1. Bãi bỏ lương cơ sở và phụ cấp theo Nghị quyết 27 mới là gì?

Bãi bỏ là bỏ đi một cách chính thức, không còn giá trị thi hành nữa. Bãi bỏ là một trong các hình thức xử lý văn bản quy phạm pháp luật có dấu hiệu trái pháp luật được phát hiện trong quá trình kiểm tra, tự kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật, được thực hiện bởi các cơ quan, người có thẩm quyền. Một văn bản quy phạm pháp luật có thể được ban hành để đồng thời bãi bỏ nội dung trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật do cùng cơ quan ban hành.

Theo quy định tại Điều 90 Bộ luật lao động 2019, cụ thể: “Tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác”. Trong quan hệ lao động, tiền lương là nội dung các bên đặc biệt quan tâm, quyết định đến sự ổn định, bền vững của quan hệ lao động.

Mặc dù không có định nghĩa cụ thể lương cơ sở là gì nhưng Chính phủ đã có một Nghị định riêng quy định về lương cơ sở. Theo đó, khoản 1 Điều 3 Nghị định 38/2019/NĐ-CP đang đề cập đến lương cơ sở làm căn cứ để tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật đối với đối tượng theo quy định. Đồng thời, dùng để tính mức sinh hoạt phí, hoạt động phí theo quy định và tính các khoản trích và các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở. Như vậy, mặc dù không có định nghĩa về lương cơ sở nhưng theo quy định trên có thể hiểu lương cơ sở là mức lương thấp nhất dùng để tính lương cho cho các đối tượng:

- Cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã.

- Viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập.

- Người làm việc theo chế độ hợp đồng nhưng được xếp lương theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP.

- Người làm việc trong chỉ tiêu biên chế của các Hội được ngân sách Nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động theo Nghị định 45/2010/NĐ-CP.

- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, công nhân, viên chức quốc phòng thuộc quân đội; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ, công nhân công an trong công an; người làm việc trong tổ chức cơ yếu.

- Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn và tổ dân phố.

Ngoài tính lương cho các đối tượng trên, lương cơ sở còn được dùng làm căn cứ để tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí, các khoản trích và các chế độ theo mức lương cơ sở như các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp, phụ cấp cho người có công với cách mạng…

Phụ cấp là một khoản tiền phụ cấp được người sử dụng lao động thỏa thuận với người lao động dựa trên công việc hoặc phụ cấp được hưởng theo chế độ cơ quan nhà nước. Như vậy, phụ cấp lương được hiểu là người sử dụng lao động hoặc cơ quan có thẩm quyền muốn bù đắp về kinh tế cho người đang làm việc cho mình khi họ làm công việc ở tại vùng đặc biệt khó khăn hoặc làm việc mang tính chất phức tạp hoặc điều kinh sinh hoạt hoặc điều kiện lao động khó khăn. Phụ cấp lương được trả hàng tháng; tính trên lương tối thiểu chung do Nhà nước quy định hoặc tính trên lương cơ bản hoặc là một khoản cố định, tuỳ theo quy định của từng chế độ và đối tượng hưởng phụ cấp. Chế độ phụ cấp có thể được thoả thuận trong hợp đồng lao động, thoả ước lao động hoặc quy định trong quy chế của doanh nghiệp .

Nghị quyết 27-NQ-TW sẽ bãi bỏ lương cơ sở và loạt phụ cấp của công chức, đây là một trong những nội dung cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang tại Nghị quyết 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ban hành ngày 21/5/2018.

