1. Nhượng quyền thương mại là gì?

Nhượng quyền thương mại là một hoạt động thương mại mà thông qua đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền mua bán hàng hoá và cung cấp dịch vụ trong những điều kiện nhất định theo các điều kiện sau đây:

- Việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền;

- Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh. “Bên nhượng quyền” là thương nhân cấp quyền thương mại, bao gồm cả Bên nhượng quyền thứ cấp trong mối quan hệ với bên nhận quyền thứ cấp.

- Bên nhận quyền là thương nhân được nhận quyền thương mại, bao gồm cả bên nhận quyền thứ cấp trong mối quan hệ với bên nhượng quyền thứ cấp.

2. Ví dụ về nhượng quyền thương mại ở Việt Nam

2.1. Nhượng quyền thương hiệu Cà phê Trung Nguyên

Năm 1996, Cà phê mang thương hiệu Trung Nguyên chính thức ra đời tại Buôn Mê Thuộc.

Để giới thiệu và quảng bá thương hiệu đến nhiều người tiêu dùng, năm 1998, Công ty Trung Nguyên mở quán cà phê đầu tiên ở thành phố Hồ Chí Minh, mở rộng kinh doanh theo mô hình nhượng quyền thương hiệu, cũng từ đó các quán cà phê nhượng quyền thương hiệu Trung Nguyên xuất hiện khắp mọi nơi trên toàn quốc.

Năm 2000 là dấu mốc phát triển nhảy vọt của thương hiệu Trung Nguyên vì đã hiện diện tại Hà Nội, các tỉnh khác tại Việt Nam và cũng lần đầu tiên xuất hiện tại Nhật Bản, tiếp theo đó là những nước như: Mỹ, Sin-ga-po, Thái Lan, Trung Quốc,… Tính đến năm 2013 đã có gần 1000 quán cà phê nhượng quyền trên cả nước và hơn 50 Quốc gia trên thế giới.

Với vai trò của hoạt động chuyển nhượng thương hiệu thì cà phê thương hiệu Trung Nguyên đã được đã được nhiều người ưa chuộng, thị trường tiêu thụ lan rộng tại trong nước và nước ngoài.

2.2. Nhượng quyền thương mại của thương hiệu Phở 24

Sau thành công của Cà phê Trung Nguyên, thương hiệu tiếp theo ghi lại dấu ấn lớn trên bản đồ nhượng quyền thương mại của nền kinh tế Việt Nam là Phở 24. Thương hiệu này được biết đến là một chuỗi cửa hàng phở Việt Nam thuộc một Tập đoàn thực phẩm lớn nhất cả nước - Nam An Group.

Tại thành phố Hồ Chí Minh năm 2003, cửa hàng đầu tiên mang tên Phở 24 đã đi vào vận hành. Trong sự nỗ lực phát triển doanh nghiệp của mình, Nam An Group đã lựa chọn đi theo hình thức nhượng quyền thương mại để tiết kiệm vốn đầu tư cũng như chi phí nhân công. Với định hướng đó, đến năm 2009, đã có gần 80 cửa hàng Phở 24 có mặt tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Nha Trang, Vũng Tàu… Ngoài ra, thương hiệu cũng đã hiện diện tại một số quốc gia khác như: Philippines, Hàn Quốc, Úc, Indonesia. Năm 2012, Phở 24 đã đạt khoảng 200 cửa hàng thông qua những hợp đồng nhượng quyền thương mại.

Phương thức hoạt động này đã mang lại nhiều lợi ích khi Phở 24 không cần mất vốn đầu tư mà vẫn có một hệ thống các cửa hàng tiêu thụ sản phẩm. Mặt khác, những chi nhánh đã “mượn” tên của thương hiệu cũng có thể tiếp đà phát triển dựa trên nền tảng danh tiếng có sẵn.

2.3. Nhượng quyền thương hiệu Bánh mì Tuấn Mập

Để nhượng quyền thương hiệu Bánh mì Tuấn Mập, bên được chuyển nhượng cần chuẩn bị mặt bằng và vốn đầu tư 380 triệu đồng cho bánh mì chả bò và thêm 120 triệu nữa cho bánh mì heo (vịt) quay.

