Bị nợ xấu có vay tiền ngân hàng được không?

1. Nợ xấu là gì?

Theo quy định tại khoản 5 Điều 3 của Thông tư 31/2024/TT-NHNN, nợ xấu được xác định là các khoản nợ mà ngân hàng phân loại vào các nhóm 3, 4 và 5. Nói một cách đơn giản, nợ xấu là những khoản nợ khó đòi, xảy ra khi người vay không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng hạn theo như cam kết trong hợp đồng tín dụng. Thông thường, các khoản nợ quá hạn thanh toán trên 90 ngày sẽ bị coi là nợ xấu. Những người có nợ xấu sẽ được ghi nhận vào danh sách khách hàng nợ xấu trên hệ thống của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC). Việc bị liệt kê vào danh sách này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tiếp cận tín dụng trong tương lai của cá nhân hoặc tổ chức, đồng thời có thể dẫn đến những khó khăn trong việc vay mượn hoặc thực hiện các giao dịch tài chính khác.

Theo Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng phân loại nợ thành năm nhóm, trong đó nợ xấu thuộc các nhóm 3, 4 và 5. Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn) bao gồm các khoản nợ trong hạn hoặc quá hạn dưới 10 ngày và có khả năng thu hồi đầy đủ cả gốc và lãi. Nhóm 2 (Nợ cần chú ý) gồm khoản nợ quá hạn đến 90 ngày hoặc nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu còn trong hạn. Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) gồm các khoản nợ quá hạn từ 91 đến 180 ngày, nợ gia hạn lần đầu còn trong hạn, hoặc nợ được miễn giảm lãi và chưa thu hồi được trong thời gian quy định. Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) bao gồm khoản nợ quá hạn từ 181 đến 360 ngày, nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai còn trong hạn hoặc quá hạn, và các khoản nợ chưa thu hồi được trong thời gian từ 30 đến 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi. Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) gồm các khoản nợ quá hạn trên 360 ngày, nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 91 ngày trở lên, nợ cơ cấu lại lần thứ ba hoặc nợ của tổ chức tín dụng đang được kiểm soát đặc biệt. Các khoản nợ trong nhóm này thường gặp khó khăn lớn trong việc thu hồi, dẫn đến khả năng mất vốn cao.

2. Bị nợ xấu có vay tiền ngân hàng được không?

Như đã phân tích, hiện tại hệ thống phân loại nợ được chia thành năm nhóm, trong đó nhóm nợ số 3, 4 và 5 được coi là nợ xấu. Các khoản nợ trong các nhóm này thường gặp khó khăn trong việc thu hồi và có nguy cơ mất vốn cao. Ngược lại, nhóm 1 và nhóm 2 vẫn được xem là các khoản nợ có khả năng thu hồi. Điều này có nghĩa là khách hàng có nợ thuộc nhóm 3, 4 hoặc 5 sẽ không đủ điều kiện để ngân hàng xét duyệt cho vay vốn. Tuy nhiên, nếu khách hàng đó đã được xóa khỏi danh sách nợ xấu và tình trạng nợ của họ đã được cải thiện, họ hoàn toàn có thể đủ điều kiện để vay vốn ngân hàng trở lại. Nói cách khác, việc khách hàng có nợ xấu hay không ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vay vốn của họ tại ngân hàng, nhưng một khi nợ xấu đã được xử lý và xóa bỏ, ngân hàng có thể xem xét và xét duyệt cho vay vốn một cách bình thường.

Theo khoản 1 Điều 13 của Thông tư 15/2023/TT-NHNN, thông tin về nợ xấu sẽ được lưu trữ trong hệ thống tối đa là 05 năm. Trong khi đó, căn cứ vào chính sách cung cấp thông tin của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC), nếu khách hàng có nợ xấu với dư nợ dưới 10 triệu đồng, CIC sẽ ngừng cung cấp thông tin về nợ xấu ngay sau khi khách hàng hoàn tất thanh toán nợ và ngân hàng báo cáo về việc tất toán. Điều này có nghĩa là thông tin nợ xấu sẽ được xóa khỏi hệ thống CIC một cách nhanh chóng sau khi khoản nợ được thanh lý, giúp khách hàng cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng trong tương lai một cách hiệu quả hơn.

Khi muốn vay ngân hàng trong trường hợp đang có nợ xấu, người vay có thể thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Đầu tiên, người vay nên kiểm tra tình trạng nợ xấu của mình bằng cách liên hệ với nhân viên ngân hàng hoặc truy cập trang web hoặc ứng dụng của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC).

