Tăng số tiền đóng bảo hiểm y tế (BHYT) theo hộ gia đình

1. Tiền đóng BHYT theo hộ gia đình tăng từ ngày 01/7/2023

Năm 2023, Cơ quan Bảo hiểm xã hội đã chính thức ban hành Quyết định số 490/QĐ-BHXH ngày 1/4/2023 về việc hướng dẫn sửa đổi, bổ sung nhóm đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế theo diện hộ gia đình. Theo đó, các thành viên tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình không còn được xác định dựa trên việc có tên trong sổ hộ khẩu và sổ tạm trú. Đối tượng tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình bây giờ là những người thuộc cùng một hộ gia đình, trừ những người đã tham gia bảo hiểm y tế theo các nhóm khác. Điều này có nghĩa là việc xác định thành viên tham gia Bảo hiểm y tế theo hộ gia đình không còn phụ thuộc vào việc họ có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú nữa, mà thay vào đó, dựa trên mối quan hệ gia đình. Điều này có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc bảo hiểm cho những người trong các hộ gia đình mà không phải tên trên các giấy tờ chứng minh thư nhân dân hay hộ khẩu.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 24/2023/NĐ-CP về việc điều chỉnh mức lương cơ sở áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Từ ngày 01/7/2023, mức lương cơ sở được xác định là 1,8 triệu đồng/tháng đối với 9 nhóm đối tượng kể trên. Điều này cũng áp dụng cho việc đóng bảo hiểm y tế theo hộ gia đình, trong đó số tiền đóng sẽ phụ thuộc vào mức lương cơ sở. Theo quy định, từ ngày 01/7/2023, mức lương cơ sở sẽ được điều chỉnh tăng khoảng 20,8%, do đó, số tiền đóng Bảo hiểm y tế theo hộ gia đình cũng sẽ được điều chỉnh tăng tương ứng để đảm bảo phù hợp với quy định. Việc điều chỉnh này nhằm đảm bảo tính công bằng và phản ánh đúng giá trị của mức lương cơ sở, đồng thời giúp đảm bảo quyền lợi và trách nhiệm về bảo hiểm y tế cho các hộ gia đình.

2. Quy định về mức đóng BHYT theo hộ gia đình từ ngày 01/7/2023

Theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 7 của Nghị định số 146/2018/NĐ-CP, việc đóng bảo hiểm y tế theo hộ gia đình sẽ được thực hiện như sau: Người thứ nhất sẽ đóng 4,5% của mức lương cơ sở; Người thứ hai, thứ ba, thứ tư lần lượt đóng 70%, 60%, 50% so với mức đóng của người thứ nhất; Từ người thứ năm trở đi, mức đóng là 40% của mức đóng của người thứ nhất.

Dựa trên quy định trên, từ ngày 01/7/2023, mức đóng Bảo hiểm y tế theo hộ gia đình sẽ được tính như sau: Người thứ nhất: 81.000 đồng/tháng (tương đương 972.000 đồng/năm); Người thứ hai: 56.700 đồng/tháng (tương đương 680.400 đồng/năm); Người thứ ba: 48.600 đồng/tháng (tương đương 583.200 đồng/năm); Người thứ tư: 40.500 đồng/tháng (tương đương 486.000 đồng/năm); Từ người thứ năm trở đi: 32.400 đồng/tháng (tương đương 388.800 đồng/năm).

Như vậy, việc giảm mức đóng Bảo hiểm y tế theo hộ gia đình khi số lượng thành viên tăng lên chỉ áp dụng khi tất cả các thành viên trong hộ gia đình tham gia trong cùng một năm tài chính. Điều này có nghĩa là nếu có thành viên mới tham gia vào hộ gia đình vào giữa năm, thì mức đóng của thành viên mới này sẽ được tính theo quy định mới từ tháng tham gia của họ. Vào cuối năm 2023, mức đóng Bảo hiểm y tế cao nhất cho hộ gia đình là 81.000 đồng/tháng, được áp dụng cho người thứ nhất. Trong khi đó, mức đóng thấp nhất là 32.400 đồng/tháng, áp dụng cho từ người thứ năm trở đi. Điều này thể hiện nguyên tắc của việc giảm mức đóng theo hộ gia đình, nơi mức đóng cho mỗi thành viên giảm dần dựa trên vị trí của họ trong hộ gia đình.

