Làm thế nào để lấy lại xe khi bị CSGT tạm giữ phương tiện?

Trong bối cảnh giao thông đường bộ và đường sắt ngày càng phức tạp, biện pháp tạm giữ phương tiện là công cụ pháp lý quan trọng nhằm duy trì trật tự an toàn xã hội và đảm bảo thi hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, quy trình giải phóng phương tiện bị tạm giữ thường gây ra nhiều thắc mắc và khó khăn cho người dân, đặc biệt khi các quy định pháp luật liên tục được cập nhật.

1. Khung pháp lý tổng quan về tạm giữ phương tiện giao thông

Tạm giữ phương tiện giao thông là biện pháp hành chính hoặc tố tụng nhằm ngăn chặn hành vi vi phạm, xác minh tình tiết hoặc đảm bảo thi hành quyết định xử phạt. Cơ sở pháp lý chính là Luật Xử lý Vi phạm hành chính (LXLVPHC) quy định thẩm quyền áp dụng (Điều 125). Các hành vi cụ thể dẫn đến tạm giữ phương tiện giao thông đường bộ từ ngày 01/01/2025 được chi tiết tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, thay thế Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Nghị định 123/2021/NĐ-CP. Cần lưu ý, nhiều quy định mới về giao thông đường bộ và quy trình kiểm tra của CSGT dự kiến sẽ được áp dụng từ ngày 01/01/2025.

2. Các hành vi vi phạm hành chính phổ biến dẫn đến tạm giữ phương tiện

Căn cứ Nghị định 168/2024/NĐ-CP, các hành vi vi phạm giao thông phổ biến nhất dẫn đến việc tạm giữ phương tiện thường tập trung vào các nhóm vi phạm có tính chất nghiêm trọng hoặc liên quan đến tính hợp pháp của phương tiện. Các nhóm vi phạm thường bị áp dụng biện pháp tạm giữ bao gồm:

• Vi phạm về nồng độ cồn và chất kích thích: Đây là nhóm hành vi bị xử lý nghiêm khắc nhất. Việc điều khiển phương tiện mà trong cơ thể có nồng độ cồn hoặc ma túy luôn dẫn đến việc tạm giữ phương tiện để ngăn chặn hành vi tiếp diễn và đảm bảo thi hành quyết định xử phạt (thường bao gồm phạt tiền rất nặng và tước quyền sử dụng giấy phép lái xe).
• Vi phạm về giấy tờ tùy thân và phương tiện (Không xuất trình được): Trường hợp người điều khiển phương tiện không xuất trình được một, một số, hoặc tất cả các giấy tờ bắt buộc theo quy định (bao gồm Giấy phép lái xe, Giấy đăng ký xe, Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường) theo quy định, người có thẩm quyền sẽ tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính đối với cả người điều khiển phương tiện (về hành vi không có giấy tờ), đồng thời lập biên bản đối với chủ phương tiện (về những hành vi vi phạm tương ứng theo Điều 30 Nghị định 168/2024/NĐ-CP) và tạm giữ phương tiện.

3. Làm thế nào để lấy lại xe khi bị CSGT tạm giữ phương tiện?

3.1. Hồ sơ bắt buộc để nhận lại phương tiện

Để nhận lại phương tiện, người vi phạm (hoặc người được ủy quyền hợp pháp) phải xuất trình đầy đủ các giấy tờ sau cho cơ quan quản lý kho bãi:

3.2. Quy trình làm việc tại bãi tạm giữ

Người nhận cần thực hiện các bước sau tại bãi tạm giữ:

• Thanh toán chi phí: Thanh toán đầy đủ các khoản chi phí lưu kho, bến bãi, và bảo quản phương tiện đã phát sinh (Trừ trường hợp được miễn phí nếu không có lỗi hoặc phương tiện bị tịch thu) (Căn cứ: Quy định về giá của UBND tỉnh/thành phố; Khoản 3 Điều 125 LXLVPHC ).
• Kiểm tra và đối chiếu: Xuất trình hồ sơ cho người quản lý bãi, tiến hành đối chiếu phương tiện với biên bản tạm giữ đã lập ban đầu để xác minh tình trạng, số lượng, và đặc điểm hiện tại của phương tiện (Căn cứ: Quy định quản lý tang vật vi phạm hành chính).
• Ký nhận bàn giao: Sau khi xác minh phương tiện trùng khớp và không có khiếu nại, hai bên tiến hành ký biên bản bàn giao, chính thức chấm dứt trách nhiệm bảo quản của cơ quan tạm giữ.

3.3. Xử lý các tình huống pháp lý đặc biệt 

Xe không chính chủ hoặc được ủy quyền nhận thay: Nếu người đến nhận phương tiện không phải là người vi phạm hoặc chủ sở hữu, họ cần có giấy ủy quyền hợp pháp (có công chứng hoặc chứng thực) kèm theo giấy tờ tùy thân của cả người ủy quyền và người được ủy quyền để chứng minh quyền hạn. Đối với xe không chính chủ (chưa sang tên), người sử dụng hợp pháp cần xuất trình các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng như Hợp đồng mua bán để cơ quan chức năng xác định tư cách pháp lý của người nhận.

Mất hoặc thiếu giấy tờ phương tiện (Đăng ký xe, GPLX): Việc nhận lại xe vẫn được thực hiện căn cứ vào quyết định trả lại tang vật của người có thẩm quyền xử phạt. Người nhận chỉ cần xuất trình Giấy tờ tùy thân để đối chiếu. Sau khi nhận lại xe, người dân cần làm lại giấy tờ bị mất/thiếu (Giấy đăng ký xe, GPLX) theo quy trình hành chính, có thể cần đơn trình báo và xác nhận của cơ quan công an về việc bị mất giấy tờ.