2. Giới thiệu khái quát nội dung Nghị quyết số 27-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Nghị quyết số 27-NQ/TW vừa kế thừa các nội dung của Nghị quyết số 48-NQ/TW và Nghị quyết số 49-NQ-TW của Bộ Chính trị vừa có nhiều nội dung mới, bổ sung, phát triển; chẳng hạn như:

- Xác định rõ 8 đặc trưng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

- Yêu cầu phân công rành mạch, phối hợp chặt chẽ và kiểm soát hiệu quả quyền lực nhà nước;

- Yêu cầu hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, ổn định, dễ tiếp cận, được thực hiện nghiêm minh và nhất quán; tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm trong công tác xây dựng, thi hành pháp luật và thực thi công vụ;

- Tổ chức và hoạt động của Quốc hội theo hướng phát huy tính dân chủ, pháp quyền, chuyên nghiệp; Tổ chức và hoạt động của Chính phủ và nền hành chính theo hướng đề cao tính chủ động, sáng tạo, bảo đảm tính thống nhất, thông suốt, kỷ luật, kỷ cương;

- Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền khoa học, hợp lý, đi đôi với nâng cao trách nhiệm gắn với bảo đảm nguồn lực, năng lực thực hiện pháp luật cho các địa phương; Xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, liêm chính…

Những nội dung mới đó nhằm đáp ứng đòi hỏi trong giai đoạn mới của đất nước khi nền kinh tế đã ở quy mô khác trước, sự hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng với sự tác động sâu sắc của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ mới, nhất là quá trình chuyển đổi số.

Nghị quyết đặt ra mục tiêu hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, do Ðảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Có hệ thống pháp luật hoàn thiện, được thực hiện nghiêm minh, nhất quán; thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân. Quyền lực nhà nước là thống nhất, được phân công rành mạch, phối hợp chặt chẽ, kiểm soát hiệu quả; Nền hành chính, tư pháp chuyên nghiệp, pháp quyền, hiện đại; bộ máy nhà nước tinh gọn, trong sạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Hướng tới đào tạo đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đủ phẩm chất, năng lực, thực sự chuyên nghiệp, liêm chính; quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả. Từ đó, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh, bền vững, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào năm 2045.

3. Bãi bỏ lương cơ sở và 05 loại phụ cấp theo Nghị quyết 27-NQ/TW

3.1. Bãi bỏ lương sơ sở và phụ cấp nào?

Nghị quyết 107/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương đối với CBCC, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp. Trong đó: Bãi bỏ 05 loại phụ cấp hiện hành gồm:

- Phụ cấp thâm niên nghề;

- Phụ cấp chức vụ lãnh đạo;

- Phụ cấp công tác đảng, đoàn thể chính trị - xã hội;

- Phụ cấp công vụ và phụ cấp độc hại, nguy hiểm;

- Bãi bỏ lương cơ sở, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong 05 bảng lương mới.

Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách tiền lương của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã được ban hành ngày 21/5/2018 và được công bố toàn văn trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ ngày 22/5. Nghị quyết nêu rõ:

- Trong khu vực Nhà nước, giai đoạn từ năm 2018 đến 2020 sẽ tiếp tục điều chỉnh tăng lương cơ sở, bảo đảm không thấp hơn chỉ số giá tiêu dùng và phù hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế; không bổ sung các loại phụ cấp mới theo nghề. Tuy nhiên, đến năm 2021, mức lương cơ sở sẽ hoàn toàn được bãi bỏ.

- Trong khu vực doanh nghiệp, thực hiện tăng mức lương tối thiểu vùng để đến năm 2020, mức lương tối thiểu bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ. Từ năm 2021, vẫn tiếp tục điều chỉnh lương tối thiểu vùng theo định kỳ. Từ năm 2021, mức lương cơ sở và hệ số lương được bãi bỏ, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể, đảm bảo mức lương thấp nhất của cán bộ, công chức phải bằng mức lương thấp nhất bình quân các vùng của khu vực doanh nghiệp.

Đến năm 2025, tiền lương thấp nhất của cán bộ, công chức cao hơn mức lương thấp nhất bình quân các vùng của khu vực doanh nghiệp. Đến năm 2030, tiền lương thấp nhất của cán bộ, công chức bằng hoặc cao hơn mức lương thấp nhất của vùng cao nhất của khu vực doanh nghiệp. Mức lương cơ sở hiện nay đang được thực hiện theo quy định tại Nghị định 38/2019/NĐ-CP như sau: Từ ngày 01/07/2019, mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng. Theo Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp thì: Bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới.

Theo đó, Nghị quyết 27 về cải cách tiền lương đề cập đến vấn đề sẽ bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới. Cũng tại Nghị quyết 27 đã đề cập đến 5 bảng lương mới như sau:

- 1 bảng lương chức vụ áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo

- 1 bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ theo ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức áp dụng chung đối với công chức, viên chức không giữ chức danh lãnh đạo

- 1 bảng lương sĩ quan quân đội, sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ công an (theo chức vụ, chức danh và cấp bậc quân hàm hoặc cấp hàm)

- 1 bảng lương quân nhân chuyên nghiệp, chuyên môn kỹ thuật công an

- 1 bảng lương công nhân quốc phòng, công nhân công an.

3.2. Bổ sung tiền thưởng trong cơ cấu tiền lương, cơ cấu tiền lương mới

Đối với khu vực Nhà nước: Lương cơ bản (chiếm khoảng 70% tổng quỹ lương) và các khoản phụ cấp (chiếm khoảng 30% tổng quỹ lương); bổ sung tiền thưởng (quỹ tiền thưởng bằng 10% tổng quỹ lương của năm, không bao gồm phụ cấp). Xây dựng, ban hành hệ thống bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo thay thế hệ thống bảng lương hiện hành; chuyển xếp lương cũ sang lương mới, bảo đảm không thấp hơn tiền lương hiện hưởng.

Đối với người lao động trong doanh nghiệp: Về mức lương tối thiểu vùng, tiếp tục hoàn thiện chính sách về tiền lương tối thiểu vùng theo tháng, bổ sung quy định mức lương tối thiểu vùng theo giờ nhằm nâng cao độ bao phủ của tiền lương tối thiểu và đáp ứng tính linh hoạt của thị trường lao động. Điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình người hưởng lương, đặt trong mối quan hệ với các yếu tố của thị trường lao động và phát triển kinh tế - xã hội.

Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2023. Trong Nghị quyết của Quốc hội, đã rõ ràng quy định rằng chính sách cải cách tiền lương tổng thể theo Nghị quyết 27-NQ/TW sẽ không được triển khai trong năm 2023. Tuy nhiên, trong năm 2023 sẽ chưa thực hiện cải cách tiền lương công chức theo Nghị quyết 27-NQ/TW do tác động của Covid-19, việc cải cách tiền lương của công chức đã bị hoãn đến ngày 01/7/2022. Sau đó, thay vì thực hiện cải cách tiền lương từ ngày 01/7/2022, Quốc hội đã quyết định lùi việc cải cách tiền lương cho công chức và viên chức đến thời điểm phù hợp (theo Nghị quyết 34/2021/QH15). Tiền lương công chức sẽ vẫn tiếp tục được tính dựa trên mức lương cơ sở nhân với hệ số lương. Mức lương cơ sở hiện hành đang áp dụng là 1,49 triệu đồng/tháng (áp dụng đến hết ngày 30/6/2022). Từ ngày 01/7/2023, mức lương cơ sở là 1,8 triệu đồng/tháng. Do có sự thay đổi lớn về mức lương cơ sở trong năm 2023 (mức lương cơ sở mới tăng tới 20,8%) nên tiền lương công chức, viên chức cũng có thay đổi.

Bạn có thể tham khảo thêm bài viết sau: Mức hưởng một số khoản trợ cấp cho người tham gia bảo hiểm dựa trên mức lương cơ sở ? của Luật Minh Khuê

Trên đây là tư vấn của Luật Minh Khuê về bãi bỏ lương cơ sở và 05 loại phụ cấp theo nghị quyết 27 mới muốn gửi tới quý khách hàng. Nếu quý khách hàng còn bất kỳ vướng mắc hay câu hỏi pháp lý khác thì vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc Email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!