Tội chứa mại dâm theo quy định Điều 327 Bộ luật Hình sự

Tội chứa mại dâm không chỉ xâm phạm trực tiếp đến trật tự công cộng mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe, nhân phẩm, và tính mạng của con người.

Vậy, Chứa mại dâm là gì?

Theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Pháp lệnh phòng, chống mại dâm 2003, chứa mại dâm là hành vi sử dụng, thuê, cho thuê hoặc mượn, cho mượn địa điểm, phương tiện để thực hiện việc mua dâm, bán dâm và đây là một trong những hành vi vi phạm pháp luật bị nghiêm cấm.

Cho thuê, cho mượn địa điểm, phương tiện để hoạt động mại dâm là hành vi của tổ chức, cá nhân có quyền quản lý, chiếm hữu, sử dụng hoặc định đoạt tài sản mà cho thuê, cho mượn để hoạt động mại dâm.

Trường hợp bạn cho thuê căn hộ thuộc quyền quản lý, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt của mình nhưng không biết mục đích của người thuê căn hộ là để sử dụng vào hoạt động bán dâm nên hành vi của bạn không phải là chứa mại dâm.

1. Các yếu tố cấu thành Tội chứa mại dâm

1.1. Khách thể  

Khách thể của Tội chứa mại dâm là trật tự công cộng, đạo đức, thuần phong mỹ tục, và các giá trị văn hóa xã hội lành mạnh của dân tộc. Tội phạm này xâm phạm trực tiếp đến nếp sống văn hóa mới, huỷ hoại nhân cách con người, và gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng như phát sinh các tội phạm và tệ nạn xã hội khác, cũng như là môi trường lây lan các bệnh xã hội nguy hiểm. Việc bảo vệ các giá trị này có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự ổn định và phát triển bền vững của xã hội.   

1.2. Mặt khách quan 

Mặt khách qu an của tội phạm này được thể hiện qua hành vi khách quan duy nhất là hành vi chứa mại dâm. Hành vi này được định nghĩa là sử dụng, thuê, cho thuê hoặc mượn, cho mượn địa điểm, phương tiện để thực hiện việc mua dâm, bán dâm. Hành vi có thể được thực hiện bằng nhiều thủ đoạn khác nhau và tại nhiều loại địa điểm, phương tiện khác nhau, từ nhà nghỉ, khách sạn, nhà riêng đến cả các phương tiện di chuyển như ô tô, thuyền.   

Đáng chú ý, đây là một tội phạm có cấu thành hình thức. Tội phạm được coi là hoàn thành ngay từ thời điểm người phạm tội đã thực hiện hành vi khách quan, tức là đã tạo điều kiện về vật chất cho việc mua bán dâm diễn ra. Việc mua bán dâm có thực sự thành công hay không, hay đã có hành vi giao cấu xảy ra hay chưa, không phải là dấu hiệu bắt buộc để cấu thành tội phạm.   

1.3. Mặt chủ quan  

Tội chứa mại dâm được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Điều này có nghĩa là người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, biết rõ việc mình sử dụng, thuê, cho thuê hoặc mượn, cho mượn địa điểm, phương tiện là để người khác thực hiện hành vi mua bán dâm, và mong muốn hành vi đó xảy ra. Nếu người thực hiện hành vi không biết mục đích của người thuê hoặc người mượn là để mua bán dâm, thì sẽ không cấu thành tội phạm này. Động cơ phạm tội chủ yếu là nhằm vụ lợi, kiếm lời bất chính từ hoạt động bất hợp pháp, tuy nhiên, động cơ không phải là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm cơ bản mà chỉ là căn cứ để xem xét các tình tiết tăng nặng.   

1.4. Chủ thể 

Chủ thể của Tội chứa mại dâm là bất kỳ cá nhân nào có đủ năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Năng lực này bao gồm việc đạt độ tuổi nhất định và không mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi của mình. Theo Điều 12 Bộ luật Hình sự, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trong khi người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về các tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. 

