mỗi xem xét mảnh đất c để giải quyết trong vụ án?  Cảm ơn luật sư! (Người hỏi: M.K.T, tỉnh Đồng Nai).

 

Trả lời:

Có quan điểm cho rằng đã có yêu cầu chia thừa kế thì nêu thêm tài sản không phải là phản tố. Quan điểm này không đúng. Bởi vì, đương sự có quyền quyết định việc khởi kiện, yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự. Tòa án chỉ thụ lý giải quyết vụ việc dân sự khi có đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của đương sự và chỉ giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện, đơn yêu cầu đó (khoản 1 Điều 5 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015). Nếu đương sự chỉ nêu thêm tài sản là di sản thừa kế mà không có đơn khởi kiện, đơn yêu cầu Tòa án giải quyết theo đúng quy định của pháp luật thì đó chỉ là ý kiến của đương sự, có thể là căn cứ để giải quyết vụ án.

Trong trường hợp này, bị đơn có đơn theo đúng quy định của pháp luật xác định di sản còn có mảnh đất c là yêu cầu không nằm trong phạm vi khởi kiện của nguyên đơn nên Tòa án phải xác định đây là yêu cầu phản tố hoặc yêu cầu độc lập.

- Trường hợp 1: Xác định yêu cầu của bị đơn là yêu cầu phản tố khi bị đơn thực hiện quyền phản tố của bị đơn tuân thủ hình thức như khởi kiện của một vụ án. Khi được chấp nhận phản tổ có nghĩa là có thêm một vụ án thứ hai được giải quyết đồng thời với vụ án đang giải quyết. Trong trường hợp không có phản tố thì khi nguyên đơn rút đơn khởi kiện, Tòa án sẽ đinh chỉ giải quyết vụ án. Còn trong trường hợp có phản tố thì vai trò của các bên sẽ thay đổi, bị đơn sẽ trở thành nguyên đơn và ngược lại, nguyên đơn lại trở thành bị đơn, vụ án thứ hai vẫn tiếp tục được giải quyết, chỉ có vụ án thứ nhất có quyết định đình chỉ việc giải quyết.

Về mặt nội dung: Yêu cầu phản tố chỉ được chấp nhận khi thuộc một trong những trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 200 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015:

“a) Yêu cầu phản tố để bù trừ nghĩa vụ với yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập;

b)   Yêu cầu phản tố được chấp nhận dẫn đến loại trừ việc chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu câu độc lập;

c)   Giữa yêu cầu phản tố và yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập có sự liên quan với nhau và nếu được giải quyết trong cùng một vụ án thì làm cho việc giải quyết vụ án được chính xác và nhanh hơn”.

Do vậy, khi bị đơn đang quản lý mảnh đất c thì Tòa án buộc bị đơn phải có yêu cầu phản tố thì mới xem xét mảnh đất c là di sản thừa kế để giải quyết trong vụ án.

- Trường hợp 2: Xác định yêu cầu của bị đơn là yêu cầu độc lập.

Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 có quy định mới tại khoản 5, khoản 6 Điều 72 quy định bị đơn có quyền đưa ra yêu cầu độc lập đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nếu yêu cầu độc lập này có liên quan đến việc giải quyết vụ án. Đây cũng là một tranh chấp khác với tranh chấp mà nguyên đơn khởi kiện nhưng không phải là yêu cầu của bị đơn với nguyên đơn nên không gọi là phản tố. Bị đơn cũng có quyền và nghĩa vụ tố tụng như nguyên đơn đối với yêu cầu độc lập. Trường hợp yêu cầu độc lập không được Tòa án chấp nhận để giải quyết trong cùng vụ án thì bị đơn có quyền khởi kiện vụ án khác.

Do vậy, khi người khác (không phải là nguyên đơn hay bị đơn) đang quản lý mảnh đất c, bị đơn có yêu cầu di sản còn có mảnh đất c, thì Tòa án quyết định đây là yêu cầu độc lập của bị đơn và xem xét mảnh đất c là di sản thừa kế để giải quyết trong vụ án hoặc không chấp nhận yêu cầu bị đơn, hướng dẫn bị đơn khởi kiện bằng một vụ án khác.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến việc chia tài sản thừa kế, vui lòng liên hệ trực tiếp: Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật thừa kế trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi ngay số: 1900.6162

Luật Minh Khuê (tổng hợp & phân tích)