3. Có phải đóng bổ sung BHYT đã đóng khi tăng tiền đóng BHYT theo hộ gia đình không?

Theo quy định tại Điều 10 của Nghị định 146/2018/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 104/2022/NĐ-CP, có các điều sau đây về việc xác định số tiền đóng và hỗ trợ đối với một số đối tượng khi nhà nước điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế và mức lương cơ sở:

- Đối với nhóm đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế, các quy định bao gồm: Số tiền ngân sách nhà nước đóng, hỗ trợ đóng hàng tháng được xác định dựa trên mức đóng bảo hiểm y tế nhân với mức lương cơ sở. Khi nhà nước điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế và mức lương cơ sở, số tiền ngân sách nhà nước đóng, hỗ trợ đóng sẽ được điều chỉnh kể từ ngày áp dụng mức đóng bảo hiểm y tế mới và mức lương cơ sở mới. Số tiền đóng bảo hiểm y tế đối với trẻ em dưới 6 tuổi được tính từ ngày sinh đến ngày trẻ đủ 72 tháng tuổi. Trường hợp trẻ em là người Việt Nam sinh ra ở nước ngoài, số tiền đóng bảo hiểm y tế được tính từ ngày trẻ về cư trú tại Việt Nam theo quy định của pháp luật. Các quy định này nhằm đảm bảo rằng nhóm đối tượng được hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế sẽ nhận được các khoản hỗ trợ phù hợp và đầy đủ từ ngân sách nhà nước, và cũng cân nhắc đến các trường hợp đặc biệt như trẻ em dưới 6 tuổi và trẻ em sinh ra ở nước ngoài.

- Đối với nhóm đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng bảo hiểm y tế quy định: Số tiền đóng của người tham gia và hỗ trợ của ngân sách nhà nước hàng tháng được xác định dựa trên mức đóng bảo hiểm y tế nhân với mức lương cơ sở tại thời điểm người tham gia đóng bảo hiểm y tế. Khi nhà nước điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế và mức lương cơ sở, người tham gia và ngân sách nhà nước không phải đóng bổ sung hoặc không được hoàn trả phần chênh lệch do điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế và mức lương cơ sở đối với thời gian còn lại mà người tham gia đã đóng bảo hiểm y tế.

- Đối với nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình: Số tiền đóng của người tham gia hàng tháng được xác định dựa trên mức đóng bảo hiểm y tế nhân với mức lương cơ sở tại thời điểm đóng bảo hiểm y tế. Khi nhà nước điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế và mức lương cơ sở, người tham gia không phải đóng bổ sung hoặc không được hoàn trả phần chênh lệch do điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế và mức lương cơ sở đối với thời gian còn lại mà người tham gia đã đóng bảo hiểm y tế. Đối tượng tham gia vào các ngày trong tháng thì số tiền đóng bảo hiểm y tế được xác định theo tháng kể từ ngày đóng bảo hiểm y tế.

Do đó, theo quy định trên, trong trường hợp người tham gia Bảo hiểm y tế hộ gia đình đã đóng Bảo hiểm y tế thì không cần phải đóng bổ sung đối với phần tăng khi tăng lương cơ sở.

4. Nhóm nào được phép tham gia BHYT theo hộ gia đình?

Dựa trên quy định của Điều 5 Nghị định 146/2018/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 104/2022/NĐ-CP), nhóm tham gia Bảo hiểm y tế theo hộ gia đình gồm:

- Những người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thường trú, trừ: Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; Nhóm do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng; Nhóm do ngân sách nhà nước đóng; Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng. Nhóm do người sử dụng lao động đóng.

- Những người có tên trong cùng một hộ gia đình đăng ký tạm trú, trừ: Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; Nhóm do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng; Nhóm do ngân sách nhà nước đóng; Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng. Nhóm do người sử dụng lao động đóng.

- Các đối tượng bao gồm chức sắc, chức việc, nhà tu hành; người sinh sống trong cơ sở bảo trợ xã hội, trừ: Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; Nhóm do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng; Nhóm do ngân sách nhà nước đóng; Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng; Nhóm do người sử dụng lao động đóng.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Cách gia hạn thẻ bảo hiểm y tế hộ gia đình có giảm trừ mức đóng.

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!