1. Cơ sở pháp lý

Luật bảo hiểm xã hội năm 2014;

Quyết định 959/QĐ-BHXH thu bảo hiểm xã hội y tế thất nghiệp quản lý sổ bảo hiểm thẻ bảo hiểm y tế;

Bộ luật lao động năm 2012

Nghị định số 44/2013/NĐ-CP của Chính phủ : Quy định chi tiết thi hành một số điều của Bộ luật lao động ;

2. Nội dung phân tích

Bố em đã tham gia BHXH bắt buộc được 17 năm. Sau đó bố em đi lao động tại Nga 10 năm. Bố em về nước thì không tham gia BHXH nữa nhưng chưa nhận tiền phụ cấp 1 lần. Hiện bố em đã mất được 3 năm. Vậy mẹ em có được hưởng chế độ phụ cấp hàng tháng không ? Mẹ em 58 tuổi và làm ruộng, không có lương hưu.

Bởi vì bố bạn mất cách đây 3 năm, do đó phải đối chiếu với quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2006. Điều 124 Luật bảo hiểm xã hội năm 2006 quy định:

"Điều 124. Giải quyết hưởng chế độ hưu trí, chế độ tử tuất đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

1. Người lao động nộp hồ sơ cho tổ chức bảo hiểm xã hội theo quy định tại khoản 1 Điều 123, thân nhân của người đang hưởng lương hưu nộp hồ sơ theo quy định tại khoản 2 Điều 123 của Luật này.

2. Tổ chức bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết trong thời hạn hai mươi ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ đối với người hưởng lương hưu; mười ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ đối với trường hợp hưởng bảo hiểm xã hội một lần, chế độ tử tuất; trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.".

>> Xem thêm:  Cách tính phần trăm hưởng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu

Mẹ bạn trên 55 tuổi, không có lương hưu nên căn cứ theo quy định tại điều 64, Luật bảo hiểm xã hội 2006: 

Điều 64. Các trường hợp hưởng trợ cấp tuất hằng tháng

1. Các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 63 của Luật này thuộc một trong các trường hợp sau đây khi chết thì thân nhân được hưởng tiền tuất hằng tháng:

a) Đã đóng bảo hiểm xã hội đủ mười lăm năm trở lên nhưng chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần;

b) Đang hưởng lương hưu;

c) Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

d) Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.

2. Thân nhân của các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, bao gồm:

a) Con chưa đủ mười lăm tuổi; con chưa đủ mười tám tuổi nếu còn đi học; con từ đủ mười lăm tuổi trở lên nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

b) Vợ từ đủ năm mươi lăm tuổi trở lên hoặc chồng từ đủ sáu mươi tuổi trở lên; vợ dưới năm mươi lăm tuổi, chồng dưới sáu mươi tuổi nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

>> Xem thêm:  Thời gian thực hiện nghĩa vụ công an có được cộng dồn bảo hiểm xã hội khi làm việc không?

c) Cha đẻ, mẹ đẻ, cha vợ hoặc cha chồng, mẹ vợ hoặc mẹ chồng, người khác mà đối tượng này có trách nhiệm nuôi dưỡng nếu từ đủ sáu mươi tuổi trở lên đối với nam, từ đủ năm mươi lăm tuổi trở lên đối với nữ;

d) Cha đẻ, mẹ đẻ, cha vợ hoặc cha chồng, mẹ vợ hoặc mẹ chồng, người khác mà đối tượng này có trách nhiệm nuôi dưỡng nếu dưới sáu mươi tuổi đối với nam, dưới năm mươi lăm tuổi đối với nữ và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Thân nhân quy định tại các điểm b, c và d khoản này phải không có thu nhập hoặc có thu nhập hằng tháng nhưng thấp hơn mức lương tối thiểu chung.".

Vậy mẹ bạn sẽ được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng.

Chào Luật sư, tôi đi làm được hơn 10 năm, nhưng do công việc không phù hợp nên tôi đổi công ty rất nhiều lần. Giờ đây tôi gặp khó khăn khi công ty hiện tại cần tôi nộp sổ BHXH để hoàn tất thủ tục hợp đồng. Nhưng tôi không biết sổ BHXH của tôi được công ty nào giữ và thời gian đóng BH là bao lâu? Giờ tôi muốn tìm thông tin về thời gian đóng BH đầu tiên của mình để tôi liên hệ nhận lại sổ BHXH. Mong luật sư tư vấn

Để xác định nội dung này, bạn đến trực tiếp bảo hiểm xã hội quận/huyện nơi bạn đã từng tham gia bảo hiểm để xác định hoặc đến từng công ty nơi bạn đã làm việc để xác nhận.

Thưa Luật sư, tôi có một vấn đề cần hỏi như sau: Tháng 9/2004 tôi bắt đầu làm giáo viên tại một trường công lập, tham gia đóng BHXH đầy đủ. Đến 3/2012 vì có việc riêng nên tôi xin nghỉ dạy và được UBND huyện ra QĐ cho nghỉ việc hưởng chế độ BHXH 1 lần, khi đó đang hiện hưởng lương bậc 3 (hệ số lương: 2.72). 9/2015 tôi xin làm GV lại tại một trường công lập (trực thuộc PGD cũ). Các quyết định tập sư, hết tập sư, lương bậc 1, lương bậc 2, lương bậc 3, sổ BHXH trước kia hiện vẫn còn giữ đầy đủ. Vậy, xin luật sư cho biết cách xếp lương của tôi như thế nào là đúng?

Việc bạn hưởng bảo hiểm xã hội một lần không ảnh hưởng đến mức lương của bạn. Mức lương của bạn chỉ bị xem xét thay đổi trong trường hợp bạn thay đổi công việc. 

Theo quy định tại điểm 3, Mục II Thông tư số 79/2005/TT-BNV ngày 10/8/2005 của Bộ Nội vụ hướng dẫn chuyển xếp lương đối với cán bộ, công chức, viên chức khi thay đổi công việc hoặc chuyển công tác, việc xếp lương thực hiện theo nguyên tắc sau:

- Làm công việc gì thì bổ nhiệm vào ngạch công chức, viên chức đó; được bổ nhiệm vào ngạch công chức, viên chức nào thì xếp lương theo ngạch công chức, viên chức đó.

- Khi thay đổi công việc hoặc chuyển công tác không được kết hợp nâng bậc lương hoặc nâng ngạch.

Trường hợp chuyển sang làm công việc mới không phù hợp với ngạch công chức, viên chức đang giữ thì phải chuyển ngạch.

>> Xem thêm:  Một người có hai sổ bảo hiểm xã hội thì giải quyết thế nào ?

Trường hợp luân chuyển theo yêu cầu nhiệm vụ đến làm công việc khác có mức lương thấp hơn thì được giữ ngạch, bậc lương đang hưởng (kể cả chế độ nâng bậc lương và chế độ phụ cấp thâm niên vượt khung ở ngạch công chức, viên chức đó).

Trường hợp chuyển công tác mà công việc mới phù hợp với ngạch đang giữ, thì cơ quan, đơn vị mới tiếp tục trả lương (kể cả tính thời gian xét nâng bậc lương lần sau hoặc xét hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung nếu có ở ngạch đang giữ) theo giấy thôi trả lương của cơ quan, đơn vị cũ.

Dạ em tên Trang, 38 tuổi, hiện là giảng viên trường ĐH. Trường đang triển khai NĐ 108/CP do dư người. Em muốn được nghỉ theo NĐ này và học nghề mới. Em đã đóng BHXH từ năm 2002 đến 2015. Vậy xin LS cho biết em phải làm đơn, hưởng chính sách tốt nhất

Thứ nhất, các chế độ và chính sách đối với lao động dôi dư sẽ được bên đơn vị của bạn trực tiếp chi trả và bạn không phải làm đơn. 

Thứ hai, bạn chỉ cần làm đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, sổ bảo hiểm, quyết định chấm dứt hợp đồng làm việc của đơn vị nộp tại trung tâm dịch vụ việc làm tại địa phương nơi bạn muốn hưởng để được hưởng trợ cấp thất nghiệp. 

Kính gửi luật sư. Tôi tên là Tuấn, ở Hải Phòng. Xin hỏi Luật sư một việc như sau: Tôi năm nay đã 60 tuổi, có thời gian công tác trong ngành công an 16 năm và tôi đang được hưởng trợ cấp theo quyết định 62/2011 của TT chế độ dành cho đối tượng tham gia chiến tranh bảo vệ tổ quốc. Sau khi rời khỏi ngành công an tôi đi làm tại doanh nghiệp và đóng bảo hiểm xã hội từ 1995 đến nay đã tròn 20 năm công tác. Xin hỏi Tôi có thể làm được sổ hưu không ? (Hiện tôi đang đưởng hưởng chế độ theo quyết định 62/2011). Xin chân thành cảm ơn Luật sư.

Hiện tại, theo quy định tại điều 54 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định về điều kiện hưởng lương hưu như sau:

"Điều 54. Điều kiện hưởng lương hưu

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

b) Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

>> Xem thêm:  Người lao động có thỏa thuận không đóng bảo hiểm xã hội với công ty thì bị xử phạt như thế nào?

d) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

2. Người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 55 tuổi, nữ đủ 50 tuổi, trừ trường hợp Luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam, Luật công an nhân dân, Luật cơ yếu có quy định khác;

b) Nam từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi, nữ từ đủ 45 tuổi đến đủ 50 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

3. Lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn tham gia bảo hiểm xã hội khi nghỉ việc mà có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và đủ 55 tuổi thì được hưởng lương hưu.

4. Chính phủ quy định điều kiện về tuổi hưởng lương hưu đối với một số trường hợp đặc biệt; điều kiện hưởng lương hưu của các đối tượng quy định tại điểm c và điểm d khoản 1, điểm c khoản 2 Điều này.".

Bạn 60 tuổi và đã có 20 năm đóng bảo hiểm xã hội, do đó bạn đủ điều kiện hưởng lương hưu. 

Hiện giờ tôi không biết là tôi đã đăng ký đóng bảo hiểm xã hội từ khi nào, mà khi xin vào công ty họ yêu cầu tôi nộp sổ bảo hiêm. Tôi nói không có thì công ty nói là đã xác định được sổ bảo hiểm xã hội của tôi ở Long An. Vậy bây giờ tôi phải làm sao để có được sổ bảo hiểm đó hoặc là làm thế nào để được đăng ký BHXH tại công ty mới. 

Để giải quyết trong trường hợp này, bạn cần làm rõ sổ bảo hiểm xã hội đó có phải chắc chắn của bạn hay không thì bạn cần về bảo hiểm xã hội Long An để đối chiếu thông tin. Nếu các thông tin trùng khớp với thông tin của bạn, thì bạn cần cung cấp sổ bảo hiểm xã hội tại công ty cũ thì công ty mới mới có thể tiếp tục tham gia đóng bảo hiểm cho bạn.

Nếu số sổ bảo hiểm đó không phải của bạn thì bạn đề nghị đơn vị tham gia mới bảo hiểm xã hội cho bạn. 

>> Xem thêm:  Các trường hợp người lao động không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc ?

Đơn vị tôi là đơn vị hành chính sự nghiệp nên phát lương từ đầu tháng. Khi phát sinh nghỉ hưởng chế độ BHXH thì đơn vị chỉ thu lương và trả người làm thay, chứ không cắt lương trên bảng lương. Khi kiểm tra cơ quan BHXH đã thu hồi tất cả số tiền đã chi trả cho người lao động vì đơn vị không cắt lương trên bảng lương (mà chỉ thu lương trả người làm thay). Vậy người lao đông quá thiệt thòi vì đã bị thu lương , giờ lại bị thu hồi số tiền hưởng trợ cấp ốm đau. Đơn vị thu chi lương làm thay có chứng từ ký nhận đầy đủ nhưng cơ quan BHXH không chấp nhận. Đơn vị BHXH làm vậy có đúng không. Xin luật sư trả lời sớm. 

Hiện tại, nguyên tắc trả lương được quy định tại điều 96 Bộ luật lao động năm 2012. Trong đó, đơn vị của bạn có quyền trả lương vào đầu tháng cho cả tháng hoặc cuối tháng đều được.

Trong thời gian người lao động nghỉ hưởng các chế độ của bảo hiểm xã hội, người sử dụng lao động không phải trả lương theo quy định tại điều 186 Bộ luật lao động năm 2012. Như vậy, trừ khi đơn vị của bạn vẫn trả lương cho người lao động, nếu không thì bảo hiểm xã hội vẫn phải thanh toán bởi vì họ có nghỉ việc hưởng chế độ theo quy định. 

Nếu đơn vị của bạn chứng minh được đã có chứng từ ký nhận đầy đủ tức là xác nhận người lao động nghỉ việc không hưởng lương những ngày đó thì bảo hiểm xã hội có trách nhiệm chi trả. 

Trong năm 2010 tôi có tham gia đóng bảo hiểm xã hội hết cả 1 năm đó. Và tôi làm ở một công ty khác họ cũng đóng bảo hiểm xã hội cho tôi từ tháng 10 /2010. Vậy giờ tôi chốt là thừa ra 3 tháng, tôi không biết phải làm cách nào, tôi liên hệ lại công ty cũ họ không đồng ý chốt lại cho tôi. Trường hợp này tôi phải làm thế nào. Mong quý công ty cho tôi lời giải đáp. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Đối với trường hợp của bạn, nếu bạn đóng trên 2 số sổ bảo hiểm khác nhau thì theo điều 46, Quyết định 959/QĐ-BHXH bạn chỉ được chọn một trong hai "5.1. Một người có từ 2 sổ BHXH trở lên ghi thời gian đóng BHXH không trùng nhau thì cơ quan BHXH thu hồi tất cả các s BHXH, hoàn chnh lại cơ sở dữ liệu, in thời gian đóng, hưởng BHXH, BHTN của các sổ BHXH vào s mới. S sổ BHXH cấp lại là số của sổ BHXH có thời gian tham gia BHXH sớm nhất.".

Nếu bạn đóng trên 1 số sổ thì bạn và đơn vị tham gia sau sẽ được hoàn trả lại vì theo quy định tại điều 4, Nghị định 44/2013/NĐ-CP đơn vị trước có nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội cho bạn. Theo quy định tại điều 2, Quyết định 959/QĐ-BHXH "Hoàn trả: là việc cơ quan BHXH chuyển trả lại số tiền được xác định không phải tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN hoặc đóng thừa khi ngừng giao dịch với cơ quan BHXH; đóng trùng cho cơ quan, đơn vị, cá nhân đã nộp cho cơ quan BHXH.".

Khi trước bạn em có làm 1 công ty ở Bình Dương mà không lấy được sổ do công ty phá sản Vậy hiện giờ khi tra số chứng minh nhân dân có biết mình còn sổ BHXH đó để gộp sồ không ạ ? Em muốn tra cứu thời gian lao động theo chứng minh nhân dân này: 220990126 thì vào trang nào? Em cảm ơn nhiều!

Vì BHXH Bình Dương chưa có hệ thống tra cứu thông tin đóng bảo hiểm xã hội online nên các yêu cầu tra cứu số sổ BHXH, bạn vui lòng liên hệ cơ quan BHXH Bình Dương. 

Em tên Nhàn, năm nay đã 28 tuổi. Làm ơn cho em hỏi. Em trước đây có đồng BHXH được 4 tháng tại công ty. Nhưng sau em nghỉ làm không đóng bảo hiểm khoảng 2 năm nay rồi, nay em có thai gần 3 tháng, dự kiến vào tháng 3 năm 2016 sinh. Vậy em có thể đóng BHXH được không, nếu đống có được hưởng chế độ thai sản không?

Theo quy định tại điều 31 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014, bạn sẽ được hưởng thai sản nếu bạn đóng đủ 6 tháng trong khoảng thời gian 12 tháng trước khi sinh. Bạn dự sinh vào tháng 3/2016 nên khoảng thời gian 12 tháng trước sinh của bạn được xác định từ tháng 4/2015 đến tháng 3/2016. Vì bạn không cung cấp thông tin chi tiết về thời gian đóng bảo hiểm nên chúng tôi chưa thể khẳng định bạn có chắc chắn được hưởng thai sản không.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật lao động.

>> Xem thêm:  Cách đơn giản để biết Công ty có đóng Bảo Hiểm Y Tế cho bạn hay không ?