2. Khung hình phạt tội chứa mại dâm

Nội dung Điều 327 Bộ luật hình sự năm 2015 quy định về tội danh này như sau:

Điều 327. Tội chứa mại dâm

1. Người nào chứa mại dâm, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Có tổ chức;

b) Cưỡng bức mại dâm;

c) Phạm tội 02 lần trở lên;

d) Chứa mại dâm 04 người trở lên;

đ) Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi;

e) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bán dâm từ 11% đến 45%;

g) Thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

h) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:

a) Đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;

b) Thu lợi bất chính từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

c) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bán dâm 46% trở lên.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:

a) Đối với 02 người trở lên từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;

b) Thu lợi bất chính 500.000.000 đồng trở lên;

c) Cưỡng bức mại dâm dẫn đến người đó chết hoặc tự sát.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Điểm r, Điều 2 Bộ luật hình sự sửa đổi bổ sung năm 2017 có thay đổi nội dung Điều 327 như sau: "r) Thay thế cụm từ “Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bán dâm từ 11% đến 45%” bằng cụm từ “Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bán dâm mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%” tại điểm e khoản 2; cụm từ “Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bán dâm 46% trở lên” bằng cụm từ “Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bán dâm mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên” tại điểm c khoản 3 Điều 327;"

2.1 Các khung hình phạt cơ bản, tăng nặng

- Khung hình phạt cơ bản (Khoản 1, Điều 327 BLHS): từ 01 năm đến 05 năm tù

Đây là mức hình phạt áp dụng cho hành vi chứa mại dâm thông thường, chưa có các tình tiết tăng nặng đặc biệt. Ví dụ: một người mở nhà nghỉ, khách sạn cho người khác đến thực hiện hành vi mua bán dâm mà không có tổ chức, không ép buộc, không liên quan đến người chưa thành niên hoặc chưa đạt mức thu lợi bất chính lớn.

- Khung hình phạt tăng nặng thứ nhất (Khoản 2, Điều 327): từ 05 năm đến 10 năm tù

Khung này áp dụng khi hành vi chứa mại dâm có tính chất nguy hiểm hơn đáng kể. Các tình tiết tăng nặng bao gồm:

• Có tổ chức: hành vi được thực hiện có phân công, phân nhiệm, phối hợp giữa nhiều người để hoạt động chứa mại dâm có hệ thống.
• Cưỡng bức mại dâm: người phạm tội dùng vũ lực, đe dọa hoặc thủ đoạn khác ép buộc người khác bán dâm.
• Phạm tội 02 lần trở lên: thể hiện sự tái phạm, có tính chất chuyên nghiệp.
• Chứa mại dâm 04 người trở lên: số lượng người bán dâm lớn, làm gia tăng tính chất nguy hiểm.
• Đối với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi: đây là hành vi xâm hại người chưa thành niên, đặc biệt bị nghiêm cấm.
• Gây rối loạn tâm thần và hành vi với tỷ lệ tổn thương từ 31% đến 60%: hậu quả trực tiếp về sức khỏe tinh thần người bán dâm.
• Thu lợi bất chính từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng: thể hiện tính vụ lợi rõ ràng.
• Tái phạm nguy hiểm: cho thấy người phạm tội có thái độ coi thường pháp luật.

- Khung hình phạt tăng nặng thứ hai (Khoản 3, Điều 327): từ 10 năm đến 15 năm tù

Mức hình phạt này áp dụng với các hành vi chứa mại dâm cực kỳ nghiêm trọng, cụ thể:

• Đối với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi: hành vi đặc biệt nguy hiểm, xâm phạm trực tiếp trẻ vị thành niên, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển thể chất và tinh thần.
• Thu lợi bất chính từ 200 triệu đến dưới 500 triệu đồng: cho thấy hành vi phạm tội có tính chất thương mại hóa cao, trục lợi lớn.
• Gây rối loạn tâm thần và hành vi với tỷ lệ tổn thương 61% trở lên: mức độ thương tổn nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của người bán dâm.

