1. Bổ sung trường hợp được từ chối, chậm cấp cứu theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023

Thời gian qua, hàng loạt vụ hành hung bác sĩ, nhân viên y tế được báo chí phản ánh. Tình trạng này không chỉ gây mất an ninh, trật tự tại cơ sở y tế, mà còn đè nặng lên tâm lý của đội ngũ y tế, khiến dư luận bức xúc và làm giảm chất lượng khám, chữa bệnh.

Theo số liệu của Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), những vụ mất an ninh, trật tự tại các cơ sở khám chữa bệnh thì đối tượng bị tấn công chủ yếu là bác sĩ (70%) và điều dưỡng (15%).

Trong khi đó, khoảng 90% số vụ việc xảy ra tại khuôn viên bệnh viện, trung tâm y tế, trong khi thầy thuốc đang cấp cứu, chăm sóc người bệnh (chiếm 60%) và 30% số vụ việc xảy ra khi thầy thuốc đang giải thích về bệnh lý cho người bệnh, người nhà người bệnh.

Các vụ hành hung nhân viên y tế chủ yếu xảy ra ở bệnh viện tuyến tỉnh (chiếm 60% số vụ việc), tiếp đến là bệnh viện tuyến trung ương (chiếm 20%).

Do đó, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 vừa được Quốc hội thông qua ngày 9/1 tại kỳ họp bất thường lần thứ 2 khóa XV, có hiệu lực từ năm 2024, quy định người hành nghề được từ chối khám, chữa bệnh trong 5 trường hợp sau:

- Tiên lượng tình trạng bệnh vượt quá khả năng hoặc không thuộc phạm vi hành nghề của mình nhưng phải giới thiệu người bệnh đến người hành nghề khác hoặc cơ sở khám chữa bệnh khác phù hợp để khám, chữa bệnh và phải thực hiện việc sơ cứu, cấp cứu, theo dõi, chăm sóc, điều trị người bệnh cho đến khi người bệnh được người hành nghề khác tiếp nhận hoặc chuyển đi cơ sở khám, chữa bệnh khác

- Việc khám bệnh, chữa bệnh trái với quy định của pháp luật hoặc đạo đức nghề nghiệp

- Người bệnh, thân nhân của người bệnh có hành vi xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng của người hành nghề khi đang thực hiện nhiệm vụ, trừ trường hợp người đó mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không nhận thức, làm chủ được hành vi

- Người bệnh yêu cầu phương pháp khám bệnh, chữa bệnh không phù hợp với quy định chuyên môn kỹ thuật

- Người bệnh, người đại diện của người bệnh (liên quan người bệnh là người thành niên và thanh niên rơi vào tình trạng mất năng lực hành vi dân sự) không chấp hành chỉ định về chẩn đoán, phương pháp chữa bệnh của người hành nghề sau khi đã được người hành nghề tư vấn, vận động thuyết phục mà việc không chấp hành này có nguy cơ gây hại đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh.

Như vậy, so với Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 21/2017/QH14, các trường hợp thầy thuốc được từ chối khám chữa bệnh được mở rộng, bổ sung 3 nhóm trường hợp.

Ngoại trừ 5 trường hợp trên đây, Luật Khám bệnh, chữa bệnh mới nhất cũng cấm nhân viên y tế "Từ chối hoặc cố ý chậm cấp cứu người bệnh". Người bệnh cũng có quyền "được từ chối khám bệnh, chữa bệnh và rời khỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh" nhưng phải cam kết tự chịu trách nhiệm bằng văn bản, trừ trường hợp bắt buộc chữa bệnh.

 

2. Những lợi ích khi ban hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023

Đối với người dân

Về phía người dân, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 đã tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân với dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh.

Cụ thể, Luật đã thay đổi quy định từ 4 tuyến chuyên môn thành 3 cấp chuyên môn, tăng khả năng tiếp cận của người dân ngay trên địa bàn, hạn chế phải chuyển lên bệnh viện tuyến cuối, gây tốn kém và quá tải bệnh viện tuyến cuối.

