Mục lục bài viết

1. Những trường hợp Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ vụ án, yêu cầu Cơ quan điều tra điều tra bổ sung

Trong trường hợp Viện kiểm sát đưa ra quyết định trả hồ sơ vụ án, yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành điều tra bổ sung, các quy định tại Điều 245 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 được áp dụng như sau:
Quyết định trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung được đưa ra khi có một số tình huống nhất định:
- Thiếu chứng cứ để chứng minh các vấn đề quy định tại Điều 85 của Bộ luật: Trong trường hợp này, Viện kiểm sát đánh giá rằng không tự mình có thể bổ sung chứng cứ cần thiết.
- Có căn cứ khởi tố bị can về tội phạm khác: Khi có thông tin hoặc dấu hiệu về việc phạm tội khác liên quan đến bị can, Viện kiểm sát có thể yêu cầu điều tra bổ sung.
- Có người đồng phạm hoặc người phạm tội khác liên quan nhưng chưa bị khởi tố: Trong trường hợp này, quyết định trả hồ sơ vụ án giúp mở rộng phạm vi điều tra đối tượng liên quan.
- Vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng: Nếu có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, Viện kiểm sát cũng có thể yêu cầu điều tra bổ sung để đảm bảo quy trình hợp lý và công bằng.
Quyết định trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung cần ghi rõ vấn đề cần điều tra bổ sung, tuân theo nội dung quy định tại Điều 132 của Bộ luật. Cơ quan điều tra có trách nhiệm thực hiện đầy đủ yêu cầu trong quyết định trả hồ sơ, và nếu không thực hiện được vì lý do nào đó, phải giải thích rõ lý do bằng văn bản.
Khi điều tra bổ sung kết thúc, Cơ quan điều tra phải có bản kết luận điều tra bổ sung. Bản kết luận này cần ghi rõ kết quả điều tra bổ sung, quan điểm giải quyết vụ án. Trong trường hợp kết quả điều tra bổ sung làm thay đổi cơ bản kết luận điều tra trước đó, Cơ quan điều tra cần phát bản kết luận mới thay thế.
Việc chuyển hồ sơ vụ án và kết luận điều tra bổ sung cho Viện kiểm sát, cũng như việc giao, nhận, gửi thông báo kết quả điều tra bổ sung, phải tuân theo quy định tại Điều 232 và Điều 238 của Bộ luật để đảm bảo tính hợp lý và minh bạch trong quá trình xử lý vụ án.
Theo quy định hiện hành, Viện kiểm sát đưa ra quyết định trả hồ sơ vụ án và yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành điều tra bổ sung trong các tình huống sau đây:
- Còn thiếu chứng cứ để chứng minh các vấn đề quy định tại Điều 85 của Bộ luật: Trong trường hợp có thiếu sót về chứng cứ cần thiết để chứng minh một trong những vấn đề quy định tại Điều 85 của Bộ luật Tố tụng hình sự, Viện kiểm sát đưa ra quyết định trả hồ sơ và yêu cầu Cơ quan điều tra tiếp tục thu thập thông tin, bằng chứng để hoàn thiện hồ sơ.
- Có căn cứ khởi tố bị can về tội phạm khác: Trong trường hợp có thông tin hoặc căn cứ khởi tố bị can về tội phạm khác, Viện kiểm sát quyết định trả hồ sơ vụ án để Cơ quan điều tra mở rộng điều tra, đồng thời đảm bảo liên kết giữa các vụ án liên quan.
- Có người đồng phạm hoặc người phạm tội khác liên quan nhưng chưa được khởi tố bị can: Trong trường hợp này, quyết định trả hồ sơ giúp Cơ quan điều tra xác định và khám phá các đối tượng liên quan mà trước đó chưa được tiến hành khởi tố.
- Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng: Nếu xác định có vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng, Viện kiểm sát quyết định trả hồ sơ để Cơ quan điều tra điều tra bổ sung, đảm bảo quá trình xử lý vụ án diễn ra đúng quy định pháp luật và công bằng.
Quyết định trả hồ sơ cần mô tả rõ lý do và mục tiêu của quyết định, đồng thời nêu rõ yêu cầu cụ thể về việc điều tra bổ sung. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và rõ ràng trong quá trình thực hiện các bước điều tra và xử lý vụ án.
 

2. Viện kiểm sát có được tự tiến hành một số hoạt động điều tra mà không cần trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra để điều tra bổ sung hay không?