- Khung hình phạt tăng nặng cao nhất (Khoản 4, Điều 327): từ 15 năm đến 20 năm tù hoặc tù chung thân

Đây là khung hình phạt nghiêm khắc nhất, dành cho hành vi chứa mại dâm với mức độ đặc biệt nguy hiểm:

• Đối với từ 02 người trở lên từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi: phạm tội có tính chất đồng loạt, xâm hại nhiều trẻ vị thành niên cùng lúc.
• Thu lợi bất chính từ 500 triệu đồng trở lên: mức độ trục lợi rất lớn, mang tính chất kinh doanh mại dâm có tổ chức quy mô.
• Cưỡng bức mại dâm dẫn đến người đó chết hoặc tự sát: hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về tính mạng con người.

Ngoài các hình phạt chính nêu trên, người phạm tội còn có thể bị áp dụng các hình phạt bổ sung:

• Phạt tiền từ 10 triệu đến 100 triệu đồng,
• Phạt quản chế từ 01 đến 05 năm,
• Tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Để có cái nhìn tổng quan và hệ thống, có thể tổng hợp các khung hình phạt và tình tiết tương ứng của Tội chứa mại dâm như sau:

2.2. Tham khảo hình phạt qua bản án điển hình

Một bản án điển hình là Bản án số 45/2022/HS-ST của Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. Vụ án xét xử các bị cáo Đinh Văn Ng (chủ nhà nghỉ) và Trần Thị BT (quản lý) về tội "Chứa mại dâm". Bị cáo Ng đã cho gái bán dâm thuê nhà và khi có khách mua dâm thì gọi họ đến. Bị cáo BT cũng tham gia vào việc điều hành, gọi gái bán dâm cho khách. Vào thời điểm bị bắt quả tang, tại nhà nghỉ có 4 cặp đôi đang thực hiện hành vi mua bán dâm. Trong đó, có một người bán dâm là Bùi Thanh Chúc, chưa đủ 18 tuổi. Viện Kiểm sát và Tòa án đã truy tố các bị cáo về tội "Chứa mại dâm" theo Khoản 2 Điều 327. Tòa án đã nhận định rằng hành vi của các bị cáo đã phạm vào các tình tiết tăng nặng như "Phạm tội 02 lần trở lên," "Chứa mại dâm 04 người trở lên," và đặc biệt là "Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi".  

Việc áp dụng đồng thời nhiều tình tiết tăng nặng trong vụ án này cho thấy Tòa án đã đánh giá toàn diện hành vi phạm tội của các bị cáo, không chỉ dựa trên quy mô (số lượng người) mà còn dựa trên tính chất nguy hiểm của hành vi đối với nạn nhân là người chưa thành niên. Phân tích này minh họa rõ nét cách thức pháp luật được áp dụng trong thực tế để xác định mức độ nghiêm trọng và quyết định hình phạt thích đáng.

2.3. Các văn bản pháp lý liên quan

Một trong những vấn đề pháp lý nổi bật trong thực tiễn áp dụng Điều 327 BLHS là sự thiếu vắng một văn bản hướng dẫn chính thức, toàn diện từ Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Điều này tạo ra một khoảng trống pháp lý, dẫn đến sự thiếu thống nhất trong cách hiểu và áp dụng các tình tiết định khung tăng nặng tại các cơ quan tiến hành tố tụng ở địa phương.   

Vấn đề này được thể hiện rõ nhất qua cách hiểu tình tiết "Chứa mại dâm 04 người trở lên". Hiện có hai quan điểm chính đang tồn tại và gây tranh luận:   

• Quan điểm theo Pháp lệnh số 10/2003/PL-UBTVQH11: Dựa trên định nghĩa "Mại dâm là hành vi mua dâm, bán dâm," quan điểm này cho rằng tình tiết "chứa mại dâm 04 người trở lên" bao gồm cả người mua dâm và người bán dâm, miễn là tổng số người (bao gồm ít nhất 01 người bán dâm) từ 04 người trở lên.   
• Quan điểm theo Công văn số 64/TANDTC-PC: Theo giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao, "mại dâm" trong ngữ cảnh này được hiểu là "bán dâm" (mại: bán). Do đó, tình tiết tăng nặng này chỉ áp dụng khi có từ 04 người bán dâm trở lên được chứa chấp. Quan điểm này phù hợp với thực tiễn xét xử, theo đó hành vi chứa mại dâm có 01 người bán dâm với 03 người mua dâm chỉ bị xử lý theo Khoản 1 Điều 327, chứ không phải Khoản 2.   

