1. mất tiền do mua hàng qua mạng ?

Thưa luật sư, ngày 11/1/2016 tôi có chuyển tiền cho 01 nhân sự chuyên order hàng xách tay trên mạng, người này quốc tịch VN nhưng đang du học tại Mỹ. Sau khi nhận tiền người này kêu bù thêm thuế các loại nên tôi báo trả hàng và yêu cầu hoàn tiền (ngày 14/1). Tới ngày 18/1 vẫn không thấy người này có ý định trả hàng tôi nhắc lại 01 lần nữa yêu cầu trả hàng.
Từ ngày 18/1 tới nay mỗi gọi điện và chat thì người này không trả lời lại. Vậy xin hỏi luật sư: trường hợp này có được cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản không? nếu không thì tính vào khung luật nào? Tôi có chụp ảnh lại sao kê chuyển tiền qua ngân hàng cho người kia và ảnh chụp đoạn chat có cả giá và các cuộc nói chuyện có liên quan để làm bằng chứng.
Rất mong nhận được sự tư vấn từ luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn!

>> Luật sư tư vấn trực tiếp về pháp luật hình sự, gọi: 1900.6162

Trả lời:

1. Cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản khi nào ?

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi 2017, các yếu tố cấu thành của tội này như sau:
Mặt khách quan:
- Về hành vi: Có hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản
- Dùng thủ đoạn gian dối là đưa ra thông tin giả (không đúng sự thật) nhưng làm cho người khác tin đó là thật và giao tài sản cho người phạm tội. Việc đưa ra thông tin giả có thể bằng nhiều cách khác nhau như bằng lời nói, bằng chữ viết (viết thư), bằng hành động … (ví dụ: kẻ phạm tội nói là mượn xe đi chợ nhưng sau khi lấy được xe đem bán lấy tiền tiêu xài không trả xe cho chủ sở hữu) và bằng nhiều hình thức khác như giả vờ vay, mượn, thuê để chiếm đoạt tài sản
- Chiếm đoạt tài sản, được hiểu là hành vi chuyển dịch một cách trái pháp luật tài sản của người khác thành của mình. Đặc điểm của việc chiếm đoạt này là nó gắn liền và có mối quan hệ nhân quả với hành vi dùng thủ đoạn gian dối
Như vậy, có thể phân biệt với những trường hợp dùng thủ đoạn gian dối khác, chẳng hạn dùng thủ đoạn cân, đong, đo đếm gian dối nhằm ăn gian, bớt của khách hàng hoặc để bán hàng giả để thu lợi bất chính thì không cấu thành tội này mà cấu thành tội lừa dối khách hàng hoặc tội buôn bán hàng giả.
Lưu ý: thời điểm hoàn thành tội phạm này được xác định từ lúc kẻ phạm tội đã chiếm giữ được tài sản sau khi đã dùng thủ đoạn gian dối để làm cho người chủ sở hữu tài sản hoặc người quản lý tài sản bị mắc lừa gia tài sản cho kẻ phạm tội hoặc không nhận tài sản đáng lẽ phải nhận.
- Dấu hiệu bắt buộc của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là người phạm tội sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản. Nếu có hành vi gian dối mà không có hành vi chiếm đoạt (chỉ chiếm giữ hoặc sử dụng), thì tuỳ từng trường hợp cụ thể mà người có hành vi gian dối trên bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chiếm giữ trái phép hoặc tội sử dụng trái phép tài sản, hoặc đó chỉ là quan hệ dân sự
Dấu hiệu khác: Về giá trị tài sản chiếm đoạt: Giá trị tài sản bị chiếm đoạt phải từ hai triệu đồng trở lên. Nếu dưới hai triệu đồng thì phải thuộc trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bi kết án về tội chiếm đoạt tài sản chưa được xoá án tích mà còn vi phạm thì người thực hiện hành vi nêu trên mới phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này. Đây là dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội này.
Khách thể: Hành vi nêu trên xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của người khác
Mặt chủ quan: Người phạm tội thực hiện tội phạm này với lỗi cố ý.

>> Xem thêm:  Thế nào là tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản ? Hình phạt hành vi chiếm đoạt tài sản

2. Lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng ?

Thưa Luật sư: Cháu sử dụng facebook, và có đăng lên một trang mua bán rằng muốn mua một chiếc iphone 5 cũ. Vào ngày 28/4 chị ta (người lừa đảo) có bình luận và rao bán một chiếc Iphone 5 giá 2 triệu 200 ngàn đồng. (2.200.000). Vì thấy giá rẻ hơn thị trường khá nhiều nên cháu đã chủ động hỏi mua. Thì thái độ của chị ta khá nhiệt tình và dễ mến, thậm chí là còn tâm sự đôi điều với cháu với tư cách một người con gái.
Vậy nên cháu đã tin tưởng. Chị ta hỏi cháu ở đâu. Cháu nói địa chỉ của mình là ở trung tâm tỉnh Yên Bái. Thì chị ta nói chị ta ở huyện Văn Chấn, nằm ở tỉnh Yên Bái nhưng lại xa với chỗ cháu. Chị ta cho cháu địa chỉ sơ sơ là "Cửa hàng vàng bạc đá quý Vy Quân gần trường cấp 2 Văn Chấn" để cháu đến nếu có nhu cầu kiểm tra máy. Và đương nhiên cháu không lên. Nhưng vì cháu nghĩ chị ta dám nói địa chỉ thì chắc không lừa đâu. - Chị ta cho cháu số tài khoản, số điện thoại, họ tên để cháu chuyển khoản. Ban đầu chị ta đưa cháu 1 stk (cháu xin viết tắt) mang tên N.N.V (cùng tên facebook), mấy hôm sau chị ta đưa một 1 stk khác, bảo cháu chuyển vào đó vì cái stk kia chị ta không nhận được. Cháu cũng vui lòng. Đến khi đi chuyển thì ngân hàng bảo tên chủ tài khoản là L.H.L, cháu gặng hỏi thì chị ta bảo stk chồng, cháu tin vì từ ban đầu chị ta đã nói có chồng và cũng có tâm sự này kia.
- Đến 2 giờ hơn chiều qua là ngày 5/5/2016, cháu có chuyển cho chị ta 1.500.000, chị ta nói nhận được nhưng vì chưa đủ nên cháu phải chuyển tiếp. Đến chiều tối cùng ngày (không nhớ rõ giờ), cháu tiếp tục chuyển 700.000 là đủ 2.200.000, nhưng có vẻ như khi đó ngân hàng không làm việc vì không phải giờ hành chính nên đã không nhắn tin đến điện thoại chồng chị ta, nên chị ta không biết.
- Sáng nay, 5:30 6/5/2016, cháu nhắn tin trên facebook là cháu đã chuyển khoản. Vì khi đó là 5 rưỡi sáng nên chị ta vẫn chưa nhận được tin nhắn, chị ta bảo cháu cứ đi học đi, khi nào nhận được tin chị ta gửi đồ cho cháu luôn, thậm chí chị ta còn hứa tặng cho cháu nhiều phụ kiện. Thế là cháu tin, vì ngay phút cuối cùng chị ta vẫn nói chuyện tử tế.
- Chị ta nói là chuyển phát nhanh nên tầm 10:30 trưa đi học về cháu sẽ nhận được. Đến lúc về là 10:30 cháu vẫn chưa nhận được, 12 giờ chưa nhận được, 2 giờ chiều chưa nhận được. Cháu lên facebook và cầu mong không bị lừa thì thấy chị ta đã khóa nick facebook ( đồng nghĩa cắt đứt liên lạc ), sđt thì thuê báo. Cháu ngỡ ra luôn.
- Giờ cháu khẳng định là bị lừa. Hỏi nhiều người thì mọi người bảo gửi hóa đơn chuyển tiền cho công an hoặc ngân hàng để lần địa chỉ chị ta. Hoặc trình bày vụ việc cho công an.
- Cháu muốn hỏi, bây giờ cháu phải làm thế nào để lấy lại toàn bộ số tiền?
Em xin cảm ơn!

>> Xem thêm:  Ép buộc người khác ký giấy nợ bị xử lý như thế nào ? Thuê đòi nợ có vi phạm không ?

3. Tố cáo tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản ?

Thưa luật sư! Tôi có mua một lô đất của ông A qua môI giới là ông B với số tiền là 320.000.000VND. Vào ngày 18/7 tôi đã đặt cọc số tiền là 32.000.000 cho môi giới.Theo giấy cọc, đến ngày 28/7 ông B đưa tôi ra công chứng. Tuy nhiên cho đến nay( 2/8) tôi cũng chưa được giải quyết việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Tôi đã nhiều lần đến nhà yêu cầu ông B đưa tôi đi công chứng hoặc hoàn lại tiền cọc theo đúng giấy cọc.
Nhưng ông B vẫn hẹn và không giải quyết cho tôi. Mặc khác, tôi đươc biết chủ nhân của lô đất ông A đã bán lô đất cho người khác(nguồn tin chính xác). Vậy tôi xin hỏi tôi có thể tố cáo ông B về tội lừa đảo chiếm đạt tài sản được không và tôi phải giải quyết như thế nào theo đúng trình tự pháp luật ?
Tôi xin kính mong quí luật sư tư vấn giúp tôi.

>> Luật sư tư vấn hình sự trực tuyến, Gọi: 1900.6162

Trả lời:

- Nếu ban đầu ông B biết được lô đất của ông A đã được chuyển nhượng cho người khác, vậy thì hành vi của ông B là lừa đảo chiểm đoạt tài sản theo quy định tại Bộ luật hình sự 2015

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

....

