1. Bảo hiểm y tế hộ gia đình là gì?

Căn cứ pháp lý:

- Luật Bảo hiểm y tế 2008 sửa đổi, bổ sung 2014.

- Nghị định số 146/2018/NĐ-CP ngày 17 tháng 10 năm 2018 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 131/2021/NĐ-CP.

Bảo hiểm y tế hộ gia đình là bảo hiểm y tế được cấp chung cho 1 hộ gia đình với mức đóng ưu đãi hơn bảo hiểm y tế riêng lẻ.

Theo khoản 7 Điều 2 Luật Bảo hiểm y tế, hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế (sau đây gọi chung là hộ gia đình) được hiểu là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp theo quy định của pháp luật về cư trú.

 

1.1 Nhóm đối tượng được tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình là:

1. Người có tên trong sổ hộ khẩu, trừ những người thuộc đối tượng thuộc Điều 1, 2, 3, 4, 6 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, cụ thể:

  • Nhóm đối tượng do người lao động và người sử dụng lao động đóng
  • Nhóm do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng
  • Nhóm do ngân sách nhà nước đóng
  • Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng.
  • Nhóm do người sử dụng lao động đóng.

2. Người có tên trong sổ tạm trú, trừ đối tượng quy định tại các Điều 1, 2, 3, 4 và 6 Nghị định 146/2018/NĐ-CP và đối tượng đã tham gia bảo hiểm y tế theo quy định khoản 1 ở trên.

3. Các đối tượng sau đây được tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình:

a) Chức sắc, chức việc, nhà tu hành;

b) Người sinh sống trong cơ sở bảo trợ xã hội trừ đối tượng quy định tại các Điều 1, 2, 3, 4 và 6 Nghị định 146/2018/NĐ-CP mà không được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế

Danh sách thành viên hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế được kê khai theo mẫu số 3 Phụ lục kèm theo Nghị định số 146/2018/NĐ-CP ngày 17 tháng 10 năm 2018 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế.

 

1.2 Số tiền đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình hàng tháng 

Số tiền đóng của người tham gia hằng tháng được xác định theo mức đóng bảo hiểm y tế nhân (x) với mức lương cơ sở tại thời điểm đóng bảo hiểm y tế;

Theo điểm k khoản 1 Điều 13 Luật bảo hiểm y tế, Mức đóng bảo hiểm y tế hàng tháng đối với nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình tối đa bằng 6% mức lương cơ sở và do đối tượng đóng theo hộ gia đình.

Khi Nhà nước điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế, điều chỉnh mức lương cơ sở, người tham gia không phải đóng bổ sung hoặc không được hoàn trả phần chênh lệch do điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế, mức lương cơ sở đối với thời gian còn lại mà người tham gia đã đóng bảo hiểm y tế 

Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP quy định Mức đóng hằng tháng đối với Bảo hiểm y tế hộ gia đình được quy định như sau:

- Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở hiện hành. Mức lương cơ sở hiện hành là 1.490.000 đồng / tháng được quy định tại Nghị định 38/2019/NĐ-CP từ ngày 01 tháng 7 năm 2019. Mức lương này sẽ tăng lên 1.800.000 đồng / tháng kể từ ngày 01/7/2023 theo Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2021 được Quốc hội thông qua ngày 11/11/2022.

Nhà nước hỗ trợ mức đóng cho các thành viên trong cùng hộ gia đình còn lại như sau:

  • Người thứ 2 đóng 70% mức đóng của người thứ nhất.
  • Người thứ 3 đóng 60% mức đóng của người thứ nhất.
  • Người thứ 4 đóng 50% mức đóng của người thứ nhất.
  • Người thứ 5 trở đi đóng 40% mức đóng của người thứ nhất.

 

1.3 Phương thức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình

Người dân có nhu cầu mua bảo hiểm y tế hộ gia đình có thể đóng tiền tại các Đại lý thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội.

Việc thu nộp tiền có thể người đại diện của hộ gia đình lựa chọn đóng định kỳ 3 tháng; 6 tháng hoặc 12 tháng bằng cách trực tiếp nộp tiền đóng bảo hiểm y tế phần thuộc trách nhiệm đóng của mình theo quy định cho cơ quan bảo hiểm xã hội.