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 4 của Thông tư liên tịch 02/2017/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP, quy định về phối hợp thực hiện trả hồ sơ để điều tra bổ sung được xác định như sau:
Việc phối hợp giữa Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra trong việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung tuân theo các điều kiện được liệt kê tại khoản 1 Điều 245 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Tuy nhiên, cũng theo quy định, Viện kiểm sát không thực hiện việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong các trường hợp sau đây:
- Nếu có căn cứ để tách vụ án theo quy định tại khoản 2 Điều 242 của Bộ luật Tố tụng hình sự: Trong trường hợp này, khi có đủ cơ sở để tách một phần của vụ án thành một vụ án riêng biệt, Viện kiểm sát không thực hiện trả hồ sơ để điều tra bổ sung mà thay vào đó tiến hành thủ tục tách vụ án.
- Nếu quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án có căn cứ mà xét thấy không cần phải trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra: Trong trường hợp này, nếu Tòa án đã quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung và Viện kiểm sát đánh giá rằng không cần thiết phải chuyển hồ sơ cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát sẽ trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra để bổ sung tài liệu, chứng cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 246 của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Quy định này nhằm đảm bảo sự linh hoạt và hiệu quả trong quá trình xử lý vụ án, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực của cả Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra.
Theo quy định, Viện kiểm sát có quyền tự tiến hành một số hoạt động điều tra để bổ sung tài liệu, chứng cứ theo quy định khi quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án được đưa ra và Viện kiểm sát đánh giá rằng không cần thiết phải trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra. Trong tình huống này, Viện kiểm sát chủ động đảm bảo tính linh hoạt và nhanh chóng trong quá trình điều tra, giúp tối ưu hóa thời gian và nguồn lực.
Việc tự thực hiện hoạt động điều tra bổ sung cho phép Viện kiểm sát giữ được sự kiểm soát và chủ động trong việc thu thập thông tin và bằng chứng. Đồng thời, có thể giảm bớt thời gian chờ đợi và quá trình truyền đạt hồ sơ giữa các cơ quan liên quan. Viện kiểm sát sẽ tiến hành các bước điều tra cần thiết để đảm bảo tính đầy đủ và chất lượng của hồ sơ vụ án, đồng thời duy trì sự hiệu quả trong quá trình xử lý vụ án.
 

3. Thời gian thông báo khi Viện kiểm sát trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra mà thấy cần sự phối hợp phối hợp với Cơ quan điều tra

Việc trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra của Viện Kiểm sát được điều chỉnh chi tiết tại Điều 12 Thông tư liên tịch 04/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP như sau:
Theo quy định, Viện kiểm sát có thẩm quyền trực tiếp thực hiện một số hoạt động điều tra, nhằm đảm bảo tính linh hoạt và nhanh chóng trong xử lý vụ án. Tuy nhiên, trong trường hợp Viện kiểm sát quyết định trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra theo quy định tại khoản 3 Điều 236 và khoản 1 Điều 246 của Bộ luật Tố tụng hình sự, nếu cần phối hợp với Cơ quan điều tra, quy định sau đây được áp dụng:
- Thông báo cho Cơ quan điều tra: Trước khi tiến hành một số hoạt động điều tra, Viện kiểm sát cần thông báo cho Cơ quan điều tra ít nhất 24 giờ trước. Thông báo này bao gồm thời gian và địa điểm tiến hành hoạt động điều tra, cũng như việc phân công Điều tra viên để thực hiện công việc. Điều này nhằm tạo điều kiện cho sự hiệu quả và hợp tác giữa các bên liên quan.
- Thông báo khi vắng mặt: Trong trường hợp Điều tra viên không thể tham gia hoạt động điều tra, họ cần thông báo cho Viện kiểm sát chậm nhất 02 giờ trước khi Kiểm sát viên tiến hành hoạt động điều tra. Điều này giúp đảm bảo sự chuẩn bị và phối hợp dựa trên tình trạng thực tế, đồng thời đề xuất các biện pháp khắc phục khi cần thiết.
Quy định này nhằm đảm bảo quá trình điều tra diễn ra một cách suôn sẻ, đồng thời giữ vững sự đồng bộ và tương tác giữa Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra trong quá trình xử lý vụ án.
Do đó, khi Viện kiểm sát quyết định thực hiện trực tiếp một số hoạt động điều tra và thấy cần sự phối hợp với Cơ quan điều tra, quy định cụ thể được áp dụng. Trước khi bắt đầu một số hoạt động điều tra theo quy định tại khoản 3 Điều 236 và khoản 1 Điều 246 của Bộ luật Tố tụng hình sự, Viện kiểm sát có trách nhiệm thực hiện các bước sau:
- Thông báo thời gian và địa điểm: Viện kiểm sát phải thông báo cho Cơ quan điều tra ít nhất 24 giờ trước khi bắt đầu hoạt động điều tra. Thông báo này cần chứa đựng thông tin chi tiết về thời gian, địa điểm, và mục tiêu cụ thể của các hoạt động sẽ được thực hiện.
Quy định này nhằm đảm bảo sự chuẩn bị kỹ lưỡng và hiệu quả trong việc phối hợp giữa Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra. Thông báo trước giúp cả hai bên có thời gian và cơ hội để tổ chức tốt nhất các phương tiện và nguồn lực cần thiết cho hoạt động điều tra.
Tuy nhiên, nếu có sự vắng mặt của Điều tra viên trong quá trình hoạt động điều tra, Viện kiểm sát cũng phải thông báo chậm nhất 02 giờ trước khi Kiểm sát viên thực hiện các bước điều tra, đồng thời Điều tra viên cần thông báo vắng mặt. Điều này giúp duy trì sự thông tin và sự liên kết giữa các thành viên tham gia quá trình điều tra.
 

Xem thêm bài viết: Hậu quả pháp lý của hoạt động trả hồ sơ điều tra bổ sung trong vụ án hình sự?

Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp