TÌNH HÌNH THỰC HIỆN THÔNG TƯ LIÊN TỊCH SỐ 03/2006/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC NGÀY 01/06/2006 GIỮA BỘ CÔNG AN-VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO VÀ TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO HƯỚNG DẪN VỀ VIỆC THÔNG BÁO, GỬI, CUNG CẤP THÔNG TIN, TÀI LIỆU LIÊN QUAN ĐẾN NGƯỜI PHẠM TỘI

Riêng ngành Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, sau khi triển khai và chỉ đạo thực hiện thông tư 03, Chánh án Tòa án nhân dân thành phố đã giao nhiệm vụ cho Chánh án 24 Tòa án nhân dân quận, huyện và Chánh Tòa hình sự quán triệt đến toàn thể thẩm phán và thư ký của ngành. Chánh án Tòa án nhân dân 24 quận, huyện có trách nhiệm phối hợp với công an địa phương trong việc giao nhận tài liệu liên quan đến người phạm tội. Đối với Văn phòng Tòa án nhân dân thành phố chịu trách nhiệm tổ chức tiếp nhận và chuyển giao các tài liệu theo quy định của Thông tư 03 đến phòng hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát. Sau đó, ngày 16/04/2009, Tòa án thành phố tiếp tục có văn bản chỉ đạo các đơn vị triển khai lại và thực hiện nghiêm tinh thần, nội dung quy định của Thông tư.Tòa án nhân dân thành phố đã tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện Thông tư 03 để nhằm đánh giá kết công tác triển khai, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Từ đó cho đến nay, ngành đã thực hiện tốt việc gửi thông tin tài liệu về tội phạm cho Phòng Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát.

Đối với Tòa án nhân dân thành phố đã tổ chức và phân công cụ thể cán bộ thực hiện việc tiếp nhận và chuyển giao cho Phòng Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát những tài liệu theo quy định. Việc giao, nhận tài liệu được thực hiện trực tiếp giữa cán bộ của hai đơn vị.

Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến - 1900.6162

Luật sư tư vấn pháp luật hình sự qua điện thoại gọi: 1900.6162

Kết quả thực hiện:

Theo báo cáo của Công an thành phố, trong 3 năm qua, ngành Tòa án nhân dân thành phố đã gửi đến phòng Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát 53.219 tài liệu chiếm tỷ lệ 75,53% số tài liệu, thông tin mà Phòng Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát đã nhận được. Kết quả trên đã được ngành Công an đánh giá là đơn vị thực hiện nghiêm túc tinh thần Thông tư số 03 so với ngành Công an và Viện Kiểm sát. Ngành Tòa án phải gửi 20 loại tài liệu, Công an 12 loại, Viện kiểm sát 5 loại, quy định như thế cho thấy số tài liệu mà ngành Tòa án phải gửi là nhiều nhất. Tỷ lệ như trên là số nhiều nhưng chưa có cơ sở để xác định ngành Tòa án đã gửi đầy đủ các loại tài liệu. Theo liệt kê các loại tài liệu của ngành Tòa án đã gửi, cho thấy còn nhiều loại tài liệu như Quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm. Riêng về Quyết định của Chủ tịch nước về xét đơn xin ân giảm án tử hình do Văn phòng Chủ tịch Nước phát hành chưa thấy Phòng Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát được thu thập. Ngành Tòa án sẽ khắc phục để gửi Quyết định giám đốc thẩm và tái thẩm án hình sự thuộc thẩm quyền trong thời gian tới đồng thời sẽ sao y để bổ sung số quyết đinh đã được ban hành từ tháng 6 năm 2006 cho đến nay.

Quá trình thực hiện Thông tư số 03, ngành Tòa án cũng có những thuận lợi và khó khăn bên cạnh những bất cập trong công tác thực hiện

*Những thuận lợi

-Lãnh đạo Tòa án hai cấp tại thành phố đều có sự quan tâm chỉ đạo thực hiện thông tư nên đã có biện pháp quản lý, kiểm tra trong công tác tổ chức thực hiện thông tư;

-Sự thuận lợi trong công tác phối hợp với Công an địa phương và thành phố trong việc giao nhận tài liệu;

-Cán bộ được giao việc nhận thức rõ tầm quan trọng của việc thông báo, gửi, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến người phạm tội là để cơ quan có chức năng quản lý lý lịch tư pháp của công dân phục vụ cho công tác điều tra, truy tố, xét xử và yêu cầu của công dân khi có việc liên quan nên đã thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

*Những khó khăn

-Về nhân sự: để công việc quản lý được chặt chẽ cần phải có nhân sự thực hiện các công việc như tiếp nhận một đầu mối, vào sổ các tài liệu được tiếp nhận và chuyển giao tài liệu tiếp nhận cho cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát. Do số lượng tài liệu chuyển giao rất lớn, việc cập nhật giao nhận chiếm thời gian khá lớn nhưng cán bộ thực hiện nhiệm vụ này lại kiêm nghiệm. Ngoài công việc này còn phải thực hiện nhiệm khác được giao nên phải thường xuyên làm thêm giờ nhưng vẫn chưa đảm bảo việc gửi tài liệu đúng thời hạn. Có Tòa án tập hợp nhiều tài liệu mới đi gửi một lần nhưng cũng có đơn vị gửi tài liệu qua bưu điện nên việc xác định tài liệu đã được cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát đã nhận hay chưa không thể xác định được; việc này có thể dẫn đến cơ sở dữ liệu của cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát không đầy đủ, gây khó khăn khi có yêu cầu phục vụ khai thác tài liệu. Việc gửi, cung cấp thông tin một cách đúng thời hạn, nhanh chóng có ý nghĩa rất lớn cho việc khai thác cung cấp thông tin của người phạm tội cho các cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu. Một người đang bị khởi tố điều tra (hoặc đã bị xét xử) nhưng cơ quan điều tra (hoặc Tòa án) chưa gửi quyết định khởi tố bị can, Tòa án chưa gửi bản án đối với họ cho Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát, cùng lúc đó Sở tư pháp có yêu cầu tra cứu để cấp lý lịch tư pháp cho đối tượng thì không có thông tin nên có thể dẫn đến bị lọt và việc cấp phiếu lý lịch tư pháp cho đối tượng không chính xác.

-Về cơ sở vật chất: Hầu hết đều thực hiện bằng phương tiện thủ công, chưa thiết lập được chương trình vi tính để theo dõi quản lý, gây khó khăn khi có yêu cầu báo cáo, thống kê số liệu các loại tài liệu.

-Chưa hình thành một quy định báo cáo, thống kê định kỳ về việc thực hiện thôngt ư 03 theo những tiêu chí thống kê thống nhất nên khi thực hiện các yêu cầu về báo cáo, thống kê gặp khó khăn.

*Những bất cập

-Các loại thông tin, tài liệu mà Tòa án có trách nhiệm thông báo, gửi cho cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát được hiểu Tòa án cấp nào phát hành thì gửi cho cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát cấp đó ví dụ: tài liệu do Tòa án nhân dân quận 2 phát hành thì tài liệu đó được gửi đến Hồ sơ nghiệp vụ của công an quận 2 tiếp nhận. Trong số các loại tài liệu phải gửi có quyết định tạm đình chỉ thi hành hình phạt tù. Loại quyết định này theo quy định của bộ luật tố tụng hình sự thì các trường hợp người bị kết án bị bệnh nặng thì do Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi người đó đang thi hành hình phạt ra quyết định. Sau khi ra quyết định thì Tòa án đã ra quyết định tạm đình chỉ gửi đến cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ của công an tỉnh đó đưa vào cơ sở dữ liệu. Trong khi đó bản án và quyết định thi hành bản án đối với người bị kết án có thể do Tòa án cấp huyện hoặc cấp tỉnh khác ban hành.

Ví dụ: Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận ra Quyết định tạm đình chỉ thi hành hình phạt đối với Nguyễn Văn A đã bị Tòa án nhân dân quận 1, thành phố Hồ Chí Minh xét xử. Như vậy trong cơ sở dữ liệu của Cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát của công an quận 1 có bản án và quyết định thi hành án đối với Nguyễn Văn A nhưng cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát công an tỉnh Bình Thuận lại tiếp nhận Quyết định tạm đình chỉ thi hành hình phạt tù là một bất cập; việc thu thập tài liệu có liên quan đến người phạm tội bị gián đoạn.

-Đối với những trường hợp người bị kết án phạt tù nhưng đang tại ngoại, Tòa án có thẩm quyền gửi bản án và quyết định thi hành án cho Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát nhưng khi người bị kết án tự nguyện vào trại giam để thi hành bản án hoặc bị bắt để thi hành án thì Thông tư không quy định việc phải gửi các biên bản về việc này cho cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát.

-Giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt tù là một căn cứ pháp lý để xác định người bị kết án đã thi hành xong hình phạt nhưng cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát chưa được thu thập. Việc thu thập tài liệu này sẽ thuận lợi khi có các yêu cầu về việc xóa án tích.

-Sau khi thụ lý vụ án hình sự, Tòa án có thể cho bị can đang bị tạm giam được tại ngoại bằng một Quyết định hủy bỏ biện pháp tạm giam và thay thế bằng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú nhưng cũng chưa thấy thông tư 03 quy định Tòa án phải gửi.

-Nhiều trường hợp Tòa án hai cấp cùng gửi 1 loại văn bản tài liệu như bản án phúc thẩm.

Để việc thu thập những thông tin, tài liệu liên quan đến người phạm tội thì:

-Liên ngành Trung ương cần quan tâm chỉ đạo về việc bố trí nhân sự chuyên biệt cho công tác này đặc biệt đối với ngành Tòa án nhân dân.

-Trang bị và hỗ trợ về (tài chính cũng như phương tiện) trong việc ứng dụng các chương trình công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý.

-Bổ sung việc gửi Quyết định tạm đình chỉ thi hành hình phạt tù cho cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát của địa phương đã ban hành bản án, quyết định thi hành án.

-Bổ sung các tài liệu thuộc trách nhiệm của Trại tạm giam, của Phòng cảnh sát bảo vệ và hỗ trợ tư pháp cần phải gửi như biên bản người bị kết án trình diện thi hành án; biên bản bắt người có quyết định thi hành án, biên bản bắt ngwòi có quyết định truy nã thi hành án.

-Bổ sung Tòa án phải gửi Quyết định hủy bỏ biện pháp tạm giam đối với bị can, bị cáo.

-Sớm có quy định về thời hạn và tiêu chí thống kê, báo cáo việc thực hiện thông tư 03.

-Cần hướng dẫn cụ thể hơn việc gửi tài liệu; đề nghị văn bản tài liệu do đơn vị nào phát hành thì đơn vị đó có trách nhiệm gửi đến Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát để tránh sự trùng lắp.

-Mỗi quý một lần, Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát cần thông báo đến từng đơn vị về việc gửi tài liệu theo quy định để trên cơ sở đó, từng đơn vị bổ sung các tài liệu còn thiếu. Định kỳ hàng năm, Phòng Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát có thống kê số liệu các loại thông tin, tài liệu ngành Tòa án nhân dân thành phố (bao gồm Tòa án thành phố và 24 Tòa án cấp huyện) để Tòa án thành phố có cơ sở chỉ đạo, đôn đốc cũng như nhắc nhở việc gửi tài liệu phải đầy đủ, mang tính kịp thời, đảm bảo về mặt thời gian

-Cần đưa việc phối hợp thông báo, gửi, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến người phạm tội vào quy chế phối hợp liên ngành của thành phố để việc thực hiện mang tính thống nhất đầy đủ, đảm bảo tính pháp lý và thời gian.

Ngày 10/11/2010 trong Hội nghị giao ban thường kỳ đối với 24 Tòa án nhân dân quận, huyện, đ/c Trần Văn Sự đã thay mặt lãnh đạo Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh quán triệt lại tinh thần của Thông tư 03 để các đơn vị tiếp tục chỉ đạo thực hiện

Để xác định về nhân thân lai lịch của một con người là một vấn đề hết sức quan trọng trong công tác quản lý của Nhà nước, đặc biệt hơn nữa là đối với những người đã từng bị khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử trước Tòa án. Thông tư liên tịch số 03/2006/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC ngày 01/06/2006 giữa Bộ Công an-Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn về việc thông báo, gửi, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến người phạm tội là một căn cứ pháp lý quan trọng để các cơ quan tiến hành tố tụng, những người tiến hành tố tụng có nhiệm vụ gửi cho Phòng Hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát những tài liệu có liên quan đến việc thực thi chức trách nhiệm vụ được giao (sau đây gọi tắt là Thông tư 03).

Nguồn: Tòa án nhân dân tối cao

(MKLAW FIRM: Bài viết được đăng tải nhằm mục đích giáo dục, phổ biến, tuyên truyền pháp luật và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước không nhằm mục đích thương mại. Thông tin nêu trên chỉ có giá trị tham khảo và có thể một số thông tin pháp lý đã hết hiệu lực tại thời điểm hiện tại vì vậy Quý khách khi đọc thông tin này cần tham khảo ý kiến luật sư, chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng vào thực tế.)