hiểm xã hội một lần còn thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp chưa hưởng;
Trường hợp 2: Cấp lại bài số bảo hiểm xã hội các trường hợp: sai giới tính, quốc tịch;
Trường hợp 3: Cấp lại tờ rời sổ bảo hiểm xã hội các trường hợp: mất, hỏng.
Như vậy, tại quyết định trên đã thể hiện rõ ba tình huồng người lao động được cấp lại sổ bảo hiểm xã hội.
2. Hồ sơ cấp lại sổ bảo hiểm xã hội do bị mất
Theo quy định tại Điều 27 Quyết định số 59/QĐ-BHXH, được sửa đổi bởi khoản 31 Điều 1 Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020 hồ sơ cấp lại sổ bảo hiểm xã hội do bị mất gồm:
Một là, tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (Mẫu TK1-TS).
Số lượng hồ sơ: Một bộ
Thời gian giải quyết hò sơ xin cấp lại sổ bảo hiểm xã hội do bị mất: Không quá 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định. Trường hợp cần phải xác minh quá trình đóng bảo hiểm xã hội ở tỉnh khác hoặc nhiều đơn vị người lao động có thời gian làm việc thì không quá 45 ngày nhưng phải có văn bản thông báo cho người lao động biết.
Trong quá trình tư vấn pháp luật bảo hiểm xã hội. Luật Minh Khuê đã gặp rất nhiều tình huống liên quan đến việc mất sổ bảo hiểm xã hội của người lao động. Mỗi một tình huống đều có cách hỏi khác nhau. Tuy nhiên, nếu nắm được bản chất sử sự việc thì giải đáp các tình huống này hoàn toàn đơn giản. Luật Minh Khuê chỉ ra một số câu hỏi liên quan đến việc mất số bảo hiểm xã hội khiến người lao động lúng túng như sau:
Tình huống 1: Tôi đã ký hợp đồng lao động tại công ty ABC được năm năm, tuy nhiên vì có một chút mâu thuẫn với quản lý công ty nên đã nghỉ ngang. Đồng thời không rút sổ bảo hiểm xã hội. Từ đó đến nay đã được hai tháng. Xin hỏi tôi không muốn quay lại công ty đó nữa, tôi muốn báo để được cấp lại sổ bảo hiểm xã hội mới thì có được không?
Đối với câu hỏi này thì người lao động đang nhầm lẫn giữa việc mất sổ bảo hiểm xã hội với việc chưa chốt sổ bảo hiểm xã hội. Hành vi nghỉ ngang của người lao động trong trường hợp này là hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Người lao động sẽ phải chịu trách nhiệm cho hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của mình.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc người lao động sẽ không được chốt sổ bảo hiểm xã hội.
Khoản 3 Điều 48 Bộ luật lao động 2019 quy định rõ trách nhiệm của gười sử dung lao động là hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động.
Vì vậy, trong câu hỏi tình huống trên người lao động chủ động liên hệ lại công ty cũ và đề nghị chốt và trả sổ bảo hiểm xã hội cho mình mà không làm thủ tục xin cấp lại sổ bảo hiểm xã hội.
Tình huống 2: Khi 18 tuổi đã làm công nhân tại công ty B, sau đó tôi bỏ và có nhớ được đóng và công ty B đã trả sổ bảo hiểm xã hội cho tôi. Tuy nhiên, sau đó tôi lại làm công ty C công ty này lại mở thêm cho tôi một sổ bảo hiểm xã hội mới. Hiện nay, tôi không muốn sử dụng sổ ban đầu nữa vi đã mất không tìm được. Tôi chỉ sử dụng sổ mới, sổ do công ty C cấp có được không? Tôi chấp nhận bỏ thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội ở công ty B.
Đối với tình huống này thì người lao động cần lưu ý rằng, mỗi một người lao động sẽ chỉ có một mã số bảo hiểm xã hội và một cuốn sổ bảo hiểm xã hội duy nhất. Vì vậy, người lao động cần xin cấp lại sổ bảo hiểm xã hội đã mất và sau đó thực hiện thủ tục gộp sổ bảo hiểm xã hội.
Ngoài hai tình huống điển hình trên, Luật Minh Khuê đã hỗ trợ rất nhiều trường hợp liên quan đến việc mất số bảo hiểm xã hội và đem lại hiệu quả cho khách hàng. Vì vậy, nếu Qúy bạn đọc có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến nội dung cấp lại sổ bảo hiểm xã hội bị mất thì hãy nhấc máy lên và liên hệ: 1900 6162 Luật Minh Khuê sẵn sàng giải đáp. Trân trọng cảm ơn!