Bắt chim Ngọc Linh bán cho ông hàng xóm có bị xử lý hình sự?

1. Một vài nét về chim Ngọc Linh

Chim Ngọc Linh hay còn gọi là Khướu Ngọc Linh có tên khoa học toàn bộ là Trochalopteron ngoclinhense, thuộc bộ chim sẻ, đã được phát hiện và mô tả khoa học vào năm 1999 bởi các chuyên gia động vật hoang dã đáng tin cậy như Jonathan C. Eames (người Anh), Lê Trọng Trải và Nguyễn Cử.

Đối với việc nhận biết khướu Ngọc Linh, chim trưởng thành có đặc điểm trán màu xám nâu hòa quyện với màu đen ở phần sau mắt và hai bên đầu. Đỉnh đầu, gáy thể hiện màu nâu đỏ đậm; vai, lưng và hông có màu xám phớt nâu vàng. Màu sắc của lông trên đuôi là sự hòa trộn giữa màu xám và nâu vàng. Phần dưới đuôi có màu nâu đậm. Lớp lông bao trên cánh mang màu nâu vàng với dải rộng màu đỏ đậm; mảng lông trong góc cánh có màu đen; lông bao cánh sơ cấp có màu đen. Khu vực xung quanh mắt có lông màu đen, trong khi lông tai có màu xám; hai bên ngực màu xám và xám bạc. Bụng từ gần đuôi đến dưới đuôi của khướu có màu xám phớt nâu vàng. Mỏ của chúng có màu đen sừng; chân có màu nâu đậm; mắt có màu nâu đậm.

Khướu Ngọc Linh có đặc tính sinh sống chủ yếu trên đỉnh núi với độ cao từ 1.480 đến 2.200 mét. Khu vực phân bố của loài này rất hẹp, thường được quan sát di chuyển theo cặp đôi hoặc đàn nhỏ, và rất nhút nhát. Môi trường sinh cảnh của chúng là rừng lá rộng thường xanh trên núi cao, nơi mà thảm thực bì phát triển tốt và có nhiều loài thực vật sống cộng sinh trên thân cây gỗ.

Theo các nhà điểu học, số lượng khướu Ngọc Linh trưởng thành hiện nay chỉ còn từ 1.000 đến 2.400 cá thể. Sự suy giảm đáng kể trong tự nhiên và khó khăn trong việc phục hồi số lượng khướu Ngọc Linh là do nhiều nguyên nhân chính. Môi trường sống của chúng bị thu hẹp do nạn phá rừng để mở đường cho nông trường và khu đất canh tác, cũng như việc đánh bắt thực bì dưới tán rừng để trồng các loại cây dược liệu. Hoạt động săn bắt trái phép, mua bán và nuôi nhốt cũng đang tiếp tục diễn ra hàng ngày, gây ảnh hưởng tiêu cực đến loài này.

Khướu Ngọc Linh, một trong những loài chim đẹp và quý hiếm, là một loài đặc hữu được phát hiện tại Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh, nơi mà sự tồn tại của nó mang ý nghĩa đặc biệt. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là số lượng khướu Ngọc Linh ngày càng giảm đi với tốc độ đáng lo ngại. Vì vậy loài chim này đang là động vật quý hiếm cần được bảo vệ.

2. Bắt chim Ngọc Linh bán cho ông hàng xóm có bị xử lý hình sự không?

Theo quy định tại Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định rằng người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thì sẽ bị xử phạt theo quy định của Điều luật này, tức là xử lya hình sự.

Các loài chim hiện có trong nhóm các loại động vật rừng  đang bị đe dọa tuyệt chủng, nghiêm cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại phân bố tự nhiên tại Việt Nam theo quy định tại Nghị định 06/2019/NĐ-CP bao gồm:

- Bộ cổ rắn: Cổ rắn - Anhinga melanogaster

- Bộ bồ nông: Cò trắng Trung Quốc (Egretta eulophotes); Bồ nông chân xám (Pelecanus philippensis); Cò thìa (Platalea minor); Quắm cánh xanh (Pseudibis davisoni); Quắm lớn (Thaumatibis gigantea); Vạc hoa (Gorsachius magnificus).