Bước 2: Nếu còn nợ chưa được thanh toán, người vay cần ngay lập tức thực hiện việc trả nợ gốc và lãi cho ngân hàng. Việc này giúp ngân hàng cập nhật thông tin nợ xấu của người vay trên hệ thống CIC.

Bước 3: Khi thực hiện vay tiền, các điều kiện sẽ phụ thuộc vào số tiền vay:

Đối với khoản vay dưới 10 triệu đồng: Sau khi hoàn tất việc thanh toán nợ và thông tin đã được cập nhật, CIC sẽ ngay lập tức xóa thông tin nợ xấu khỏi hệ thống. Người vay có thể tiếp tục vay tiền tại các ngân hàng hoặc công ty tài chính mà không gặp trở ngại.

Đối với khoản vay trên 10 triệu đồng: Người vay cần chờ đợi trong 05 năm kể từ khi thông tin nợ xấu được cập nhật và xóa khỏi hệ thống CIC. Sau thời gian này, người vay có thể thực hiện các thủ tục để vay vốn ngân hàng như bình thường.

3. Vì sao người có nợ xấu khó vay vốn?

Người có nợ xấu thường gặp khó khăn trong việc vay vốn chủ yếu vì ba lý do chính. Thứ nhất, thái độ của ngân hàng đối với khách hàng có nợ xấu thường không tích cực, vì ngân hàng ưu tiên khách hàng có lịch sử tín dụng tốt và ổn định.

Thứ hai, nợ xấu làm gia tăng rủi ro tín dụng một cách đáng kể. Khi một khách hàng có nợ xấu, ngân hàng sẽ đánh giá rằng khả năng trả nợ của người đó thấp hơn so với những khách hàng có lịch sử tín dụng tốt. Sự tồn tại của các khoản nợ xấu trong hồ sơ tín dụng cho thấy người vay đã gặp khó khăn trong việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính trước đây, điều này làm tăng mối nguy cơ không thu hồi được vốn và lãi từ các khoản vay trong tương lai. Ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ cao hơn khi quyết định cho vay đối với những khách hàng có nợ xấu, vì tỷ lệ nợ xấu hiện tại có thể là dấu hiệu của các vấn đề tài chính sâu rộng hơn. Do đó, ngân hàng thường phải áp dụng các biện pháp phòng ngừa, như tăng lãi suất, yêu cầu tài sản đảm bảo cao hơn hoặc thậm chí từ chối cấp tín dụng, để bù đắp cho nguy cơ tài chính gia tăng này.

Thứ ba, Ngân hàng Nhà nước đã đặt ra các quy định chặt chẽ liên quan đến việc cho vay đối với khách hàng có nợ xấu, nhằm đảm bảo tính an toàn và ổn định của hệ thống tài chính.

Những quy định này yêu cầu ngân hàng phải thận trọng hơn khi xét duyệt các khoản vay cho người có lịch sử tín dụng không tốt, góp phần làm tăng mức độ khó khăn trong việc vay vốn của họ.

4. Giải pháp cho người có nợ xấu

Để giải quyết vấn đề nợ xấu và cải thiện khả năng vay vốn trong tương lai, người có nợ xấu cần áp dụng một số giải pháp quan trọng. Đầu tiên, việc thanh toán nợ càng sớm càng tốt là rất cần thiết. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và ngăn chặn việc thông tin nợ xấu tiếp tục ảnh hưởng tiêu cực đến điểm tín dụng. Song song với việc thanh toán nợ, người vay nên làm việc trực tiếp với ngân hàng để tái cơ cấu nợ nếu cần, nhằm điều chỉnh kỳ hạn hoặc lãi suất để phù hợp hơn với khả năng tài chính hiện tại. Để xây dựng lại điểm tín dụng, việc sử dụng các sản phẩm tài chính khác, chẳng hạn như thẻ tín dụng, và đảm bảo trả nợ đúng hạn là rất quan trọng. Cũng nên tránh vay mượn quá nhiều để không làm gia tăng thêm áp lực tài chính. Cuối cùng, tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia tài chính có thể cung cấp những tư vấn hữu ích và giúp lập kế hoạch tài chính hiệu quả. Đồng thời, tham khảo ý kiến của người thân và bạn bè cũng có thể giúp người vay nhận được sự hỗ trợ tinh thần và lời khuyên bổ ích trong quá trình xử lý nợ xấu.

Xem thêm bài viết: Cách phân loại nợ xấu và trích lập dự phòng rủi ro tại ngân hàng?

Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn.