1. Cục Thuế TPHCM rà soát và truy vết 524 doanh nghiệp có rủi ro về hóa đơn

Tổng cục Thuế đã công bố Thông cáo báo chí số 10 về công tác quản lý hóa đơn không hợp pháp nhằm tránh thuế. Thông cáo này thông tin như sau:

Trong thời gian gần đây, đa số doanh nghiệp đã tuân thủ đúng các quy định thuế. Tuy nhiên, vẫn có một số doanh nghiệp không ngừng cố gắng lừa đảo hệ thống thuế, thực hiện mua bán hóa đơn không hợp pháp để trốn thuế và lợi dụng ngân sách Nhà nước.

Các cơ quan thuế đã hợp tác chặt chẽ với các cơ quan chức năng để kiểm tra và phát hiện một số đối tượng sử dụng chứng minh thư/CCCD giả để thành lập mới hoặc mua lại doanh nghiệp ngừng hoạt động, nhằm bán hóa đơn không hợp pháp cho các doanh nghiệp khác, giảm thiểu nghĩa vụ thuế đối với ngân sách Nhà nước.

Kết quả công tác phối hợp với các cơ quan chức năng đã làm rõ 524 doanh nghiệp thực hiện bán hóa đơn không hợp pháp và hóa đơn giả mạo, đây là hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 6 Luật Quản lý thuế 2019. Trong số này, có trường hợp doanh nghiệp bán hóa đơn đã thay đổi địa chỉ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan thuế, nhằm tạo điều kiện cho việc khai khống hóa đơn hàng hóa mua vào.

Nhằm thực hiện tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, thay vì tiến hành thanh tra và kiểm tra tại doanh nghiệp, cơ quan thuế có quyền yêu cầu tổ chức và cá nhân liên quan cung cấp thông tin, tài liệu liên quan để xác định nghĩa vụ thuế và hợp tác với cơ quan quản lý thuế.

Công văn số 1798/TCT-TTKT ngày 16/5/2023 đã được Tổng cục Thuế ban hành, khuyến cáo các doanh nghiệp sử dụng hóa đơn đầu vào của 524 doanh nghiệp liên quan tự kiểm tra và loại bỏ hóa đơn không hợp pháp, không đầy đủ thông tin hàng hóa để điều chỉnh và hạch toán đúng nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

Luật Quản lý thuế đã rõ ràng quy định trách nhiệm và quyền lợi của người nộp thuế liên quan đến hóa đơn. Trong trường hợp người mua hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn không hợp pháp và chứng từ, nếu có chứng minh lỗi thuộc về bên bán hàng, họ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định tại Điều 142 Luật Quản lý thuế.

Trong trường hợp phát hiện NNT sử dụng hóa đơn không hợp pháp, việc này sẽ bị xử phạt theo quy định về hành vi trốn thuế tại Điều 143 của Luật Quản lý thuế. Để thực hiện đúng các quy định pháp luật về thuế, Tổng cục Thuế đã ra chỉ đạo, yêu cầu Cục Thuế địa phương thông báo mời các doanh nghiệp liên quan đến 524 doanh nghiệp có rủi ro cao như đã nêu trên để họ chứng minh tính hợp pháp của việc sử dụng hóa đơn. Việc giải trình có thể diễn ra trực tiếp tại cơ quan Thuế hoặc thông qua văn bản, tùy thuộc vào lựa chọn của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp có hóa đơn mua bán hàng hóa phản ánh đúng thực tế giao dịch sẽ tiến hành kê khai và nộp thuế theo quy định hiện hành. Đồng thời, danh sách các doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh sẽ được công bố và cập nhật kể từ thời điểm cơ quan thuế thông báo về việc doanh nghiệp bỏ địa chỉ, theo quy định tại Điều 29 của Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Các thông báo từ cơ quan thuế về việc doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký cũng sẽ gắn liền với quá trình chặn tự động xuất hóa đơn điện tử của những doanh nghiệp này trong hệ thống của cơ quan Thuế.

NNT có thể tra cứu danh sách doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh tại trang web chính thức của cơ quan Thuế tại địa chỉ: https://www.gdt.gov.vn. Cùng lúc, Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh đang tích cực rà soát và truy vết các bên liên quan đến 524 doanh nghiệp có rủi ro liên quan đến vấn đề hóa đơn.

2. Chủ trương về vấn đề quản lý và xử lý rủi ro hóa đơn

- Bộ Tài chính đã yêu cầu cơ quan thuế phối hợp chặt chẽ với Công an và các cơ quan quản lý khác để đưa ra các biện pháp mạnh mẽ nhằm ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp gian lận liên quan đến hóa đơn, nhằm bảo vệ vững chắc nền kinh tế.

- Người nộp thuế (NNT) được yêu cầu cung cấp thông tin bổ sung, theo đúng quy định, để giải trình về những vi phạm đáng chú ý liên quan đến hóa đơn điện tử, đặc biệt là những trường hợp có dấu hiệu tăng cao về vi phạm.

- Đã ban hành bộ tiêu chí rủi ro về hóa đơn và quy trình quản lý rủi ro về hóa đơn, nhằm tạo ra một cơ sở cho việc xác định và giảm thiểu rủi ro một cách hiệu quả.

- Quyết định triển khai thực hiện theo quy trình 575/QĐ-TCT của Tổng cục về quản lý hóa đơn rủi ro, đồng thời phân công cán bộ thuế để thực hiện rà soát hóa đơn điện tử và đối chiếu với thực tế.

- Quản lý thuế tại địa phương sẽ tập trung chủ yếu vào các NNT có rủi ro cao, đưa chúng vào danh sách cần được giám sát chặt chẽ và lên kế hoạch thực hiện kiểm tra, tránh bỏ sót các doanh nghiệp có rủi ro.

- Đã thiết lập quy định để thực hiện rà soát và đánh giá NNT sử dụng hóa đơn trên hệ thống hóa đơn điện tử, nhằm nhận diện dấu hiệu của những người nộp thuế có rủi ro cao trong việc sử dụng hóa đơn, với mục tiêu nâng cao hiệu lực và hiệu quả của công tác quản lý hóa đơn điện tử.

- Chú trọng vào việc nghiên cứu và ứng dụng quản lý rủi ro hóa đơn điện tử, cùng việc xây dựng quy chế sử dụng hệ thống quản lý rủi ro hóa đơn điện tử, nhằm hỗ trợ công tác truy vết trên toàn bộ lãnh thổ.

- Mục tiêu chính là ngăn chặn và xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật về hóa đơn, đặc biệt là về thuế, để gia tăng hiệu lực và hiệu quả của công tác quản lý thuế, đồng thời tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh và bình đẳng cho cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế.

3. Xử lý thế nào đối với các hóa đơn đầu vào từ các doanh nghiệp rủi ro về thuế?

Các doanh nghiệp thuộc nhóm có nguy cơ cao về thuế được xác định dựa trên các dấu hiệu rủi ro trong quản lý và sử dụng hóa đơn, theo quy định của Quyết định số 78/QĐ-TCT năm 2023 do Tổng cục Thuế ban hành. Đối với 524 doanh nghiệp nằm trong danh sách này, chúng được đánh giá là có rủi ro cao về thuế.

Theo các quy định tại Luật Quản lý thuế 2019, Thông tư 31/2021/TT-BTC, Thông tư 219/2013/TT-BTC, Công văn 11797/BTC-TCT năm 2014 và các văn bản hướng dẫn liên quan, khi có hóa đơn đầu vào từ các doanh nghiệp thuộc danh sách 524 doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế, quy trình xử lý hóa đơn sẽ được thực hiện như sau:

Trường hợp

Cơ quan thuế xử lý

Doanh nghiệp nhận hóa đơn đầu vào xử lý

Trường hợp hóa đơn phát sinh trước ngày doanh nghiệp bán hàng bỏ trốn:

– Cơ quan thuế có trách nhiệm tiến hành kiểm tra và xác minh xem có tồn tại giao dịch mua bán hàng hóa thực tế hay chỉ là mua bán hóa đơn giả mạo để xử lý các vi phạm liên quan.

– Doanh nghiệp được yêu cầu chứng minh và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính thực tế của các giao dịch mua bán, đồng thời cần cung cấp bằng chứng cho việc sử dụng hóa đơn nhằm phục vụ hoạt động kinh doanh đã thực hiện và đã kê khai thuế. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phải có hạch toán kế toán đầy đủ và tuân thủ quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp có thể khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào dựa trên hóa đơn mua hàng tương ứng, và sau đó tính vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Trường hợp hóa đơn phát sinh sau ngày doanh nghiệp bán hàng bỏ trốn:

 

Doanh nghiệp không có quyền khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào và không được tính vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Trường hợp doanh nghiệp chưa kê khai khấu trừ thuế GTGT:

Cơ quan thuế thông báo cho doanh nghiệp bằng văn bản để đảm bảo có thông tin kịp thời, giúp doanh nghiệp thực hiện quá trình rà soát và thực hiện các công việc liên quan đến hóa đơn theo đúng quy định pháp luật.

– Doanh nghiệp tạm dừng việc kê khai khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các hóa đơn mà có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

– Doanh nghiệp đang đợi kết quả chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.

– Doanh nghiệp chỉ thực hiện việc kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với các hóa đơn không có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Trường hợp doanh nghiệp đã kê khai khấu trừ thuế GTGT:

Cơ quan thuế gửi thông báo bằng văn bản đến doanh nghiệp để đảm bảo có thông tin kịp thời, giúp doanh nghiệp thực hiện quá trình rà soát và thực hiện các công việc liên quan đến hóa đơn theo đúng quy định pháp luật.

DN kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT đã khấu trừ.

Khi doanh nghiệp xác nhận rằng việc mua bán hàng hóa và sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào để kê khai khấu trừ đúng quy định:

Cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra tại doanh nghiệp để kết luận và xử lý vi phạm theo quy định.

DN cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Khi hóa đơn của doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế mà chứng minh được việc mua bán có thật, đúng quy định:

 

Doanh nghiệp có thể giảm khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào dựa trên hóa đơn mua hàng tương ứng và tính vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Khi hóa đơn của doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế mà không chứng minh được việc mua bán là có thật:

Cơ quan Thuế kiểm tra và đưa ra đánh giá để xác định liệu đây có phải là hành vi mua bán hóa đơn giả mạo hay không, và sau đó ra quyết định về việc xử phạt tương ứng.

Doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng (GTGT) đã khấu trừ và không tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.

Bài viết liên quan: Tổng hợp các dấu hiệu doanh nghiệp có rủi ro về hóa đơn, hoàn thuế GTGT

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!