Tội đua xe trái phép theo quy định điều 266 Bộ Luật Hình sự

Điểm cốt lõi để xác định hành vi này là tính chất “trái phép”, tức là cuộc đua diễn ra mà không được sự cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Các phương tiện thô sơ như xe trâu hay xe ngựa không được xem là phương tiện của tội danh này, mặc dù hành vi đua các loại phương tiện này vẫn có thể bị xử lý về các tội danh khác.

Vậy, thế nào là đua xe trái phép?

Đua xe trái phép là hoạt động gây mất trật tự, mất an toàn khi tham gia giao thông. Do đó có thể mô tả hành vi này là hành vi điều khiển xe tham gia việc đua xe mà không được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền. Các phương tiện được sử dụng trong hoạt động đua xe trái phép là ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ và gây ra hậu quả nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

Đây là hành vi cấu thành bởi các yếu tố sau:

1. Sử dụng phương tiện chạy quá tốc độ, lạng lách, đánh võng. Gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông.
2. Không có đủ bảo hộ đúng theo quy chuẩn an toàn.
3. Không có làn đường riêng để tiến hành đua xe.
4. Cơ quan có thẩm quyền không thể kiểm soát và quản lý nên không đảm bảo trật tự, an toàn xã hội. Không được sự cho phép cơ quan có thẩm quyền khi tổ chức các cuộc đua.

Do đó, hành vi này không chỉ gây nguy hiểm cho chính người điều khiển mà còn ảnh hưởng, có tính nguy hiểm cao đối với người tham gia giao thông xung quanh hoặc tài sản gần đó.

Như vậy, có thể hiểu đua xe trái phép là hành vi của hai hoặc nhiều người điều khiển xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ chạy thi trên đường bộ nhằm đuổi kịp hoặc vượt người cùng đua.

Bản chất pháp lý của tội danh này là một tội phạm xâm phạm đến an toàn công cộng, trật tự công cộng. Hành vi đua xe không chỉ gây nguy hiểm cho chính người điều khiển mà còn trực tiếp đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của những người tham gia giao thông khác và an ninh, trật tự nơi công cộng.

1. Các yếu tố cấu thành tội đua xe trái phép

1.1. Khách thể của tội phạm

Khách thể của "Tội đua xe trái phép" là một đối tượng đa tầng. Khách thể trực tiếp, chính yếu mà tội phạm xâm hại là trật tự an toàn giao thông đường bộ. Đây là các quy tắc, quy định do Nhà nước ban hành nhằm đảm bảo hoạt động giao thông diễn ra an toàn, thông suốt. Hành vi đua xe trái phép đã trực tiếp làm phá vỡ các quy định này.

Ngoài ra, tội phạm này còn xâm hại đến các khách thể thứ cấp, bao gồm an toàn về tính mạng, sức khỏe và tài sản của cá nhân, tổ chức, thậm chí là của Nhà nước. Các khách thể này thường bị tác động trực tiếp bởi hậu quả do hành vi đua xe gây ra, chẳng hạn như tai nạn giao thông dẫn đến chết người hoặc thiệt hại tài sản.

1.2. Mặt khách quan của tội phạm

1.2.1. Hành vi khách quan

Hành vi khách quan của tội danh này là "đua trái phép xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ". Hành vi đua xe được hiểu là việc điều khiển phương tiện chạy thi trên đường bộ nhằm mục đích đuổi kịp hoặc vượt người cùng đua. Hành vi này bao gồm các giai đoạn như chuẩn bị phương tiện, đến địa điểm tập trung và trực tiếp điều khiển xe tham gia cuộc đua.

Đáng chú ý, hành vi đua xe trái phép không chỉ là đua tốc độ cao. Các nguồn tài liệu cho biết, ngay cả việc đua chậm nhưng vẫn có đủ dấu hiệu theo quy định cũng có thể bị coi là tội phạm. Điều này cho thấy tính nguy hiểm của hành vi không chỉ nằm ở tốc độ mà còn ở việc thách thức, coi thường pháp luật và trật tự công cộng.