Còn bên nhượng quyền hỗ trợ tư vấn lựa chọn mặt bằng kinh doanh (nếu cần), hướng dẫn thiết kế poster, đồng phục, bao bì, nhãn mác, hàng hóa theo tiêu chuẩn của cửa hàng Tuấn Mập.

Bên cạnh đó, bên nhượng quyền còn cung cấp nguyên liệu, hướng dẫn cách thức chung của sản phẩm và thực hiện các chiến dịch quảng bá chung cho chuỗi cửa hàng.

Bánh mì Tuấn Mập gặt hái thành công ở thị trường Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… với hệ thống khoảng 40 cửa hàng. Bên cạnh đó Bánh mì Tuấn Mập còn kinh doanh xôi gà, chả bò… và các món ăn nhanh khác.

Mở rộng hệ thống phân phối thông qua hình thức nhượng quyền là chiến lược kinh doanh mà Bánh mì Tuấn Mập theo đuổi. Do đó, để thúc đẩy quá trình này, thương hiệu sẵn sàng hỗ trợ, tư vấn cho các bên nhận nhượng quyền cách lựa chọn mặt bằng kinh doanh, hướng dẫn thiết kế poster, đồng phục, bao bì, nhãn mác theo tiêu chuẩn của cửa hàng. Ngoài ra, Tuấn Mập còn cung cấp các nguyên liệu và thực hiện các chiến dịch quảng bá chung cho chuỗi các chi nhánh.

2.4. Aha Cafe

Aha Cafe là một trong những ví dụ về nhượng quyền thương mại mang phong cách cà phê đường phố tiêu biểu. Với lịch sử phát triển từ những năm 1997, Aha Cafe luôn giữ vững vị thế của mình trong lĩnh vực kinh doanh.

Tính đến đầu năm 2020, chuỗi Aha Coffee đã có hơn 76 chi nhánh cửa hàng trải dài từ Hà Nội đến Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh thành khác. Chi phí nhượng quyền của Aha Coffee sẽ vào rơi vào khoảng 225,320 triệu euro trong 5 năm. Chi phí đầu tư ban đầu khá thấp từ 1,6 đến 2,2 tỷ đồng.

Theo tính toán của Aha, doanh thu của một cửa hàng nhượng quyền sẽ lên tới 150,6 tỷ đồng / tháng. Nếu công việc kinh doanh ổn định, chỉ cần chưa đầy 2 năm là chủ quán đã có thể hòa vốn.

2.5. Nhượng quyền về thương hiệu trà sữa TocoToco

Năm 2013 thương hiệu trà sữa Toco Toco đã được ra đời. Để quảng bá đưa thương hiệu đến nhiều người tiêu dùng, sau 7 năm ra đời và phát triển, TocoToco có dấu ấn trên thị trường với hệ thống hơn 300 cửa hàng chi nhánh và nhượng quyền - mang tên trà sữa TocoToco.

3. Ví dụ về nhượng quyền thương mại quốc tế

3.1. Highlands Coffee

Highlands Coffee có độ phủ sóng khá phổ biến hiện nay. Dù đi bất cứ đâu bạn có thể qua đây để thưởng thức ly cà phê chất lượng. Thương hiệu này đang ngày càng được mở rộng phạm vi hoạt động trên khắp các tỉnh thành cả nước. Bạn chỉ phải chỉ trả khoảng 4 tỷ đồng cùng với các điều kiện bắt buộc khác như:

- Địa điểm: Tại Ngã 3, Ngã 4, những vị trí dễ nhìn, đông dân cư hoặc các tòa văn phòng.

- Ngân sách ban đầu: 3 - 4 tỷ đồng

- Phí nhượng quyền: 7%

- Phí duy trì hàng tháng: 5%

Đây là một khoản đầu tư an toàn và dễ có lời. Lý do bởi khách hàng chủ yếu tạo Highlands thường trong phân khúc cao cấp, Chất lượng đồ uống tốt, vệ sinh sạch sẽ, dễ dàng thu hút lượng khách ổn định mỗi tháng. Chỉ cần chăm chỉ và quản lý tốt, bạn có thể thu hồi vốn nhanh chóng.

3.2. KFC

Với tổng số chi nhánh được nhượng quyền lên đến 14.146 cửa hàng và tổng chi phí nhượng quyền từ 1,3 triệu USD đến 2,5 triệu USD. KFC là thương hiệu không còn xa lạ gì đối với tất cả mọi người, đây thương hiệu thức ăn nhanh đã quá quen thuộc với người tiêu dùng trên thế giới.

KFC rất thành công với các sản phẩm của mình. Đó là gà rán được làm theo công thức riêng của cửa hàng, thái độ phục vụ rất chuyên nghiệp. Hiện tại, KFC đại diện cho 50% thị trường thức ăn nhanh trên thế giới với tổng 13.846 cửa hàng và mỗi cửa hàng được KFC bảo vệ độc quyền trong vòng 2,4 km để đảm bảo quyền lợi kinh doanh trong nhượng quyền thương mại.

3.3. Starbucks

Starbucks là một ví dụ về nhượng quyền thương mại cà phê hiện có với hơn 25.000 chi nhánh cửa hàng tại 63 quốc gia trên khắp thế giới. Hơn 65% cửa hàng Starbucks là ở Mỹ. Trong hơn 40 năm lịch sử và phát triển của mình, Starbucks không chỉ giới hạn ở Seattle hay Hoa Kỳ, mà còn lan rộng khắp lục địa, mang nghệ thuật thưởng thức cà phê hiện đại của Ý đến những quốc gia như Nhật Bản, Hồng Kông, Nam Phi…

3.4. McDonalds

Tổng số chi nhánh, địa điểm nhượng quyền thương mại của McDonald’s là 29.544 cửa hàng. Chi phí nhượng quyền cụ thể là từ 1 triệu USD đến 2,3 triệu USD

McDonald là một hệ thống ví dụ về nhượng quyền thương mại thức ăn nhanh có thu nhập hàng đầu trên thế giới. Các cửa hàng nhượng quyền của McDonald’s phải có vốn lưu động tối thiểu lên tới 750.000 USD. McDonald’s hiện có đại diện tại Việt Nam và hơn 119 quốc gia trên toàn thế giới. Ngày nay, McDonald’s đã phổ biến với người tiêu dùng trên khắp thế giới, kể cả Việt Nam.

Ngày nay có hơn 30.000 chi nhánh của McDonald’s tại 119 trên các quốc gia. Năm 2003, họ đã phục vụ hơn 16 tỷ khách hàng, tương đương với bữa trưa và bữa tối cho mọi người trên khắp thế giới. Với doanh thu 40 tỷ USD trên toàn thế giới, McDonald’s trở thành công ty cung cấp thực phẩm lớn nhất thế giới. . Năm 1955, Ray Kroc nhận ra rằng chìa khóa thành công là mở rộng nhanh chóng. Giới thiệu về nhượng quyền thương mại ngày nay, hơn 70% cửa hàng McDonald’s được vận hành theo cách này. Nhà hàng nhượng quyền đầu tiên được mở tại Vương quốc Anh vào năm 1986. Hiện đã có hơn 1.200 nhà hàng với hình thức nhượng quyền tương tự. với hơn 70.000 nhân viên, 36% trong số đó được nhượng quyền.

3.5. Burger King

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2018, Tổng số địa điểm nhượng quyền thương mại của Burger King là 17.796 chi nhánh tại 100 quốc gia.

Trong số này, gần một nửa là ở Hoa Kỳ và 99,7% thuộc sở hữu tư nhân và điều hành với các chủ sở hữu mới gần như nhượng quyền hoàn toàn các hoạt động của công ty vào năm 2013. Tuy nhiên, được biết Burger King là một ví dụ về nhường quyền thương mại có mối quan hệ không phải lúc nào cũng hài hòa. Tranh chấp không thường xuyên giữa hai bên đã tạo ra các vấn đề, và trong một số trường hợp.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của Luật Minh Khuê về vấn đề này. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào xin vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại 1900.6162 để được hỗ trợ. Xin trân trọng cảm ơn!