Cắt bảo hiểm y tế hộ gia đình khi đi làm công ty làm thế nào?

1. Khái quát về bảo hiểm y tế hộ gia đình và bảo hiểm y tế doanh nghiệp

Theo Điều 2, Khoản 1 của Luật Bảo hiểm Y tế năm 2008, được sửa đổi và bổ sung vào năm 2014, bảo hiểm y tế là một hình thức bảo hiểm bắt buộc áp dụng cho các đối tượng theo quy định của luật này nhằm cung cấp chăm sóc sức khỏe, mà không nhằm mục đích thu lợi nhuận và được tổ chức thực hiện bởi Nhà nước.

Bảo hiểm y tế (hay còn được gọi là bảo hiểm sức khỏe) là một loại bảo hiểm thuộc lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Theo đó, người mua bảo hiểm y tế sẽ được chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí thăm khám, điều trị, phục hồi sức khỏe,... trong trường hợp xảy ra tai nạn hoặc bệnh tật.

Bảo hiểm y tế hộ gia đình

Bảo hiểm y tế hộ gia đình là một chế độ bảo hiểm y tế dành cho nhóm đối tượng chính là các hộ gia đình. Theo đó:

"Bảo hiểm y tế" là hình thức bảo hiểm bắt buộc áp dụng cho các đối tượng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi và bổ sung vào năm 2014, nhằm cung cấp chăm sóc sức khỏe, mà không nhằm mục đích thu lợi nhuận và được tổ chức thực hiện bởi Nhà nước." (theo Điều 1, Khoản 1 của Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi và bổ sung năm 2014).

Hộ gia đình là một nhóm người sống cùng nhau dựa trên mối quan hệ đặc biệt tạo ra sự liên kết về mặt vật chất và tinh thần giữa các thành viên. Nó có thể hiểu đơn giản là toàn bộ thành viên trong một gia đình được ghi tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú.

Do đó, định nghĩa của "Bảo hiểm y tế hộ gia đình" là hình thức bảo hiểm y tế bắt buộc áp dụng cho tất cả các thành viên có tên trong sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú nhằm cung cấp chăm sóc sức khỏe, mà không nhằm mục đích thu lợi nhuận và được tổ chức thực hiện bởi Nhà nước.

Bảo hiểm y tế doanh nghiệp

"Bảo hiểm y tế doanh nghiệp" là một dạng bảo hiểm y tế mà người lao động bắt buộc phải tham gia đóng khi làm việc tại doanh nghiệp, và số tiền đóng bảo hiểm sẽ được doanh nghiệp chi trả.

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 146/2018/NĐ-CP của Chính phủ, điều kiện tham gia bảo hiểm y tế doanh nghiệp bao gồm các đối tượng sau:

- Người lao động đang làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc có ký kết hợp đồng lao động với thời hạn từ 3 tháng trở lên.

- Người quản lý doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập và người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương.

- Cán bộ, công chức, viên chức.

Trong trường hợp người lao động (thuộc các đối tượng đã nêu) có ký kết một hoặc nhiều hợp đồng lao động không xác định thời hạn từ 3 tháng trở lên, việc đóng bảo hiểm y tế sẽ căn cứ vào hợp đồng lao động có mức tiền lương cao nhất.

Do đó, người lao động ký kết hợp đồng có thời hạn từ 3 tháng trở lên sẽ bắt buộc tham gia đóng bảo hiểm y tế và doanh nghiệp sẽ chịu trách nhiệm đóng vào quỹ bảo hiểm y tế.

2. Cắt bảo hiểm y tế hộ gia đình khi đi làm công ty thế nào?

Theo quy định tại Điều 13 của Luật bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung năm 2014, khi một người thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm y tế khác nhau quy định tại Điều 12 của Luật này, người đó sẽ đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định, theo thứ tự các đối tượng quy định tại Điều 12 của Luật này.

Theo Điểm a, Khoản 1 và Khoản 4 của Điều 12 Luật bảo hiểm y tế sửa đổi, bổ sung 2014, thứ tự đối tượng tham gia bảo hiểm y tế được quy định như sau:

1. Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng bao gồm:

a) Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động có thời hạn từ 3 tháng trở lên; người lao động là người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương; cán bộ, công chức, viên chức (gọi chung là người lao động).

4. Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế, bao gồm: Nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình gồm những người thuộc hộ gia đình, trừ đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 của Điều này.

Theo Điều 20 của văn bản hợp nhất số 2089/VBHN-BHXH ngày 26/6/2020 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, quy định về việc hoàn trả tiền đóng bảo hiểm y tế:

Những người đang tham gia bảo hiểm y tế theo đối tượng tại Khoản 4 và Khoản 5 của Điều 17 (nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình) sẽ được hoàn trả tiền đóng bảo hiểm y tế trong các trường hợp sau:

- Người tham gia bảo hiểm y tế được cấp thẻ bảo hiểm y tế theo nhóm đối tượng mới và sau đó báo giảm giá trị sử dụng thẻ đã được cấp trước đó (có thứ tự đóng xếp sau đối tượng mới theo quy định tại Điều 12 của Luật bảo hiểm y tế).

- Số tiền hoàn trả được tính dựa trên mức đóng bảo hiểm y tế và thời gian đã đóng tiền nhưng chưa sử dụng thẻ. Thời gian đã đóng tiền nhưng chưa sử dụng thẻ được tính từ thời điểm sau đây: Từ thời điểm thẻ bảo hiểm y tế được cấp theo nhóm mới bắt đầu có giá trị sử dụng đối với đối tượng tại Điểm 1.1 Khoản 1 Điều này.

Do đó, theo quy định thứ tự đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, bạn phải tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc tại công ty và không cần phải báo giảm thẻ bảo hiểm y tế của hộ gia đình. Khi công ty báo tăng đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp đối với bạn với cơ quan bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế của hộ gia đình của bạn sẽ cắt giảm, và bạn sẽ được hoàn trả tiền đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình kể từ ngày thẻ bảo hiểm y tế bắt buộc có giá trị sử dụng đến hết thời hạn giá trị sử dụng ghi trên thẻ. Bạn nên liên hệ với cơ quan bảo hiểm xã hội nơi bạn tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình để nhận lại tiền. Khi thẻ bảo hiểm y tế bắt buộc hết giá trị sử dụng, nếu bạn muốn đăng ký lại thẻ bảo hiểm y tế hộ gia đình, bạn phải liên hệ với đại lý thu, chi cục bưu điện, UBND xã/phường hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương nơi bạn cư trú để thực hiện thủ tục trước khi thẻ bảo hiểm y tế bắt buộc hết thời hạn sử dụng ít nhất 10 ngày hoặc gián đoạn không quá 3 tháng. Sau khi đóng tiền, thẻ bảo hiểm y tế hộ gia đình của bạn sẽ có giá trị sử dụng từ ngày đóng tiền. Nếu thời gian gián đoạn quá 3 tháng, thẻ bảo hiểm y tế hộ gia đình sẽ có giá trị sử dụng sau 30 ngày kể từ ngày đóng tiền.

3. Thủ tục hoàn trả tiền đóng BHYT đối với người tham gia BHYT theo hộ gia đình

Căn cứ theo quy định tại Điều 26 Quyết định 595/QĐ-BHXH về hoàn trả tiền đã đóng đối với người tham gia BHXH tự nguyện, bao gồm người có từ 2 sổ BHXH trở lên có thời gian đóng BHXH, BHTN trùng nhau, người tham gia BHYT theo hộ gia đình, và người tham gia BHYT được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng, yêu cầu chuẩn bị hồ sơ như sau:

- Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).

- Sổ BHXH đối với người tham gia BHXH tự nguyện và người có thời gian đóng BHXH, BHTN trùng nhau. Nếu có nhiều sổ BHXH, bạn cần nộp tất cả các sổ.

- Văn bản chứng thực hoặc bản chính Giấy chứng tử đối với trường hợp người tham gia BHXH đã qua đời.

Số lượng hồ sơ cần chuẩn bị: 01 bộ.

Theo đó, bạn cần chuẩn bị hồ sơ bao gồm:

- Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).

- Thẻ BHYT tham gia theo hộ gia đình còn giá trị sử dụng.

Nơi nộp hồ sơ: Nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH nơi bạn đã được cấp thẻ BHYT.

Lưu ý: Nếu bạn muốn nhờ người thân nhận tiền hoàn trả thay mặt, bạn cần có ủy quyền theo quy định của pháp luật.

Để tìm hiểu thêm những thông tin liên quan, mời quý bạn đọc cùng tham khảo thêm bài viết sau của Luật Minh Khuê: Bảo hiểm y tế hộ gia đình là gì? Quyền lợi BHYT hộ gia đình?

Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.