Để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 đã bổ sung quy định bắt buộc cơ sở phải tự đánh giá chất lượng khám bệnh, chữa bệnh theo bộ tiêu chuẩn chất lượng cơ bản do Bộ Y tế ban hành theo định kỳ hằng năm và phải cập nhật kết quả tự đánh giá lên Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh để làm căn cứ cho việc kiểm tra, đánh giá cũng như công khai thông tin về mức độ chất lượng của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Lợi ích đối với cơ sở y tế công lập

Giá khám, chữa bệnh được quy định tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 đã khắc phục được một số tồn tại, bất cập liên quan đến thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế, như sử dụng yếu tố phân hạng bệnh viện làm căn cứ để xác định mức giá khám bệnh, ngày giường điều trị, dẫn đến tình trạng bệnh viện tuyến cao hơn thực hiện kỹ thuật cao hơn, nhưng do ở hạng thấp hơn, nên chỉ được hưởng mức giá thấp.

Thực tế, hiện tại, giá dịch vụ y tế mới kết cấu được 2 yếu tố, gồm tiền lương và các chi phí trực tiếp. Muốn nâng chất lượng, thì phải đảm bảo giá khám, chữa bệnh đảm bảo đủ 4 yếu tố: chi phí trực tiếp; tiền lương - tiền công; chi phí quản lý; chi phí cho khấu hao thiết bị.

Bên cạnh đó, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 đã bổ sung quy định cụ thể về tự chủ đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước, khẳng định: "Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước được Nhà nước bảo đảm kinh phí để thực hiện chức năng, nhiệm vụ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao". Đồng thời cho phép các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước được tự chủ trong quyết định nội dung thu, mức thu của các dịch vụ, hàng hóa liên quan đến hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, phục vụ người bệnh, thân nhân của người bệnh, trừ giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh.

Quy định nêu trên được xem như "bệ đỡ" với những cơ sở y tế công lập dù đã nỗ lực hết sức nhưng chưa đảm bảo được cân đối thu - chi (tức là thu không đủ bù chi, thì Nhà nước có thể hỗ trợ bằng cách trả lương cho cán bộ y tế), hoặc Nhà nước đặt hàng những nhiệm vụ cần thiết và cơ sở được trả chi phí.

Bên cạnh đó, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 cũng bổ sung quy định về các hình thức huy động nguồn lực, trong đó khẳng định, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được vay vốn để đầu tư công trình hạ tầng, thiết bị y tế; thuê, cho thuê tài sản, dịch vụ lâm sàng, dịch vụ cận lâm sàng, dịch vụ phi y tế, dịch vụ nhà thuốc, quản lý vận hành cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; mua trả chậm, trả dần; thuê, mượn thiết bị y tế.

 

3. Kế hoạch triển khai thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định 264/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15. Ba nội dung chính trong Kế hoạch gồm: Rà soát văn bản pháp luật; Xây dựng văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Tuyên truyền, phổ biến, tập huấn triển khai Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

- Kế hoạch triển khai thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh được quy định như sau:

+  Bộ Y tế rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến Luật Khám bệnh, chữa bệnh thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước được phân công; thực hiện theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

+ Các Bộ: Công an, Quốc phòng, Tài chính và các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện rà soát văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến Luật Khám bệnh, chữa bệnh theo lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước được phân công và gửi về Bộ Y tế trong tháng 3/2023. Bộ Y tế hoàn thành việc rà soát trong tháng 4/2023.

- Về xây dựng văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Khám bệnh, chữa bện thực hiện theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Danh mục và phân công cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy định chi tiết Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15.

- Về tuyên truyền, phổ biến, tập huấn triển khai Luật Khám bệnh, chữa bệnh, tháng 3/2023, Bộ Y tế biên soạn tài liệu phục vụ công tác tuyên truyền, phổ biến, tập huấn Luật và các văn bản thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Trường hợp nào bác sĩ không phải kiểm tra năng lực hành nghề theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 của Luật Minh Khuê.

Quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!