Phương tiện bị tạm giữ liên quan đến tai nạn giao thông: Khi phương tiện bị tạm giữ liên quan đến tai nạn giao thông nghiêm trọng, bản chất của việc tạm giữ chuyển sang Tố tụng Hình sự (TTHS) và phương tiện được coi là vật chứng phục vụ điều tra, khám nghiệm. Phương tiện chỉ được giải phóng khi Cơ quan Điều tra (Cơ quan Cảnh sát điều tra) xác định việc tạm giữ không còn cần thiết, thông qua việc ban hành quyết định cho phép giải phóng phương tiện bằng văn bản. Thời gian tạm giữ trong TTHS không bị giới hạn theo LXLVPHC, mà phụ thuộc vào tiến độ và độ phức tạp của vụ án hình sự.

4. Thời hạn tạm giữ và hậu quả pháp lý của việc không nhận xe

4.1. Thời hạn tạm giữ phương tiện theo Luật xử lý vi phạm hành chính

Thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính không quá 07 ngày. Trong trường hợp vụ việc phức tạp, thời hạn tạm giữ có thể gia hạn, tổng thời hạn tạm giữ tối đa (bao gồm cả thời hạn ban đầu và các lần gia hạn) không quá 90 ngày. Thời hạn tạm giữ được tính từ thời điểm tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ thực tế.

4.2. Xử lý phương tiện không đến nhận sau khi hết thời hạn tạm giữ

Nếu hết thời hạn tạm giữ mà người có liên quan không đến nhận, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện quy trình thông báo công khai: Thông báo lần thứ nhất trong vòng 03 ngày làm việc và lần thứ hai trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày thông báo lần thứ nhất.

Hậu quả pháp lý: Nếu hết thời hạn 01 tháng, kể từ ngày thông báo lần thứ hai, mà chủ phương tiện hoặc người có liên quan vẫn không đến nhận, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành thủ tục tịch thu tang vật, phương tiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính (Điều 126 LXLVPHC). Quá trình xử lý phương tiện sau khi tịch thu (bán đấu giá) phải được tiến hành trong thời hạn 05 ngày làm việc sau khi hết thời hạn 01

5. Quy trình nộp phạt và chi phí lưu kho

5.1. Hướng dẫn chi tiết quy trình nộp phạt vi phạm hành chính

Việc hoàn thành nghĩa vụ nộp phạt là điều kiện tiên quyết để cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định trả lại phương tiện.

Phương thức nộp phạt truyền thống: Người vi phạm có thể nộp phạt trực tiếp tại Kho bạc Nhà nước (KBNN) hoặc tại các ngân hàng thương mại được KBNN ủy quyền thu phạt, sau đó nhận biên lai hoặc chứng từ nộp phạt.

Phương thức thanh toán trực tuyến: Người vi phạm có thể tra cứu và thanh toán quyết định xử phạt thông qua Cổng dịch vụ công Quốc gia (DVCQG). Yêu cầu về tính chính xác pháp lý cao được đặt ra, theo đó, thông tin của người thanh toán (tài khoản DVCQG) và thông tin người vi phạm (CMND/CCCD trong biên bản) phải khớp nhau để xác minh, đảm bảo người nộp phạt là người vi phạm.

5.2. Chi phí lưu kho và bảo quản phương tiện tạm giữ

Tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính là người phải trả chi phí lưu kho, phí bến bãi, và chi phí bảo quản phương tiện trong suốt thời gian phương tiện bị tạm giữ, trừ các trường hợp được miễn phí (chủ phương tiện không có lỗi hoặc phương tiện bị tịch thu).

Mức phí này không thống nhất trên toàn quốc mà được xác định dựa trên quyết định của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương về giá dịch vụ trông giữ xe trên địa bàn. Các thành phố lớn như Hà Nội đang mở rộng thí điểm thanh toán không dùng tiền mặt cho dịch vụ trông giữ xe nhằm tăng cường minh bạch từ năm 2025.

Các trường hợp được miễn chi phí: Người vi phạm sẽ được miễn các chi phí lưu kho nếu được xác định là không có lỗi trong việc vi phạm hành chính, hoặc nếu phương tiện bị áp dụng biện pháp xử phạt bổ sung là tịch thu.

Kết luận

Báo cáo đã phân tích khung pháp lý và quy trình giải phóng phương tiện bị tạm giữ, bao gồm các quy định có hiệu lực từ năm 2025, dựa trên Nghị định 168/2024/NĐ-CP thay thế Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Tạm giữ hành chính (tối đa 90 ngày) áp dụng cho các vi phạm nghiêm trọng (nồng độ cồn, không giấy tờ), với cơ chế giảm nhẹ lỗi nếu người vi phạm xuất trình giấy tờ kịp thời. Thủ tục lấy xe yêu cầu đầy đủ hồ sơ pháp lý (bao gồm quyết định trả lại tang vật theo Điều 125 LXLVPHC) và thanh toán chi phí lưu kho, trong đó xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt đang được mở rộng. Các thủ tục hành chính hậu kỳ như cấp lại giấy phép lái xe (GPLX) đã được hiện đại hóa, cho phép thực hiện trực tuyến từ ngày 01/3/2025. Cần lưu ý, tạm giữ liên quan đến tai nạn giao thông là tạm giữ vật chứng Tố tụng Hình sự, không bị giới hạn thời gian và việc giải phóng phương tiện phụ thuộc vào quyết định của cơ quan điều tra khi không còn cần thiết cho quá trình tố tụng.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.