1.2.2. Các dấu hiệu bắt buộc

Tội "Đua xe trái phép" có cấu thành vật chất, nghĩa là tội phạm chỉ hoàn thành khi đã xảy ra một trong các trường hợp được liệt kê tại khoản 1 Điều 266 BLHS, trừ trường hợp người đó đã bị xử phạt hành chính hoặc đã bị kết án về hành vi này mà chưa được xóa án tích. Các trường hợp bắt buộc để truy cứu trách nhiệm hình sự bao gồm:

• Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của một người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% trở lên.
• Gây thiệt hại về tài sản từ 50.000.000 đồng trở lên.
• Làm chết người.
• Có hành vi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn.
• Có hành vi tham gia cá cược.
• Có hành vi chống lại người có trách nhiệm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông hoặc người có trách nhiệm giải tán cuộc đua xe trái phép.
• Việc đua xe tại nơi tập trung đông dân cư.
• Hành vi đua xe tháo dỡ thiết bị an toàn khỏi phương tiện đua.
• Hành vi đua xe tái phạm nguy hiểm.

Nếu một người thực hiện hành vi đua xe nhưng không xảy ra hậu quả hoặc không có các dấu hiệu đi kèm như trên, người đó sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh này. Tuy nhiên, hành vi đó vẫn là vi phạm hành chính. Điều này cho thấy pháp luật đã xây dựng một hàng rào pháp lý phân tầng để xử lý hành vi nguy hiểm, trong đó hành vi đua xe chỉ trở thành tội phạm khi đạt đến một ngưỡng nguy hiểm nhất định, được định lượng bằng hậu quả hoặc các hành vi có tính chất liều lĩnh, bất chấp.

1.3. Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội "Đua xe trái phép" là chủ thể thường. Theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, chủ thể này phải là người từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự.

Trong thực tiễn, việc xác định chính xác độ tuổi của người phạm tội tại thời điểm thực hiện hành vi là yếu tố đặc biệt quan trọng, vì phần lớn các đối tượng tham gia đua xe trái phép là thanh thiếu niên. Việc xác định độ tuổi này sẽ quyết định liệu người đó có đủ điều kiện để bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chỉ bị xử lý hành chính.

1.4. Mặt chủ quan của tội phạm

Hình thức lỗi: Mặt chủ quan của "Tội đua xe trái phép" thể hiện dưới hình thức lỗi cố ý. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội và trái pháp luật. Lỗi cố ý có thể là cố ý trực tiếp (mong muốn gây ra hậu quả) hoặc cố ý gián tiếp (nhận thấy khả năng gây ra hậu quả nhưng vẫn chấp nhận để mặc cho hậu quả xảy ra).

Động cơ và mục đích: Động cơ và mục đích của người phạm tội thường rất đa dạng, bao gồm: để giải trí, thể hiện bản thân, thi đua tốc độ, thậm chí là vì mục đích cá cược ăn tiền. Mặc dù động cơ không phải là dấu hiệu bắt buộc cấu thành tội phạm, nhưng nó là một yếu tố quan trọng để đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và quyết định hình phạt phù hợp.

2. Khung hình phạt của tội đua xe trái phép

Nội dung Điều 266 Bộ luật hình sự năm 2015 đã được sửa đổi tại điểm 78 Điều 1 Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định về tội đua xe trái phép như sau:

“Điều 266. Tội đua xe trái phép

1. Người nào đua trái phép xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi quy định tại Điều này hoặc Điều 265 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về một trong các tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

b) Gây thiệt hại về tài sản từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

đ) Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

e) Tham gia cá cược;

g) Chống lại người có trách nhiệm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông hoặc người có trách nhiệm giải tán cuộc đua xe trái phép;

h) Tại nơi tập trung đông dân cư;

i) Tháo dỡ thiết bị an toàn khỏi phương tiện đua;

k) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Làm chết 02 người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;

c) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Làm chết 03 người trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;

c) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.”.