Ông B đã đưa ra thông tin sai sự thật là việc ông A sẽ chuyển nhượng mảnh đất cho bạn nhưng thực chất ông A đã chuyển nhượng cho người khác để gây lòng tin cho ban để bạn giao tiền.

- Nếu ông B không biết việc ông A đã chuyển nhượng lô đất đó cho người khác mà sau khi ký kết hợp đồng một cách ngay thẳng ông B mới biết ông A đã chuyển nhượng cho người khác. Lúc này, ông B không thực hiện được nghĩa vụ trong hợp đồng nên lợi dụng sự tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản thì ông B có thể phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định tại Điều 175 Bộ luật hình sự sửa đổi năm 2017.

Vậy bạn có thể đến cơ quan công an hoặc chính quyền nhà nước ở địa phương tố giác tội phạm để cơ quan điều tra xác định rõ tội danh và khởi tố vụ án.

>> Xem thêm:  Cho vay tiền làm ăn có tiền nhưng không trả nên báo công an không ?

4. Tư vấn đi thi đơn hàng may Nhật Bản ?

Tôi có câu hỏi mong được Luật sư giải đáp: Tôi đi thi đơn hàng may nhật bản. Công ty thông báo tôi đã đỗ đơn hàng và yêu cầu tôi đóng 2.000 đô tiền đặt cọc và 14.200 đô tiền học. Tôi đã theo học 2 tháng nhưng sau đó tôi được Nghiệp đoàn cho biết thực chất tôi vẫn chưa đỗ đơn hàng.
Tôi gặp trực tiếp giám đốc để hỏi tại sao tôi không đậu mà thu tiền của tôi nhưng giám đốc không gặp. Tôi về quê 2 ngày thì nhận được thông báo là tôi không đủ tư cách theo học. Tôi yêu cầu công ty hoàn trả lại số tiền tôi đã đóng cho công ty thì giám đốc nói không trả. Vậy hành vi của công ty có phải là hành vi lừa đảo và chiếm đoạt tài sản không?
Mong được Luật sư giải đáp. Tôi xin chân thành cảm ơn.
Người gửi: D.A.C

>> Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến gọi: 1900.6162

Trả lời:

Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 quy định về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản như sau:

Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

b) Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

c) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

d) Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại.

Để cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, hành vi vi phạm phải đáp ứng các yếu tố: “dùng thủ đoạn gian dối” và “chiếm đoạt tài sản của người khác”. Cụ thể hơn, 4 yếu tố cấu thành tội phạm (Khách thể của tội phạm; Chủ thể của tội pham; Mặt khách quan của tội phạm; Mặt chủ quan của tội phạm) được thể hiện như sau:

Mặt khách quan của tội phạm: Mặt khách quan của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi chiếm hữu trái phép tài sản của người khác để tạo cho mình khả năng định đoạt tài sản đó một cách gian dối. Đó là hành vi dùng thủ đoạn gian dối làm cho người có tài sản tin là sự thật nên đã tự nguyện giao tài sản cho người có hành vi gian dối để họ chiếm đoạt. Hai dấu hiệu đặc trưng của tội phạm này là hành vi gian dối và hành vi chiếm đoạt.

Trong trường hợp này, Công ty của bạn đã đưa ra những thông tin sai sự thật để bạn tin tưởng và đóng tiền cho công ty, cụ thể, Công ty thông báo bạn đã đỗ đơn hàng và yêu cầu bạn đóng 2.000 đô tiền đặt cọc và 14.200 đô tiền học nhưng thực chất bạn vẫn chưa đỗ đơn hàng. Như vậy, hành vi này là hành vi chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn gian dối là đưa ra những thông tin không đúng sự thật để chiếm đoạt số tiền mà bạn đóng cho công ty.

Theo Khoản 1 của điều luật quy định giá trị tài sản bị chiếm đoạt từ 2 triệu đồng trở lên sẽ cấu thành tội phạm, còn nếu tài sản bị chiếm đoạt dưới 2 triệu đồng thì phải kèm theo điều kiện gây hậu quả nghiêm trọng, hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm mới cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo đó, tổng số tiền bạn đã bị công ty chiếm đoạt ở đây là 16.200 đô, do đó, giá trị tài sản bị chiếm đoạt của bạn đã đủ yếu tố để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi phạm tội.

Khách thể của tội phạm: Khách thể của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi xâm phạm đến tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác. Trong trường hợp này, tội phạm đã xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của bạn (số tiền bạn bị chiếm đoạt à 16.200 đô).

Chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là bất kỳ người nào từ đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự. Pháp luật Hình sự không quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân, do đó, việc khởi tố hành vi phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong trường hợp này thì trách nhiệm hình sự sẽ thuộc về người đại diện theo pháp luật của công ty bạn.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email:Tư vấn pháp luật hình sự miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

>> Xem thêm:  Hành vi hủy hoại tài sản của người khác thì cấu thành tội gì ?

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Hình sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Bị lừa qua mạng có cách đòi được không ? Cách xư lý việc lừa tiền chạy việc