- Bộ hạc: Già đẫy nhỏ (Leptoptilos javanicus); Hạc cổ trắng (Ciconia episcopus); Hạc xám (Mycteria cinerea)

- Bộ ưng: Đại bàng đầu nâu (Aquila heliaca); Kền kền ấn độ (Gyps indicus); Kền kền ben gan (Gyps bengalensis)

- Bộ cắt: Cắt lớn - Falco peregrinus

- Bộ choắt: Choắt lớn mỏ vàng - Tringa guttifer

- Bộ ngỗng: Ngan cánh trắng - Asarcornis scutulata

- Bộ gà: Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi); Gà lôi tía (Tragopan temminckii); Gà lôi trắng (Lophura nycthemera); Gà so cổ hung (Arborophila davidi); Gà tiền mặt đỏ (Polyplectron germaini); Gà tiền mặt vàng (Polyplectron bicalcaratum); Trĩ sao (Rheinardia ocellata)

- Bộ Sếu: Sếu đầu đỏ (Sếu cổ trụi) - Grus antigone

- Bộ Ô tác: Ô tác - Houbaropsis bengalensis

- Bộ Bồ câu: Bồ câu ni cô ba - Caloenas nicobarica

- Bộ Hồng Hoàng: Hồng hoàng (Buceros bicornis); Niệc cổ hung (Aceros nipalensis); Niệc mỏ vằn (Rhyticeros undulatus); Niệc nâu (Anorrhinus austeni)

- Bộ sẻ: Khướu Ngọc Linh - Trochalopteron ngoclinhense

Theo chim Ngọc Linh lại là động vật quý hiếm có tên trong sách đỏ cần được bảo tồn. Vậy nên hành vi bắt chim Ngọc Linh bán cho hàng xóm sẽ bị  truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015 nêu trên.

Cụ thể, mức hình phạt này được quy định như sau:

- Phạt tiền từ 500 triệu đến 2 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm trong trường hợp: ăn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;

+ Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp mà không thuộc loài quy định tại điểm a khoản này với số lượng từ 03 cá thể đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 10 cá thể đến 15 cá thể động vật lớp khác;

+ Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 03 cá thể đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 10 cá thể đến 15 cá thể động vật lớp khác quy định tại điểm d khoản này;

+ Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoặc tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật có số lượng dưới mức quy định tại các điểm c, d và đ khoản này nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

- Phạt tiền từ 05 năm đến 10 năm trong trường hợp: Số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 03 cá thể đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 10 cá thể đến 15 cá thể động vật lớp khác quy định tại điểm a khoản 1 Điều này;

+ Số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 08 cá thể đến 11 cá thể lớp thú, từ 11 cá thể đến 15 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 16 cá thể đến 20 cá thể động vật lớp khác quy định tại điểm d khoản 1 Điều này;

+ Từ 01 cá thể đến 02 cá thể voi, tê giác hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 01 cá thể đến 02 cá thể voi, tê giác; từ 03 cá thể đến 05 cá thể gấu, hổ hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 03 cá thể đến 05 cá thể gấu, hổ;

+ Có tổ chức; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức; Sử dụng công cụ hoặc phương tiện săn bắt bị cấm; Săn bắt trong khu vực bị cấm hoặc vào thời gian bị cấm; Buôn bán, vận chuyển qua biên giới; Tái phạm nguy hiểm.

- Phạt tù từ 10 năm đến 15 năm trong trường hợp: 

+ Số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của 08 cá thể lớp thú trở lên, 11 cá thể lớp chim, bò sát trở lên hoặc 16 cá thể động vật lớp khác trở lên quy định tại điểm a khoản 1 Điều này;

+ Số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của 12 cá thể lớp thú trở lên, 16 cá thể lớp chim, bò sát trở lên hoặc 21 cá thể động vật lớp khác trở lên quy định tại điểm d khoản 1 Điều này

- Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

3. Chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi săn bắt động vật thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Trong trường hợp săn bắt động vật thuộc danh mục quý hiếm thuộc danh mục được ưu tiên bảo vệ, người vi phạm còn bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt cụ thể được quy định tại Điều 21 Nghị định 35/2019/NĐ-CP và Điều 1 Nghị định 07/2022/NĐ-CP.

- Phạt tiền nhẹ nhất từ 1 triệu đồng đến 5 triệu đồng trong trường hợp: Động vật rừng thông thường trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 10.000.000 đồng; Động vật rừng thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIB trị giá từ 3.000.000 đồng đến dưới 5.000.000 đồng.

- Ngoài ra tùy vào từng loài động vật rừng và giá trị của chúng mà người có hành vi vi phạm có thể bị phạt hành chính với mức phạt cao nhất lên đến 400 triệu đồng

- Bên cạnh đó, người vi phạm có thể bị tịch thu tang vật, dụng cụ, công cụ vi phạm hành chính, buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh; buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường đối với một số trường hợp cụ thể theo quy định.

Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề khi nào bị xử lý hình sự về các tội mua bán, vận chuyển, tàng trữ ma túy của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.