 

2. Lợi ích khi tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình

Quyền lợi mà hộ gia đình được hưởng khi tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình bao gồm:

  • Được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng cho các thành viên cùng tham gia.
  • Được cấp thẻ bảo hiểm y tế để chăm sóc sức khỏe của bản thân.
  • Được khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế có ký Hợp đồng khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trên toàn quốc theo quy định.
  • Được quỹ bảo hiểm y tế chi trả từ 80 - 100% chi phí khám chữa bệnh đúng tuyến.
  • Được chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh ngoại trú bệnh viện tuyến huyện và khám chữa bệnh nội trú bệnh viện tuyến huyện, tỉnh theo phạm vi, mức hưởng.
  • Được hưởng 40% chi phí khám chữa bệnh nội trú tại bệnh viện tuyến Trung ương. Quỹ bảo hiểm y tế chi trả hàng chục nghìn loại thuốc và dịch vụ y tế.
  • Giúp người tham gia bảo hiểm và gia đình giảm gánh nặng về chi phí khám chữa bệnh khi ốm đau, tai nạn.
  • Góp phần chia sẻ rủi ro, phát huy tinh thần “lá lành đùm lá rách” giữa những người tham gia.

Trái lại, trường hợp không tham gia BHYT bắt buộc hay theo hộ gia đình, người dân có thể gặp phải những rủi ro sau:

  • Phải tự chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh khi ốm đau.
  • Luôn lo lắng vì giá dịch vụ y tế ngày càng tăng cao.
  • Khó có khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế kỹ thuật cao và thuốc đắt tiền.
  • Kinh tế gia đình sa sút khi không may mắc bệnh hiểm nghèo.

 

3. Giải đáp một số câu hỏi thường gặp liên quan đến bảo hiểm y tế hộ gia đình

Hỏi: Gia đình tôi có 5 người, trong đó có một cháu đang đi học nên đóng bảo hiểm y tế theo nhà trường, một cháu làm việc tại Hà Nội và có thẻ bảo hiểm y tế của công ty, mẹ tôi được hưởng bảo hiểm y tế theo quy định được nghỉ hưu. Tôi có thể mua bảo hiểm y tế cho tôi và chồng tôi không? Mức đóng là bao nhiêu?

Trả lời:

Căn cứ Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế và theo thông tin chị cung cấp thì gia đình trên hai người đã tham gia bảo hiểm y tế, mẹ chị đang hưởng bảo hiểm y tế do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng từ hưởng lương hưu nên 3 người này không thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình. Cũng theo quy định của Điều 13 Luật trên thì trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm y tế khác nhau quy định tại Điều 12 của Luật này thì đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự của các đối tượng quy định tại Điều 12 của Luật này. Theo đó 3 người trên đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng ưu tiên cửa người đó mà không đóng theo hộ gia đình.

Như vậy, hộ gia đình trong trường hợp này được xác định gồm chị và chồng chị. Chị và chồng chị cùng mua bảo hiểm y tế với mức đóng được xác định theo điểm e khoản 1 Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP như sau:

“e) Mức đóng bảo hiểm y tế của đối tượng quy định tại Điều 5 Nghị định này như sau: Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất“. 

Theo đó thì mức đóng cụ thể sẽ là:

  • Người thứ nhất sẽ phải đóng với mức 4,5% mức lương cơ sở (mức lương cơ sở thời điểm hiện tại là 1.490.000 đồng), tương đương 804.600 đồng / 1 năm
  • Người thứ 2 đóng với mức 70% của người thứ nhất tương đương 563.220 đồng / 1 năm.

Tóm lại, chị và chồng chị có thể tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình với mức đóng như trên.

Trên đây là nội dung tư vấn của luật Minh Khuê về bảo hiểm y tế hộ gia đình. Nếu quý bạn đọc còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan vui lòng liên hệ đến hotline 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp 24/7. Trân trọng cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!