2.1. Các khung hình phạt chính, hình phạt bổ sung

Điều 266 BLHS 2015, sửa đổi 2017 quy định các khung hình phạt cho tội danh "Đua xe trái phép" như sau:

2.2. Các tình tiết định khung tăng nặng, giảm nhẹ

Các tình tiết định khung tăng nặng của tội danh này không chỉ dựa vào hậu quả vật chất (thương tích, thiệt hại tài sản, chết người) mà còn dựa vào tính chất của hành vi. Việc có các tình tiết như "bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm", "tham gia cá cược", "chống lại người có trách nhiệm bảo đảm trật tự an toàn giao thông" cho thấy pháp luật hình sự Việt Nam chú trọng xử lý cả sự liều lĩnh, bất chấp của người phạm tội, không chỉ hậu quả cuối cùng. Điều này thể hiện sự nghiêm khắc của pháp luật đối với hành vi có tính chất thách thức trật tự xã hội.

Tình tiết giảm nhẹ: Người phạm tội vẫn có thể được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định chung của BLHS. Các tình tiết này bao gồm: tự nguyện sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại, thành khẩn khai báo, tự thú, phạm tội lần đầu, hoặc phạm tội trong hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Việc áp dụng các tình tiết giảm nhẹ sẽ được Tòa án xem xét khi lượng hình, quyết định mức hình phạt tương xứng với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.

2.3. Trách nhiệm dân sự về bồi thường thiệt hại

Trong các vụ án hình sự liên quan đến đua xe trái phép, trách nhiệm dân sự đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt là khi hành vi gây ra thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản. Về bản chất, việc bồi thường thiệt hại trong các vụ án này được xếp vào loại bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Bộ luật Dân sự.

Người phạm tội có nghĩa vụ bồi thường toàn bộ các thiệt hại đã gây ra. Mức bồi thường bao gồm các chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, mai táng, chi phí cấp dưỡng cho người phụ thuộc, cũng như một khoản tiền bồi thường tổn thất về tinh thần.

Việc tự nguyện bồi thường thiệt hại không chỉ là một nghĩa vụ dân sự mà còn là một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quan trọng. Tòa án sẽ xem xét thiện chí này khi quyết định một mức hình phạt khoan hồng hơn cho người phạm tội. Điều này thể hiện sự kết nối chặt chẽ giữa pháp luật hình sự và dân sự trong việc giải quyết hậu quả của tội phạm, vừa trừng trị người vi phạm vừa bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị hại.

2.4. Phân tích hình phạt qua các bản án điển hình

​Ví dụ 1: Vụ án Trần Quốc M – Bản án 49/2019/HS-PT của TAND tỉnh Bình Dương

Khoảng 19 giờ 30 phút ngày 14/9/2017, trên một đoạn đường thuộc Khu Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, bị cáo Trần Quốc M đã cùng một người khác là Võ Minh N điều khiển xe mô tô để đua xe trái phép. Trong quá trình đua, xe của M đã va chạm với xe của một người khác, sau đó xe của N cũng va chạm với xe của M, khiến N bị ngã và tử vong sau đó. Vụ tai nạn còn làm một số người khác bị thương và gây hư hỏng tài sản.

Tại phiên tòa sơ thẩm, Tòa án nhân dân thị xã D đã tuyên Trần Quốc M phạm tội "Đua xe trái phép" và xử phạt 02 năm tù. Bị cáo đã kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và hưởng án treo. Tại phiên phúc thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương đã giữ nguyên phán quyết của Tòa sơ thẩm. Mặc dù vụ án được xét xử theo Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung 2009) , nó vẫn là một ví dụ điển hình minh họa cho việc hành vi đua xe sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi gây ra hậu quả nghiêm trọng về tính mạng con người.

Ví dụ 2: Vụ án liên quan đến Võ Vỹ B và Tăng Quốc L – Bản án 38/2022/HS-ST

Ngày 27/9/2021, tại huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang, Võ Vỹ B đã rủ Tăng Văn B và Tăng Quốc L đua xe trên lộ Xuyên Á. Trong cuộc đua, Tăng Quốc L đã không làm chủ được tốc độ, đâm vào một xe mô tô của người khác đang quay đầu xe, khiến cả Tăng Quốc L và người bị hại tử vong do chấn thương sọ não.

Vụ án này cho thấy hậu quả nghiêm trọng của hành vi đua xe trái phép, không chỉ gây hại cho người tham gia giao thông bình thường mà còn cả những người trực tiếp tham gia cuộc đua. Hành vi của các bị cáo đã thỏa mãn các yếu tố cấu thành tội phạm và đã bị xét xử nghiêm minh.

3. Phân tích mối quan hệ và sự khác biệt

3.1. Phân biệt vi phạm hành chính và tội phạm hình sự

Sự khác biệt then chốt giữa vi phạm hành chính và tội phạm hình sự nằm ở mức độ nguy hiểm cho xã hội. Vi phạm hành chính là hành vi có tính chất nguy hiểm thấp hơn, chưa gây ra hậu quả nghiêm trọng. Ngược lại, tội phạm hình sự là hành vi có tính chất nguy hiểm đáng kể cho xã hội và được xác định bằng các dấu hiệu định tội cụ thể.

Một hành vi đua xe từ vi phạm hành chính sẽ chuyển thành tội phạm hình sự khi nó thỏa mãn một trong hai trường hợp sau : Quá trình này cho thấy sự chặt chẽ của hệ thống pháp luật. Một hành vi chỉ đơn thuần là đua xe trên đường, nếu chưa gây hậu quả, sẽ bị xử lý hành chính để răn đe. Nhưng nếu người vi phạm coi thường pháp luật và tái phạm, hoặc hành vi của họ đã gây ra hậu quả cụ thể, thì mức độ nguy hiểm đã tăng lên một ngưỡng mới, đòi hỏi phải truy cứu trách nhiệm hình sự.

• Trường hợp 1 (Gây hậu quả): Hành vi đua xe trái phép đã gây ra hậu quả thực tế về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản. Cụ thể, gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng.
• Trường hợp 2 (Tiền sử vi phạm): Người vi phạm đã có tiền sử vi phạm tương tự. Cụ thể, họ đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi đua xe trái phép hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn tiếp tục vi phạm.

3.2. So sánh với tội gây rối trật tự công cộng ​

Trong các vụ án thực tế, các cơ quan tố tụng thường phải phân định tội danh dựa trên vai trò và mức độ gây rối của từng cá nhân. Chẳng hạn, một nhóm đối tượng tụ tập trên đường phố, một số người trực tiếp điều khiển xe tham gia cuộc đua tốc độ, trong khi những người khác chỉ hò hét, lạng lách, đánh võng để cổ vũ. Trong trường hợp này, những người trực tiếp tham gia đua xe và gây ra hậu quả sẽ bị truy tố về "Tội đua xe trái phép", trong khi những người chỉ tụ tập để gây náo loạn, không có ý thức trực tiếp đua, có thể bị truy tố về "Tội gây rối trật tự công cộng". Sự khác biệt trong việc truy tố này thể hiện sự đánh giá chính xác của cơ quan chức năng về bản chất và mức độ nguy hiểm của từng hành vi, đảm bảo rằng người phạm tội phải chịu trách nhiệm đúng với vai trò của mình trong vụ án.

4. Giám định pháp y về tỷ lệ thương tật

Giám định pháp y về tỷ lệ tổn thương cơ thể là một trong những loại giám định quan trọng nhất trong các vụ án hình sự nói chung và tội đua xe trái phép nói riêng. Kết quả giám định này là căn cứ quyết định để định khung hình phạt theo các khoản 2, 3 và 4 của Điều 266 BLHS.

Việc giám định được thực hiện theo quy định của Thông tư số 22/2019/TT-BYT. Tỷ lệ tổn thương cơ thể được tính bằng một công thức phức tạp:

Tổng tỉ lệ phần trăm tổn thương cơ thể = T1​+T2​+T3​+...+Tn​

Kết quả giám định là một chứng cứ quan trọng, có thể làm thay đổi toàn bộ mức độ nghiêm trọng của vụ án và mức hình phạt áp dụng. Do đó, tính khách quan và chính xác của hoạt động giám định là yếu tố then chốt.

Giám định thiệt hại tài sản được thực hiện để xác định mức độ thiệt hại do hành vi đua xe trái phép gây ra. Kết quả giám định này cũng là căn cứ pháp lý để định khung hình phạt, vì các khoản 1, 2, 3 và 4 của Điều 266 đều quy định mức phạt dựa trên giá trị tài sản bị thiệt hại.

Ngoài giám định, các loại chứng cứ khác cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc giải quyết vụ án. Lời khai của các đối tượng, nhân chứng, vật chứng (phương tiện gây án), và đặc biệt là các chứng cứ điện tử như video từ camera giao thông, hình ảnh, hoặc các đoạn phim livestream được đăng tải trên mạng xã hội đã trở thành nguồn chứng cứ dồi dào, giúp cơ quan điều tra dễ dàng hơn trong việc xác định hành vi phạm tội.

 5. Khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và đề xuất hoàn thiện

Thực tiễn áp dụng Điều 266 BLHS vẫn còn tồn tại nhiều vướng mắc. Một trong những khó khăn lớn nhất là việc xác định hành vi "đua xe trái phép" trong bối cảnh các cuộc đua xe không được tổ chức từ trước mà chỉ được hình thành ngẫu nhiên trong quá trình tham gia giao thông. Việc chứng minh "ý chí đua" của các đối tượng trong một vụ án cụ thể là một thách thức lớn.

Bên cạnh đó, việc thu thập đầy đủ chứng cứ để chứng minh tội phạm cũng gặp nhiều trở ngại, đặc biệt khi các đối tượng di chuyển với tốc độ cao, thường bỏ chạy sau khi gây tai nạn, và hiện trường vụ án có thể bị xáo trộn.

Vấn đề tranh cãi chủ yếu xoay quanh việc định tội danh và định khung hình phạt một cách thống nhất khi thiếu các văn bản hướng dẫn chi tiết. Chẳng hạn, việc xác định thế nào là "nơi tập trung đông dân cư" hay cách tính tổng tỷ lệ thương tật khi có nhiều nạn nhân hoặc nhiều thương tích trên cùng một người. Mặc dù có các công thức và hướng dẫn chung, nhưng việc áp dụng vào thực tiễn vẫn có sự khác biệt về quan điểm.

Sự thiếu vắng các án lệ hoặc nghị quyết hướng dẫn trực tiếp cho Điều 266 BLHS mới đã khiến đường lối xét xử không đồng đều. Mỗi Tòa án có thể có nhận định khác nhau về các tình tiết định khung, dẫn đến việc người phạm tội ở các địa phương khác nhau với hành vi tương tự có thể nhận các mức án khác nhau. Tình trạng này gây ra sự bất công và làm giảm tính nghiêm minh, công bằng của pháp luật.

Luật Minh Khuê kiến nghị hoàn thiện một số vướng mắc như sau:

Sửa đổi luật, bổ sung hướng dẫn trước những vướng mắc thực tiễn, việc hoàn thiện pháp luật là vô cùng cần thiết. Kiến nghị đầu tiên là ban hành một Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hoặc Thông tư liên tịch để giải thích, hướng dẫn chi tiết về các tình tiết định khung của tội đua xe trái phép, đặc biệt là các khái niệm như "nơi tập trung đông dân cư", "tái phạm nguy hiểm" và các tiêu chí để phân biệt ranh giới giữa tội phạm và vi phạm hành chính.

Tăng cường đào tạo cán bộ tố tụng cần tăng cường đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ điều tra, kiểm sát viên và thẩm phán. Các khóa học này nên tập trung vào việc xác định chính xác bản chất hành vi, cách thức thu thập và đánh giá chứng cứ, đặc biệt là chứng cứ điện tử, để đảm bảo việc định tội danh và lượng hình được chính xác, khách quan.

Ứng dụng công nghệ, cải thiện công tác giám định đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong hoạt động điều tra, chẳng hạn như hệ thống camera giám sát thông minh, các phần mềm phân tích video để ghi nhận hành vi đua xe. Đồng thời, cần cải thiện quy trình giám định tư pháp, đảm bảo tính khách quan và khoa học của các kết quả giám định thương tật và tài sản.