Sự mâu thuẫn giữa hai cách hiểu này cho thấy tính không đồng bộ của hệ thống văn bản hướng dẫn hiện hành, gây ra nhiều khó khăn và ảnh hưởng trực tiếp đến việc định tội và quyết định hình phạt trong thực tiễn xét xử.

3. Phân biệt với các tội danh khác liên quan

Việc phân biệt Tội chứa mại dâm với các tội danh khác là rất quan trọng để đảm bảo việc truy tố chính xác. Mặc dù Tội chứa mại dâm (Điều 327) và Tội môi giới mại dâm (Điều 328) đều là các tội xâm phạm trật tự công cộng và đạo đức xã hội, chúng khác nhau ở vai trò và hành vi cốt lõi của người phạm tội.   

Sự phân biệt chính nằm ở vai trò cốt lõi và hành vi thực tế. Tội chứa mại dâm tập trung vào việc cung cấp một "sân chơi" (địa điểm, phương tiện), trong khi Tội môi giới mại dâm tập trung vào hành vi "dẫn dắt, dụ dỗ" (làm trung gian, kết nối các bên).   

Trong thực tế, một người có thể thực hiện cả hai hành vi cùng lúc. Ví dụ, chủ nhà nghỉ vừa cho thuê phòng để mua bán dâm vừa gọi gái mại dâm đến cho khách. Trong trường hợp này, người đó có thể bị truy tố đồng thời về cả hai tội danh nếu hành vi của họ cấu thành đầy đủ cả hai tội. Điều này đòi hỏi các cơ quan tố tụng phải đánh giá toàn diện hành vi và mục đích của người phạm tội để truy tố chính xác.   

Bên cạnh đó, Tội chứa mại dâm cũng cần được phân biệt rõ với Tội mua bán người. Tội mua bán người là tội xâm phạm nghiêm trọng đến quyền tự do, nhân phẩm và tính mạng của con người. Khác với chứa mại dâm chỉ là tạo điều kiện cho hành vi mua bán dâm diễn ra, mua bán người liên quan đến việc chuyển giao quyền kiểm soát con người, thường bằng vũ lực, lừa đảo, hoặc cưỡng ép, nhằm mục đích bóc lột nạn nhân. 

Kết luận và kiến nghị

Tội chứa mại dâm là một tội danh quan trọng trong công tác đấu tranh phòng, chống tệ nạn xã hội tại Việt Nam. Điều 327 Bộ luật Hình sự đã quy định một cách chi tiết và có tính răn đe cao, đặc biệt với các tình tiết tăng nặng liên quan đến nạn nhân và quy mô tội phạm. Tuy nhiên, việc áp dụng trong thực tiễn vẫn còn gặp phải một số vướng mắc nhất định, chủ yếu do sự thiếu hụt các văn bản hướng dẫn thi hành thống nhất.

Để khắc phục những tồn tại này và nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm, báo cáo xin đưa ra một số kiến nghị sau:

• Đề xuất Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao sớm ban hành Nghị quyết hoặc văn bản hướng dẫn chính thức, toàn diện để giải thích thống nhất các quy định của Điều 327 Bộ luật Hình sự 2015. Việc này sẽ giúp loại bỏ các cách hiểu khác nhau, đảm bảo tính công bằng và nhất quán trong quá trình xét xử trên toàn quốc, đặc biệt là đối với các tình tiết còn gây tranh cãi như "chứa mại dâm 04 người trở lên."
• Đề xuất các cơ quan chức năng nghiên cứu và cập nhật các quy định pháp luật để làm rõ khái niệm "địa điểm, phương tiện" trong bối cảnh các phương thức phạm tội sử dụng công nghệ cao ngày càng tinh vi. Hiện nay, các hành vi chứa mại dâm có thể không chỉ diễn ra tại các địa điểm truyền thống mà còn thông qua các nền tảng trực tuyến, ứng dụng di động, đòi hỏi các quy định pháp luật cần được điều chỉnh kịp thời để bắt kịp với sự phát triển của tội phạm.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác! Trân trọng./.